Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шри-Ланканың бас акциялық биржасы, Коломбо қаласында орналасқан.
Main stock exchange of Sri Lanka, located in Colombo
2021 жылдың 1 қыркүйегінде айналым 14 миллиардтан асты, ал Барлық акциялар бағасы индексі (ASPI) алғаш рет 9000 ұпайдан жоғары көтеріліп, 9,163.13 ұпайдың рекордтық деңгейінде жабылды.
On 1 September 2021, turnover surpassed 14 billion and the All Share Price Index (ASPI) surpassed 9000 points for the first time when it closed at a record high of 9,163.13 points.
Тарих
Шри-Ланкада акциялар саудасы 1896 жылы Акциялар брокерлері қауымдастығы (АББ) тұсында басталды. Коломбо брокерлер қауымдастығы 1904 жылы жер үлестерін аукционмен сатуды бастады және біртіндеп АББ-ның бәсекелесіне айналды. 1985 жылы екі ұйым бірігіп, Коломбо бағалы қағаздар биржасын құрды. Ресми қор биржасы 1985 жылы Коломбо қор биржасының (CSE) тіркелуімен құрылды, ол Коломбо акциялар брокерлері қауымдастығынан қор нарығын қабылдады. Қазіргі таңда оның құрамында 15 мекеме бар, олардың барлығы акция брокері ретінде жұмыс істеуге лицензияланған. [3]
Share trading in Sri Lanka was initiated in 1896 under the Share Brokers Association (SBA). The Colombo Brokers' Association began auctioning land shares in 1904 and gradually became the SBA's competitor. The two organizations combined to form the Colombo Securities Exchange in 1985. The establishment of a formal stock exchange took place in 1985 with the incorporation of the Colombo Stock Exchange (CSE), which took over the Stock Market from the Colombo Share Brokers Association. It currently has a membership of 15 institutions, all of which are licensed to operate as stockbrokers. [3]
Компания 1990 жылы Коломбо қор биржасы деп қайта аталды. CSE орталық сақтау жүйесін енгізді, ол клирингті автоматтандырды. CSE штаб-пәтері 1995 жылы Коломбодағы Әлемдік сауда орталығында ашылды. [3] CSE-нің ең жақсы көрсеткіштерді көрсеткен 25 акциясының Milanka Price Index (MPI) индексі 1999 жылы енгізілді. Канди, Джаффна, Амбалантота, Матара, Курунегала, Анурадхапура және Ратнапура қалаларында бірнеше аймақтық CSE филиалдары ашылды.
The company was renamed the Colombo Stock Exchange in 1990. The CSE introduced the Central Depository System, which automated clearing. The CSE headquarters opened in World Trade Center Colombo in 1995. [3] The Milanka Price Index (MPI) of the CSE's 25 best performing stocks was introduced in 1999. Several regional CSE branches were opened within the country, at Kandy, Jaffna, Ambalantota, Matara, Kurunegala, Anuradhapura and Ratnapura.
Өртке қарсы күрестен кейінгі өсім
1990 жылдары, негізінен Шри-Ланка азамат соғысының салдарынан орташа көрсеткіштерге ғана қол жеткізілгеннен кейін, 2001 жылы жасалған атысты тоқтату келісімі CSE индекстерінің ең жоғары өсуін қамтамасыз етті. 2001 жылдың тамызында 500 шамасындағы мәнді құраған ASPI индексі 2000 деңгейінен асып түсті. Осының нәтижесінде CSE әлемдегі үздік нарықтардың бірі деп жиі айтылатын болды. 2002 жылдан 2005 жылға дейін CSE, ASPI бойынша жылдық 30%-дан астам тұрақты өсімді тіркеді. 2006 жылы бұл көрсеткіш 41,6%-ға жетті.
After mediocre performance throughout the 1990s mainly due to the Sri Lankan Civil War, the ceasefire agreement signed in 2001 saw unprecedented growth in both indices of the CSE. The All Share Price Index (ASPI), which was hovering around the 500 mark in August 2001, surpassed the 2000 mark. This led CSE to be consistently dubbed one of the best performing markets in the world. From 2002 to 2005, the CSE recorded a consistent annual growth of over 30% in the ASPI. It surpassed that in 2006, with the ASPI growing by 41.6%
Саяси жағдайдың жақсаруы және компаниялардың табысты нәтижелері инвесторлардың сенімін арттырып, CSE 2007 жылы да жоғары өсімді жалғастырды. ASPI 13 ақпанда алғаш рет 3000 деңгейін басып өтті. Сондай-ақ, CSE 2007 жылы күндізгі орташа айналымды миллионға жеткізді.
Buoyed by improved investor confidence due to political developments and strong corporate results the CSE continued to achieve high growth in 2007, as the ASPI passed the 3,000 mark for the first time on 13 February, The CSE also recorded an average daily turnover of million for 2007.
Соғыстан кейінгі өсім
2009 жылдың 18 мамырында Шри-Ланка азамат соғысы аяқталғаннан кейін CSE индекстері жылдам өсіп, жаңа рекордтарды жаңартты. 2009 жылдың 6 қазанында CSE нарықтық капитализациясы алғаш рет триллионға жетіп, рекордтық деңгейге көтерілді. ASPI 2010 жылдың 11 қаңтарында 3549,27 ұпайға рекордтық көрсеткішті орнатты. 2009 жылы CSE әлемдегі ең табысты қор биржасы атанды, себебі ол сол жылы 125,2 пайызға өсті.
After the end of the Sri Lankan Civil War on 18 May 2009, CSE indexes increased rapidly, setting new records. Market capitalization set a record high on 6 October 2009 as the CSE reached the trillion mark for the first time. ASPI set a record of 3549.27 points on 11 January 2010. CSE was the best performing stock exchange in the world in 2009 as it jumped 125.2 percent during that year.
Соңғы жылдары
CSE 9 сауда-саттық жүзеге асыратын компанияны 2018 жылдың 7 маусымынан бастап қадағалау тізіміне қосты, себебі олар тоқсандық қаржылық есептерін ұсынбады. CSE мәлімдемесінде Скандинавия аймағынан Шри-Ланка акцияларына инвестиция ағыны соңғы жылдары жақсарғандығы, 2013 жылдан бері шетелдік инвестициялардың жылына 39 пайызға (күтілетін орташа жылдық өсім) өскені айтылды. CSE мәлімдемесіне сәйкес, скандинавиялық елдер жыл басынан бері жергілікті акцияларға миллиард доллар инвестиция салды, бұл кезеңдегі барлық шетелдік сатып алулардың 23 пайызын құрайды. Ұлттық қор биржасы (NSE) және CSE бірлесіп жұмыс істеу және стратегиялық қарым-қатынасты дамыту мүмкіндіктерін зерттеу туралы келісімге келді. Келісім ақпарат және тәжірибе алмасу бойынша ынтымақтастық көздеседі, сондай-ақ NSE-нің CSE іске асыратын жаңа өнімдерді әзірлеу және биржа операцияларын қоса алғанда, бірқатар стратегиялық бастамаларында кеңес беруші рөл атқаруына мүмкіндік береді. CSE Шри-Ланканың тізімдегі компанияларына капитал нарығындағы коммуникацияларында қоршаған орта, әлеуметтік және корпоративтік басқару (ESG) факторларын ескеруге көмектесетін нұсқаулық жариялады.
CSE transferred nine traded companies to their Watch List with effect from 7 June 2018 due to their failure to submit quarterly financial statements. The CSE made a statement that investment flows from the Scandinavian region to Sri Lankan stocks had improved in recent years, where inward investments have grown by 39 percent per annum (CAGR) since 2013. According to a CSE statement, Scandinavian countries have collectively invested billion in local equities year to date, which amounted to 23 percent of the total foreign purchases during the period. The National Stock Exchange (NSE) and the CSE signed an agreement to explore opportunities to work together and foster a strategic relationship. The agreement is intended for cooperation on the exchange of information and expertise and also paves the way for the NSE to play a consultative role in a number of strategic initiatives implemented by the CSE, including new product development and exchange operations. The CSE launched a guide to help listed Sri Lankan companies address environmental, social and corporate governance (ESG) factors in their capital market communications.
Тұрақтылық
2015 жылғы 24 қыркүйекте CSE Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты қор биржалары бастамасына қатысып, Біріккен Ұлттар Ұйымының Глобалды келісімінің жергілікті желісінің қолдауымен ESG мәселелерін ілгерілету ниетін жариялады.
On 24 September 2015, CSE declared its entry in to the United Nations Sustainable Stock Exchanges Initiative and its intentions to promote ESG issues, with the support of the local network of the United Nations Global Compact.
Сауда-саттық
Биржа жұмыс күндері (ұлттық мерекелерден басқа) ашық. COVID-19 пандемиясына байланысты, 2020 жылдың 26 мамырынан бастап сауда уақыты 09:30-дан 14:30-ға дейін 11:00-ден 14:30-ға дейін қысқартылды.
The exchange is open on weekdays (except national holidays). Due to the COVID 19 pandemic, since 26 May 2020 the market trading hours of 09:30 to 14:30 were shortened to 11:00 to 14:30.
Қатысу
CSE 1998 жылдың қазан айында Дүниежүзілік биржалар федерациясының 52-ші мүшесі ретінде таңдалды және Оңтүстік Азия аймағында мүшелік алған алғашқы биржа болды. CSE 2000 жылдың қаңтарында Оңтүстік Азия биржалары федерациясының (SAFE) құрылтайшы мүшесі атанды және қазіргі таңда қауымдастықтың төрағасы болып табылады. SAFE Үндістан, Пәкістан, Бангладеш, Шри-Ланка, Непал және Бутан елдерінен құралған 17 биржаны біріктіреді. Оның басты мақсаттары – мүшелері арасындағы ынтымақтастықты дамыту, олардың жеке бағалы қағаздар нарықтарының өркендеуіне көмектесу, біртұтас аймақтық қор саудасы жүйесін құру және аймақта шығарылған бағалы қағаздарды тіркеуге және саудаға қоюға мүмкіндік беру. CSE 2015 жылдың қыркүйегінде Тұрақты қор биржалары бастамасына қосылды.
The CSE was selected as the 52nd member of the World Federation of Exchanges in October 1998, and was the first exchange in the South Asian Region to obtain membership. The CSE became a founding member of the South Asian Federation of Exchanges (SAFE) in January 2000 and is currently the Chairman of the Association. SAFE consists of 17 exchanges from India, Pakistan, Bangladesh, Sri Lanka, Nepal, and Bhutan. Its primary objectives are to encourage cooperation among its members to promote the development of their individual securities markets, to develop an integrated regional stock trading system, and to offer to list and trade securities issued in the region. The CSE joined Sustainable Stock Exchanges Initiative in September 2015.
Шетелдік инвесторлар
Шри-Ланканың Орталық биржасында тіркелген компаниялар 30 жылдық азамат соғысы аяқталғаннан кейін шетелдік инвестициялардың күрт өскенін көрді. Қор нарығында шетелдік инвестицияларға еркін рұқсат беріледі, тек бірнеше компанияға қатысты шектеулер бар. Шри-Ланкадағы акцияларға инвестиция жасау және алынған табысты елге қайтару лицензияланған коммерциялық банктерде ашылған Сыртқы рупиялық акциялық есепшоттар (SIERA) арқылы жүзеге асырылады. Пайыз, дивиденд сияқты инвестициялардан түскен кірістер және осы инвестициялардан алынған пайда Шри-Ланка үкіметінің валюлық бақылау ережелеріне бағынбауға тиіс.
Companies listed on the CSE have seen a large increase in foreign investment following the conclusion of the 30 year Sri Lankan Civil War. Foreign investment in the stock market is freely permitted except in the case of a few companies where restrictions are imposed. Investment in shares in Sri Lanka and repatriation of proceeds take place through Share Investment External Rupee Accounts (SIERA) opened with licensed commercial banks. Income from investments such as interest, dividends, and profit realized from such investments are not subject to exchange control regulations by the Sri Lankan government.