Үлкен жасушалы артериит: емдеу, салдары және сапалы өмірді бағалау
Giant cell arteritis
Гигантоклеточный артериит (GCA) – жедел жағдай, көру қабілетінің жоғалуына әкелуі мүмкін. Стероидтармен емдеу, көру қабілетінің күйзелісінде тамырға салу арқылы тиімді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медициналық жағдай
Medical condition
Емдеу
GCA қайталанбас көру қабілетінің жоғалту қаупі болғандықтан, медициналық шұғыл жағдай саналады. Кортикостероидтердің дозасы әдетте 12–18 ай ішінде біртіндеп төмендетіледі. Ауызға қабылданатын стероидтер, көктамырға егілетін стероидтермен бірдей тиімді, бірақ жедел көру қабілетінің жоғалтуын емдеуде көктамырға егілетін стероидтер ауызға қабылданатын стероидтерге қарағанда айқын артықшылықтар береді. Преднизонның қысқа мерзімді жағынқы әсерлері сирек, бірақ көңіл-күйдің өзгеруі, сүйек тінінің некрозы және инфекцияға шалдығу қаупінің артуы мүмкін. Ұзақ мерзімді қолданумен байланысты жағынқы әсерлерге салмақ тыю, қант диабеті, сүйек жұқаруы (остеопороз), сүйек тінінің некрозы, глаукома, катаракта, жүрек-қан тамырлары аурулары және инфекцияға шалдығу қаупінің артуы жатады. Аспириннің шамалы мөлшерде қосылуының пайдалы екендігі әлі анықталған жоқ, себебі бұл мәселе зерттелмеген. Тоцилизумаб инъекциялары да қолданылуы мүмкін. Тоцилизумаб – интерлейкин 6 рецепторын бағыттайтын гуманизацияланған антидене, ол GCA прогрессиясына қатысатын маңызды цитокин. Тоцилизумаб GCA-ның қайталануын және күшеюін азайтуда, өздігінен де, кортикостероидтермен бірге қолданғанда да тиімді екені анықталды.
GCA is considered a medical emergency due to the potential of irreversible vision loss. The dose of corticosteroids is generally slowly tapered over 12–18 months. Oral steroids are at least as effective as intravenous steroids, except in the treatment of acute visual loss where intravenous steroids appear to offer significant benefit over oral steroids. Short term side effects of prednisone are uncommon but can include mood changes, avascular necrosis, and an increased risk of infection. Some of the side effects associated with long term use include weight gain, diabetes mellitus, osteoporosis, avascular necrosis, glaucoma, cataracts, cardiovascular disease, and an increased risk of infection. It is unclear whether adding a small amount of aspirin is beneficial or not as it has not been studied. Injections of tocilizumab may also be used. Tocilizumab is a humanized antibody that targets the interleukin 6 receptor, which is a key cytokine involved in the progression of GCA. Tocilizumab has been found to be effective at minimizing both recurrence, and flares of GCA when used both on its own and with corticosteroids.
Эпидемиология
Үлкен жасушалы артерит әдетте 50 жастан асқан адамдарда ғана кездеседі. Үлкен жасушалы артерит (GCA) бар адамдар бұрын өмір сүру сапасының маңызды салалары ретінде "екі көзінің көру қабілетін толығымен жоғалту", "қатты немесе күшті ауырсыну сезіну" және "әлсіздік, шаршау немесе құштарлық" сезінуді атаған. SF36 сияқты аурудың әсерін бағалаудың жалпы шаралары, көру қабілетінің жоғалтылуы немесе жүйелік асқынулар сияқты GCA-ның ерекше әсерлерін әрқашан толыққанды көрсетпеуі мүмкін. Ревматологиядағы нәтижелерді өлшеу (OMERACT) ірі қан тамырларының васкулит жұмыс тобы GCA үшін ауруға қатысты пациенттің бағалауын (PROM) қажет екенін анықтады. Жақында GCA-да денсаулыққа байланысты өмір сүру сапасын өлшеуге арналған жаңа, ауруға қатысты шара әзірленді. GCA PRO-ның сенімділігі мен дұрыстығы көлденең зерттеуде расталды және ол пациенттердің әртүрлі топтарын ажырата алады. Бұл клиникалық сынақтар мен клиникалық тәжірибеде ауру мен емдеудің әсерін анықтауға көмектеседі. Үлкен жасушалы артерит "бас артериті" және "Хортон ауруы" деп те аталады. Атауы (үлкен жасушалы артерит) қабыну процесіне қатысқан жасушалардың түрін көрсетеді.
Giant cell arteritis typically only occurs in those over the age of 50; People with GCA have previously ranked ‘losing sight in both eyes permanently’, ‘having intense or severe pain’ and ‘feeling weak, tired or exhausted’ as important quality of life domains. Generic measures of disease impact such as SF36 may not always capture the disease specific aspects of GCA impact such as visual loss or systemic complications. The Outcome Measures in Rheumatology (OMERACT) Large Vessel Vasculitis Working Group have identified the need for a disease specific patient reported outcome measure (PROM) for GCA. Recently, a new disease specific measure of health related quality of life in GCA has been developed. The GCA PRO has been shown to have robust validity and reliability in a cross sectional study and can discriminate between different sub groups of patients. This is likely going to help to capture the impact of disease and treatment in clinical trials and clinical practice. Giant cell arteritis is also known as "cranial arteritis" and "Horton's disease". The name (giant cell arteritis) reflects the type of inflammatory cell involved.