Кіріспе

Мичиган штатындағы діни мектеп, АҚШ
Ешиват Акива – Мичиган штатының Саутфилд қаласында орналасқан, Мичиганның оңтүстік-шығыс аймағына қызмет ететін N12 қазіргі православиелік діни сионистік күндізгі мектеп. 1964 жылы бастауыш мектеп ретінде ашылған, одан кейін 1967 жылы орта мектеп, ал 1971 жылдан бастап 10-сыныппен жоғары мектеп ашылды. Мектеп ашылғаннан бастап Израильмен тығыз байланыста болды және алғашқы екі онжылдық бойы мектептің 12-сыныбы Израильде оқытылды. Бірінші жоғары мектеп түлектері 1974 жылы бітірді. Мектептің алғашқы ұраны "Екі әлемнің ең жақсысы" болды, кейін "Екі дүниенің ең жақсысы" деп өзгертілді. Мектеп алғашқыда Акива еврей күндізгі мектебі деп аталды. 1982 жылы мектеп Ешиват Акива Акива еврей күндізгі мектебі – Столлман білім беру орталығы болып қайта аталды. Қазіргі таңда Фарбер еврей күндізгі мектебі – Ешиват Акива деп аталады және "Торадағы негіз – өмір бойы сәттілік" деген ұранды қолданады. Атаудың соңғы өзгеруі Одри және Уильям Фарбер отбасының ірі қайырымдылық көмегінің аясында жүзеге асты.

Құрылтайшылар мен қорлар

Мектеп 1964 жылғы наурыз айында рабби Джеймс Гордон мен рабби Хаим Халеви Донин шақырған, Дэвид және миссис Дэвид Домбейдің үйінде өткен 13 ата-ананың қатысуымен болған жиыннан өркендеді. Мектептің алғашқы қамқорлары Дэвид И. Беррис, миссис Дэвид Домбей, раввин Хайим Донин, доктор Джейкоб Голдман, раввин Джеймс И. Гордон, раввин Израиль И. Халперн, доктор Макс Капустин, Итамар Кенигсберг, доктор Чарльз Леви, Сеймур Рибат, Эллиот Штайман және Филипп Столлман болды. Алғашқы Акива кешкі асы 1966 жылғы 18 қаңтарда Бнай Дэвид синагогында өтті. 1974 жылы өткен он жылдық кешкі ас кезінде Абба Эбан құрметті қонақ ретінде келіп, мектепке Төра білімі мен мәдениеті жөніндегі WZO департаментінің 1974 жылғы «Рухани көпірлер» сыйлығын табыс етті. Сол кеште раввин Джеймс И. Гордон мектеп алдындағы еңбегі үшін марапатталды. 1984 жылы Авитал Шаранский жылдық кешкі ас кезінде сөз сөйледі. 1974 жылдың желтоқсан айында Филипп, Макс және Фрида Столлман мектепке балабақша ғимаратын сыйға берді. Балабақша Саутфилдтің «Жас Израиль» орталығының жерінде орналасқан жиналмалы құрылыс болды. 1986 жылдың қараша айында Ханна Карбал бастауыш мектебін ашты, ол кейін Карбал бастауыш мектебі деп аталды. 1988 жылдың қаңтар айында ерекше білім беруге мұқтаж студенттерге арналған Сара Тугман оқу-әдістемелік орталығы ашылды. 2001 жылы Шостак отбасы Акивадағы жоғары сынып оқу бағдарламасын дамыту үшін «Мыңжылдық қорды» құрды. Содан кейін кампус Шостак отбасының кампусы деп аталды. 2013 жылы мектептің 50 жылдық мерейтойына жақындағанда, екі ірі қаржылық көмек түсті. Уильям Дэвидсон қоры «Акиваның академиялық деңгейін арттыру және жақсарту» мақсатында 2,25 миллион доллар бөлді. Одан кейін Уильям және Одри Фарбердің қайырымдылық қоры 3 миллион долларлық қаржылай көмек көрсетті, бұл қаржы жинау кампаниясын және Акиваның алғашқы жаңа ғимаратын салуға негіз салды. Кейіннен Фарбердің қайырымдылығы 8 миллион долларға дейін өсті және жаңа ғимарат жоспарланды. 2015 жылдың қараша айында құрылыс жұмыстары басталды.

Басшылар

Аты Жылдар Рабби Манфред Пик 1964 1970 Рабби Джеральд Вернер 1970 1972 Рабби Джозеф Шучатовиц 1972 1976 Рабби Зев Шостак 1976 1979 Рабби Хенок Миллен 1979 1984 Рабби Шелдон Лопин 1984 1988 Рабби Зев Шимански 1988 1995 Рабби Карми Гросс 1995 2000 Рабби Игал Цаиди 2000 2009 Чей Коль 2009 2011 Рабби Цви Клугерман 2011 2016 Рабби Скотт Берман 2016 2020 Доктор Джошуа Левисон 2020 Рабби Манфред Пик 1964 жылы мектептің алғашқы директоры болып тағайындалды және 1970 жылға дейін осы қызметте болды.

Бітірушілер

2018 жылға дейін, мектеп деректеріне сәйкес, Акива мектебін 562 түлек бітірген. Олардың ішінде 274 ер адам және 288 әйел болған. Сегіз түлек қаза тапқан. Онжылдықтар бойынша: 1970 жылдары 84 түлек (38 ер адам, 46 әйел), 1980 жылдары 124 түлек (54 ер адам, 70 әйел), 1990 жылдары 100 түлек (49 ер адам, 51 әйел), 2000 жылдары 131 түлек (61 ер адам, 70 әйел) және 2010 жылдары 123 түлек (72 ер адам, 51 әйел) бітірген. Ең көп түлек 2013 жылы болды (26 оқушы), одан кейін 1977 жыл (25 оқушы) және 2002 жыл (24 оқушы). Ең аз түлек 2014 жылы болды, онда түлектер болған жоқ, содан кейін 1994 жыл (1 түлек), 2003 жыл (2 түлек) және 1993 жыл (3 түлек, бірақ ресми бітіру рәсімі өткізілмеген). Көбінесе бір сыныпта 12 оқушы болған, ал орташа саны 12,49 оқушыны құрады.

Мұғалім

Раввин Елиезер Коэн 1974 жылдан бастап 2014 жылы қайтыс болғанға дейін Акива мектебінде сабақ берді. Ол Акиваның бірнеше буынына Мишна, Талмуд және Киелі кітаптарды үйретіп, оларға үлкен әсер етті. Ол 6-сыныптың және жоғары деңгейдегі сыныптардың оқушыларына сабақ бергенімен белгілі болды. Оның естелік күнін бұрынғы оқушылары әлі де білім күндерімен атап өтеді.

Студенттік басшылық

Елиза Преро 1968 жылы сайланған студенттік кеңестің алғашқы төрағасы болды. 1969 жылы оның орнын Майк Фейгельман, 1970 жылы Гэри Торгоу, ал 1970-71 оқу жылында Шелдон Клейн басқарды. Шарон Роуз 1971-1972 жылдары президент болып сайланды және бұл қызметті атқарған алғашқы әйел атанды. Джейми Перлберг 1991-1992 оқу жылында студенттік кеңестің төрағасы болды.

Жылнама

Жоғары сынып оқушылары жыл сайын жылнама жасайды. 1991 жылғы түлектердің жылнамасы мектеп тарапынан тыйым салынды. Бұл жылнама дәстүрлі түрде "HeChalutz" (Пионер) деп аталатын, және бұл ат мектеп баскетбол командасына көп жыл бойы есім берді. Дегенмен, осы атпен соңғы рет 1998 жылы жарық көрген жылнама шығарылды.

Есімдерді жазу

Акива жиі сөздерді дұрыс жазу сайысын өткізеді. 1969 жылы Бенджамин Мицник жеңіске жетті. 1980 жылғы мектеп чемпионы Сара Бронер болды. Эфраим Симон 1986 жылы жеңіске жетті.

Ғылыми жәрмеңкелер

1969 жылы Акиваның төрт студенті Кобо залында өткен ғылыми жәрмеңкеге қатысты. Студент Майкл Фейгельман жеңімпаздардың бірі болды. Джуди Краковиц құрметті мақтауға ие болды. Келесі жылы жеңімпаз ғылыми жобалар Кранбрук институтында қойылды. 1974 жылы Грант Митчелл Оңтүстік-Батыс Мичиган аймақтық ғылым жәрмеңкесінде екінші орынды, ал Метрополитен Детройт ғылым жәрмеңкесінің жасөсперімдер бөлімінде бірінші орынды жеңіп алды.

Хидон Хатанах

Акива Киелі кітаптар бойынша жарыстарға қатысқан, оның ішінде Халықаралық Кидон ХаТанахқа. 1972 жылы Бени Мицник пен Джоэл Бигман Нью-Йорктегі Ұлттық жарысқа іліккен. Айра Финкельштейн 1980 жылы Ұлттық Киелі кітаптар байқауында мектептен өкілдік етті. 2008 жылы Дови Надел халықаралық деңгейде үшінші орынға ие болды. Сол жылы Елизавета Голдмайер де халықаралық финалға өткендердің қатарында болды.

Мишмар

1972 жылы бейсенбі күндері кешкі сағаттарда мишмар бағдарламасы іске қосылды. Алғашқыда бұл бағдарлама қатысушылар үшін ерікті болды, бірақ кейіннен міндетті түрге көшті.

Драмалық

Мектеп оқушылары көпшілік алдында жиі қойылымдар көрсетіп келеді. 1973 жылғы наурыз айында олар «Анна Франктың күнделігі» спектаклін қойды. 1975 жылы оқушылар «Тейви мен оның қыздары» қойылымын орындады. 1980 жылы Акива мектебінің оқушылары «Ер болудың маңыздылығы» спектаклін қойды.

Ұлттық марапатталған ғалымдар

1982 жылы студент Шани Шрайбер Ұлттық награда иегері болды.

Американы ойлап тап!

Көп жылдар бойы мектеп оқушылары "Американы ойлап тап!" бәсекесіне қатысты. 1987 жылы кіндікше оқушысы Зеви Штайнметц балмұздақтың еріген суын ұстайтын таяқшаны ойлап тапқандықтан ұлттық сайыста жеңіске жетті.

Математика олимпиадасы

1988 жылдан бастап Акива Халықаралық математика олимпиадасына қатысты. Эми Звас алғашқы жылы мектеп чемпионы атанды.

Балауыз мұражайы

2000 жылы бастауыш мектеп оқушылары жыл сайын балауыз мұражайын ұйымдастыра бастады, онда оқушылар белгілі тарихи тұлғалардың киімдерін киіп, олардың рөлін сомдады. Бұл бастаманы ұстаз Ширлин Пенслер жасады.

Кітаптар шайқасы

Көптеген жылдар бойы Акива Саутфилд қалалық кітапханасының "Кітаптар шайқасы" жарысына қатысып, бірнеше рет жеңіске жетті. Алғашқы жалпы жеңіс 1989 жылы тіркелді, онда Акива 1-орын, 2-орын және 3-орынды бірдей жеңіп алды. 2012 жылы Акива командасы тағы да бәйгеде жеңімпаз атанды. 2013 жылы Акива командасы екі дивизионда да жеңіс туын көтерді. 2014 жылдан 2018 жылға дейін Акива командасы жыл сайын жүлделі орындарға ілікті, 2014, 2015, 2017 және 2018 жылдары бірінші орынды жеңіп алды.

Израильдік сынақ

1989 жылдан бастап Акива Израиль Квиз Боулына қатысып, күндізгі мектептер арасындағы жарыста өнер көрсетті. Бұл жарыс 1993 жылға дейін жалғасты, және Акива жарыстың соңғы жылында жеңіске жетті.

ЮНМУН

1993 жылы Акива алғашқы делегациясын Йешива университетінің Ұлттық Біріккен Ұлттар Ұйымы үлгісіндегі конференциясына (YUNMUN) жіберді және содан бері студенттерді осы конференцияға қатыстыруды жалғастырып келеді. 1997 жылы бірнеше студент "Ең үздік делегат" аталымын жеңіп алды.

Паним Ел Паним

1997 жылы Акивадан студенттер Вашингтон қаласындағы төрт күндік «Паним Эль Паним» оқу бағдарламасына қатыса бастады.

Ейматай

2000-шы жылдары Акива студенттері Эиматай бағдарламаларына қатысуды бастады.

Жеңіл атлетика

Акиваның жылдар бойы көптеген спорт командалары болды, бірақ кейбіреулері қысқа ғана өмір сүрді. Баскетбол командасы «Пионерлер» деп аталды, бұл атау мектеп жылнамасы HeChalutz-тан алынған. 2016 жылы болған атау өзгерісінен кейін спорт командасы «Farber Fire» деген есімді қабылдады. Алғашқы еден хоккей командасы «Барыстар» деп танылды.

Топырақтағы хоккей

Акиваның алғашқы спорттық жарысы 1972 жылы Детройт еврей орталығында Ешива Бет-Иехудаға қарсы еден хоккейінен өткізілді. Акива 9:5 есебімен, 150 көрерменнің алдында жеңіске жетті. Еден хоккейі командасы сондай-ақ "Хиллель" күндізгі мектебі және "Виндзор" командаларымен де ойын өткізді.

Бейсбол

1973 жылы Акива мен Ешиват Бет-Иегуда мектептерінің алтыншы сынып оқушылары сенбі күні сақталатын бейсбол лигасы құрып, бір-бірімен ойын өткізді.

Баскетбол

1985 жылы Акива баскетбол командасын ұйымдастырды, олар Бет-Ехуда (Beth Yehudah), Скоки (Skokie) және жергілікті JCC командаларымен ойнады. Мұше Роуз жаттықтырушы болды. 1986 жылы команда капитаны Дони Эбенштейн болды. 1987 жылы мектеп HAFTR ұйымдастырған алғашқы турнирге шақырылды. Сол жылы Майкл Селесни капитан болып қызмет етті. Сол жылы Акива Израильдің жоғары мектептерінің жұлдыздар командасын қабылдады. Дэнни Наджман 1989–1990 жылдар маусымында капитан болды. 1995 жылы Этан Берман мен Зак Герман бірлесіп капитандық етті. Кен Кох 1994 жылы команданың жаттықтырушысы болды және екі он жылдан астам осы лауазымда қызмет етті. 2011 жылы оның орнын Рик Кацандер басты. Команда Нью-Йорктегі турнирлерге, соның ішінде Флатбуш (Yeshiva of Flatbush) және Йешива университетіндегі (Yeshiva University) турнирлерге жиі қатысады, сондай-ақ жылдар бойы Торонто, Колумбус және басқа да қалаларға барды. 1998 жылы команда Ери Скочилас (Erie Skoczylas) басшылығымен Y.U. турнирінде III деңгейдегі чемпионатты жеңіп алды. 2013 жылы орта мектеп командасы Хиллельге (Hillel) қарсы Оберн Хиллз (Palace of Auburn Hills) сарайындағы көрме ойынының бірінші кезеңінде ойнады. 1989 жылы мектеп өзінің алғашқы баскетбол турнирін – Akiva Invitational-ді өткізді, онда төрт жасөспірімдер командасы (JV teams) қатысты. Акива командасы барлық аға сынып оқушылары Израильде білім алғандықтан, жасөспірімдер командасы (JV squad) деп есептелді. Бұл турнир екі жыл бойы өткізілді, бірақ турнир кубогы көп жыл бойы директордың кеңсесінде сақталды. 2011 жылы Акива тағы да баскетбол турнирін өткізді, ол «Бірінші жылдық Детройт Йешива баскетбол турнирі» деп аталды. Кливленд, Питтсбург және Колумбус командалары қатысты. Алғашқы турнирде Фукс Мизрачи (Fuchs Mizrachi) командасы жеңіске жетті.

Теннис

2009 жылы Брайан Вайнштейн басшылығымен теннис командасы ашылды. Жаттығулар Саутфилд Латруп орта мектебінде және Детройт теннис және сквош клубында өтеді.

Израиль бағдарламасы

Жоғары мектеп ашылғалы бері студенттердің Израильде оқумен уақыт өткізуі күтілді. Бастапқыда бұл 12-сыныптың көпшілігі үшін, алдыңғы үш жылда үдемелі оқу бағдарламасын аяқтағаннан кейін жасалды. 1973 жылдың тамызында мектептің алғашқы 12-сыныбы – Джонатан Фрайер, Шелдон Кляйн, Гэри Торгоу, Дэнни Шниппер, Джонатан Саймон, Барбара Эскин, Майкл Гринбаум, Бенни Мицник, Дэвид Донин, Карен Полк, Джудит Мермельштейн, Линн Домби, Сарина Флат және Соломон Пезис Израильге аттанды. Бағдарламаны ұйымдастыруға Еврей агенттігі де қатысты. Қыздар бастапқыда Кирьят-Мотцкиндегі Ульпанаға қабылданды, бірақ Кибуц Тират-Цвиге, ал ұлдар Сде-Яков мошавындағы Тикват-Яковқа орналасты. Алғашқы сынып Қиямет соғысы кезінде Израильде болды. Израильде 12-сыныпты бітірген осы алғашқы сыныптың бірнеше студенті тағы бір жыл оқу үшін Израильге оралып, Махон Голд, Керен Б'Явне, Еврей университеті, армиялық кибуц «Нахал» бағдарламасына қатысты. Келесі сыныптар да 12-сыныпты Израильде өткізді. 1976 жылғы сынып Акива мектебінде 1-ден 12-сыныпқа дейін білім алған алғашқы ұрпақ болды. 1977 жылғы сынып ең көп – 22 түлек бітірді, олардың бесеуі Бар-Илан университетіне түсті. 1990 жылы 12-сыныпқа арналған Израиль бағдарламасы тоқтатылды. Бұл 1991 жылғы сыныптың барлығының және 1993 жылғы сыныптың көп бөлігінің мектепті бір жыл ертерек тастап кетуіне әкелді. 1993 жылғы сыныптың қалған мүшелері бір сыныпты өткіріп, 1992 жылғы сыныппен бірге бітірді. 1994 жылы соңғы сыныпқа тек бір студент қабылданды. Алайда, 1994-1995 оқу жылында ауысу толыққанды аяқталды және содан бері мектепте қалыпты 12-сынып бар. Студенттер бағдарламаның тоқтатылуына қарсы болды. Шешімнің себептері студенттердің күндізгі мектептерде бітіргеннен кейін бір жыл Израильде оқуды кеңінен қабылдауы және Акива студенттері енді Израильдегі бірдей мектептерге бармайтыны, сондықтан бұл сыныптың жалғасы сияқты сезілмейтіні болды. Сол кездегі директор Зев Шиманский студенттер үш жылдық орта мектептегі жинақы академиялық бағдарламадан зардап шегетінін де ойлады. Акива мектебінің көптеген түлектері бітіргеннен кейін бір жыл немесе одан да көп уақыт Израильде оқуды таңдайды. Мектепте де алиаға (көшіп кетуге) бейімділік жоғары.

Орналасқан жерлер

Ешиват Акиваның алғашқы орны 19161 Шефердегі Еңбек сионистік ғимараты болды. Мектеп содан кейін Оук Вудстың «Жас Израиль» орталығына, ал 1971 жылы 21550 12 Майл Роудтағы «Rohlik» Біріккен еврей мектебінің ғимаратына көшірілді. 1980 жылы 260 оқушыға жеткен мектеп Саутфилд Роудтағы Энни Латруп бастауыш мектебінің ғимаратын немесе Берг Роудтағы Саутфилд №10 ғимаратын жалға алу туралы келіссөздер жүргізді. Мектеп бірінші нұсқаны таңдап, 1999 жылға дейін сонда орналасты. Ғимаратты Акиваға жалға беруден бас тарту «Детройт еркін баспасөзінде» антисемитизм айыптамаларына әкелді, бірақ Латрап қалалық кеңесі мәмілені бірауыздан мақұлдады. 1984 жылы Акива ғимаратты 350 000 долларға сатып алды. 1990 жылы оқушылар кеңесі 1985 жылы зақымдалған мектептің ескі ту тірегін жөндеу үшін қаражат жинады. 1990 жылдың мамыр айында вандалдар мектепке бұзып кіргенінен және зақым келтіргенінен кейін мектеп екі күнге жабылды. 90-жылдардың ортасында Акива ғимаратының тығыздығын сезініп, жаңа орын іздеуді бастады. Бір мүмкіндік – UHS ғимаратына қайта оралу. Сонымен қатар, мектеп ғимараттың тарихи мәртебесіне және мүлікті қайта жарақтамауға байланысты қолданыстағы мүлікті құрылыс салушыларға сатуда қиындықтарға тап болды. 1998 жылы Адат Шалом мен Бет Ахим біріккеннен кейін Акива 12 Майл Роудтағы ескі Бет Ахим ғимаратына көшуге мүмкіндік алды, бұл 1999–2000 оқу жылының басында орын алды. Көшуді тойлау үшін мектептің Тора орамаларымен 12 Майл Роуд бойында шеру ұйымдастырылды. Мектеп әлі де сол кампуста орналасқан, бірақ 2016 жылы жаңа ғимарат салынды.

Күндізгі лагерь

1972 жылдан бастап Акива 4–13 жас аралығындағы балаларға жазғы күн лагерін ұсынды. Лагерь бастапқыда Бнай Тора қауымында өткізілді. 1990 жылдары лагерь «Камп Руах» деп аталды. 2000 жылдардың басында ол «Камп Акива» деп аталды, ал 2010 жылы JCC-нің «Камп Дискавери» лагерімен бірікті.

Киім үлгісі

1992 жылы Акива мектебінде бұрынғы киім талаптарын күшейту үшін бірыңғай форма енгізілді. Форма 1991 жылғы 5 қарашада директорлар кеңесімен бекітілді, сауалнама нәтижелері ата-аналардың 80% қолдау білдіргенін көрсетті, алайда студенттер бұған қарсы шықты. Бұрынғы киім талаптарына сәйкес, қыздар жеңі бар көйлектер мен тізеден төмен көйлек киюге тиіс болса, ұлдар шалбар, жағалы көйлек, кипот және цицит киюге міндетті еді. 1990 жылдардың ортасында форма жеңілдетілді және бұрынғы сияқты киім талаптарына қайта оралды. 2011 жылға қарай мектепте бастауыш сыныптар үшін форма, ал жоғары сыныптар үшін киім талаптары болды. Мұның мақсаты – студенттерге жеке стиль сезімін дамытуға мүмкіндік беру және стильді халахик талаптарымен үйлестіруге үйрету болды.

Қаржы

Мектеп жылдар бойы түрлі жолдармен қаржы жинады, оның ішінде бинго ойындары, гүл сату, қолданған заттар сату, қытай аукционы және жыл сайынғы кешкі ас. 1982 жылы мектеп XI тарау бойынша қайта ұйымдастыруға өтініш берді, бірақ жағдайын жақсартып, жұмысын жалғастыра алды, 1982 жылы 330 оқушымен есігін ашты. 1983 жылдың наурызына қарай мектеп сәтті қайта ұйымдастырудан кейін XI тараудан шықты. Раввин Моше Тендлер сол жылы өткен кешкі асқа сөз сөйледі. 1983 жылдың қыркүйегінде Акива мектебінің мұғалімдері ереуіл жариялады. 26 мұғалімнің 22-сі мектеп алдында пикетке шықты, ал қалған төртеуі ауыстырушылардың көмегімен жұмысын жалғастырды. Ереуілдің себебі – еңбек стажы, жұмыс орнының қауіпсіздігі және жұмыс көлемі болды. Пикетке шыққан мұғалімдер зорлық-зомбылыққа ұқсас әрекеттер жасады деп айыпталды, ал олар мектепке қарсы қалтамақ сөз таратты деп шағымданып, сотқа жүгінді. Пикет тоғыз аптаға созылды. 18 қарашаға дейін алты мұғалім жұмысына оралды, ал он бес мұғалім ереуілде болды. Желтоқсанның ортасына қарай, ереуілде қалған мұғалімдер жұмыстан босатылды. 2008 жылы Акива студенттері кейбір сыныптастарының оқу ақысының қымбаттығына байланысты мектепті тастап кеткенін байқап, оқу ақысын төлеуге стипендия жинау үшін қаржы жинау науқаны ұйымдастырды. Бұл науқан «Жол баста» деп аталды және Акива студенттеріне оқу ақысы бойынша стипендия беруді қолдайды. Науқан жыл сайын жалғасуда.