Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі Tripterygium wilfordii, немесе léi gōng téng (мандарин) (, Жапонша: raikōtō), кейде "күннің күркіреуі құдайының жүзімі" деп аталады, бірақ дұрысырақ аударғанда "күннің күркіреуі әміршісінің жүзімі" деп аталады, бұл дәстүрлі қытай медицинасында қолданылатын жүзім. Tripterygium wilfordii ревматоидты артрит және псориаз ауруларын емдеу үшін қолданылуы ұсынылған; алайда, қауіпсіздік алаңдауларына байланысты бұл қолдану ұсынылмайды. Т. wilfordii қабығының сығындылары Қытайда ғасырлар бойы инсектицид ретінде қолданылған, бұл туралы У Цзиньнің 1848 жылғы "Өсімдіктердің суреттелген каталогында" жазылған.

Денсаулыққа әсері

Ұлыбритания үкіметі Tripterygium-ді қолдануға кеңес бермейді, себебі оның жанама әсерлері болуы мүмкін.

Тууды бақылау

Tripterygium ерлерде тудыруды бақылау әдісі ретінде қауіпсіз немесе тиімді екеніне дәлелдер жоқ. Екі сынақ ревматоидты артритке шалған және оны емдеу үшін қолданған адамдарда сперматозоидтардың санының азайғанын көрсетті, бірақ бұл сынақтар бақылау негізінде жүргізілді. Ұлттық толықтырушы және интегративті денсаулық орталығы Т. вилфордидің кейбір ревматоидты артрит симптомдарын жақсартуға мүмкіндігі бар екенін атап өтті.

Басқа биоактивті химиялық заттар

Вилфортрин – Т. wilfordii-ден бөліп алынған сесквитерпен алкалоиді. Ол иммуномодуляциялық әсерге ие.

Жанама әсерлер

Дәрілік дозаларда T. wilfordii экстрактының айқын қосымша әсерлері болуы мүмкін.

2012 жылдың сәуір айында Қытайдың Мемлекеттік тағамдық және дәрілік басқармасы бұл препаратқа қатысты ескерту жариялап, сақтық танытуға шақырды. 2016 жылғы шолу бойынша 13%-да асқазан-ішек жолы симптомдары, 12%-да репродуктивті функцияға кері әсерлер, 8%-да тері реакциялары, 6,5%-да гематологиялық оқиғалар, 5%-да жүрек-қантамырлық оқиғалар тіркелді. Сондай-ақ, етеккірдің кешігуі қатынасы = 4,6. 2011 жылғы шолуда T. wilfordii токсикалық потенциалы бар екені айтылса да, сақты экстракция жасағанда жағымсыз реакциялардың қанағаттанарлық деңгейде болуы мүмкін, олар көбінесе асқазан-ішек жолымен және аменореямен байланысты. Шолу нәтижесінде T. wilfordii экстракты постменопаузалық ревматоидты артритке қарсы тиімді құрал болып табылады.

Фармакология

Целастрол, пентациклді тритерпеноид және триптолид, тритерпен триэпоксиді, Tripterygium wilfordii-ден алынған экстракттардың потенциалды белсенді компоненттері болып табылады. Триптолид қабынуға қарсы, иммундық модуляция, антипролиферативтік және проапоптотикалық әрекеттері сияқты фармакологиялық белсенділіктеріне ие, бірақ оның клиникалық қолданылуы ауыр уыттылығымен шектеледі. Триптолидтің биологиялық мақсаты TFIIH ақуыз кешенінің XPB суббірлігі (ДНК жөндеу және транскрипцияны бастауға қатысады) деп саналады. Триффординдер – T. wilfordii-нің биоактивті сесквитерпен пиридин алкалоидтары. Целастролға қатысты жолдарды зерттеуге көмектесу үшін T. wilfordii-нің эталондық геномы секвенцияланды, нәтижесінде 31 593 құрылымдық генді (оның 35-і алкалоидты белсенді ингредиенттердің синтезіне қатысатын CYP гендері) қамтитын 340.12 Мб геном алынды.