Кіріспе

Микронезия Федеративтік Штаттарының экономикалық қызметі негізінен өндірістік шаруашылық және балық аулаудан тұрады. Аралдарда жоғары сапалы фосфаттан басқа пайдалы қазбалардың қорлары шектеулі. Туризм индустриясының әлеуеті бар, бірақ орналасқан жердің қашықтығы және жеткілікті инфрақұрылымның болмауы дамуға кедергі келтіреді. АҚШ-тан келетін қаржылық көмек – табыстың басты көзі, АҚШ 1986–2001 жылдары аралдарға 1,3 миллиард доллар жұмсауға міндеттенді. Географиялық оқшаулану және дамылмаған инфрақұрылым ұзақ мерзімді өсуге үлкен тосқауыл. Еркін қауымдастық шартының талаптарына сәйкес, АҚШ 1986 жылдан 2001 жылға дейін FSM-ге шамамен 2 миллиард доллар көлемінде гранттар мен қызметтер ұсынды. Шартың қаржылық шарттары ұзарту мерзімінде қайта қаралып жатыр. 2001 жылы АҚШ Compact гранттары арқылы 84 миллион доллардан астам қаржы бөлді – бұл FSM-нің ЖІӨ-сінің үштен бір бөлігінен асып түседі, сондай-ақ басқа федералдық бағдарламалар арқылы 20 миллион доллардан астам қаражат жұмсалды. Барлық көздерден түскен ресми даму көмегінің жалпы сомасы 2001 жылы 100 миллион доллардан асты, оның 90 пайызына жуығы АҚШ-тан келіп түсті. FSM мемлекеттік секторы экономикада Compact қаражатын басқарушы ретінде маңызды рөл атқарады. Ұлттық және аймақтық деңгейдегі үкіметтер елдегі жұмыс істейтін халықтың жартысынан астамын жұмыспен қамтып, ЖІӨ-нің 40 пайызынан астам үлесін қызмет көрсету арқылы қамтамасыз етеді. 2001 жылы Compact-тың қаржылық ережелерінің мерзімі аяқталғаннан кейін, кейбір көмек бағдарламаларының азаюы немесе тоқтатылуы мүмкін болғандықтан, FSM Үкіметі 1996 жылы экономикада мемлекеттік сектордың рөлін азайтуға бағытталған экономикалық реформалар бағдарламасын іске қосты. Сонымен қатар, fm домендік атауларын пайдаланатын музыкалық стартаптардың пайда болуы үкіметке жаңа, бірақ салыстырмалы түрде шағын кіріс көзін әкелді.

Өнеркәсіп саласы

Балық шаруашылығы өте маңызды. Шетелдік коммерциялық балық аулау флоты FSM аумақтық суларында жұмыс істеу құқығы үшін жыл сайын 20 миллион доллардан астам төлейді. Бұл лицензиялық төлемдер мемлекеттік бюджеттік кірістің шамамен 30% құрайды. Сонымен қатар, теңіз өнімдерін экспорттау, көбінесе Жапонияға балықты қайта экспорттау, экспорттық кірістің шамамен 85% құрайды. Туристік индустрия дамыған, бірақ инфрақұрылымның жетіспеуіне байланысты өркендеуіне кедеріс келтірілуде. Көрермендерге тартымды орындарға әр штат бойынша суға батыру (дайвинг), Екінші дүниежүзілік соғысының шайқас алаңдары және Понпейдегі ежелгі Нан Мадол қаласының қираған орындары жатады. Жыл сайын шамамен 15 000 турист аралдарға келеді. Азия даму банкі туризмді FSM-нің ең жоғары өсу потенциалы бар салаларының бірі деп санайды. Ауыл шаруашылығы көбінесе жеке тұтынуға бағытталған, және оның маңызы азайып барады. Басты егістер – кокос жаңғағы, банан, бетель жаңғағы, маниок және тәтті картоп. Формалды жұмыс күшінің 10%-дан азы және экспорттық кірістің 7%-дан азы ауыл шаруашылығы секторынан түседі. Өндіріс қызметі шамалы, ол негізінен Яптан бетель жаңғағын экспорттау және трохус қабығынан түйме жасаудан тұрады.

Салық және сауда

Федерациялық Штаттарға мемлекеттік көмектің көп көлемі түсуіне байланысты, олардың сауда дефициті айтарлықтай деңгейде, ал аймақтағы басқа мемлекеттерге қарағанда салық жүктемесі әлдеқайда жеңіл (Федерациялық Штаттарда ЖІӨ-нің 11%-ы, ал басқа жерлерде 18–25%). Үкімет 1990-жылдардың басында болашақ келісімдерден түсетін қаражатқа қарсы қарыз алып, 1997 жылы сыртқы қарызды 111 миллион долларға жеткізді (ЖІӨ-нің 50%-дан астам). Микронезияда патенттік заңнама жоқ.