Кіріспе

Тамил күнтізбесінің бірінші күні – Путанду, сонымен қатар Тамил жаңа жылы деп те аталады. Тамилдер дәстүрлі түрде мереке ретінде тойлайтын Тамил күнтізбесіндегі жылдың басталуы. Мереке күні индуисттік күн күнтізбесінің күн айналымымен, Читтирай айының бірінші күніне сәйкес белгіленеді. Әдетте, ол Григориан күнтізбесі бойынша әр жылдың 14 сәуіріне жақын келеді. Бұл күн отбасымен бірге өткізіледі. Үй иелері үйді тазартады, жемістер, гүлдер және ырыс әкелетін заттардан тұратын табақ дайындайды, отбасылық құрбандық алтарын жарықтандырады және жергілікті храмдарға барады. Адамдар жаңа киім киеді, балалар ақсақалдарға құрмет көрсетіп, бата алады, содан кейін отбасы вегетариандық дастарқанға отырады. Путанду Тамил Наду және Пудучерриде, сондай-ақ Шри-Ланка, Малайзия, Сингапур, Маврикий және Реюньонда тойланады. Тамил диаспорасы Мьянма, Оңтүстік Африка, Ұлыбритания, АҚШ, Канада және Австралия сияқты елдерде де оны мерекелейді.

Шығуы және маңызы

Тамилдердің Жаңа жылы көктемгі күн мен түн теңелуінен кейін келеді және әдетте Григориан күнтізбесінің 14 сәуірінде болады. Бұл Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияның ортақ мәдениетінің б.з. 1-ші мыңжылдықтағы ықпалы болуы мүмкін. Тамил әдебиетінің ерте туындыларында сәуір айының жаңа жыл ретінде айтылған бірнеше деректер кездеседі. Сангам дәуірінің авторы Наккирар, «Нетуналватай» еңбегінде, күннің Меша/Читтрайдан бастап зодиак белгілерінің 11-і арқылы өтетінін жазған. Құдалур Кижар «Пураннануру» поэмасында Меша Рааси/Читтрайды жылдың басталуы деп атайды. «Толкаапиям» – бұл ең көне сақталған тамил грамматикасы, ол жылды алты маусымға бөледі, онда Читтрай Илавенил маусымының, яғни жаздың басталуын көрсетеді. «Силаппадикарам» 12 Рааси, яғни зодиак белгілерін, Меша/Читтрайдан бастап сипаттайды. «Манимекалай» бүгінгі күндегі индуисттік күн тәртібіне сілтеме жасайды. Ерте ортағасырлық түсіндіруші Адияркуналаар (Урай ассирияр) тамил күнтізбесінің он екі айы туралы, әсіресе Читтрай айы туралы айтады. 11-шы ғасырдағы Бирманың Паган қаласы мен 14-шы ғасырдағы Таиландтың Сухотай қаласындағы жазбаларда Оңтүстік Үндістанның, көбінесе Вайшнавтық дін өкілдерінің, сәуірдің ортасынан басталатын дәстүрлі күнтізбені анықтаумен айналысқан сарайлық кеңесшілер туралы деректер бар.

Мерекелік іс-шаралар

Питер Ривс тамил халқы Путандуды, сондай-ақ Путуварушам деп те аталатын, дәстүрлі «тамил/жаңа жыл» ретінде тойлайды деп мәлімдейді. Оңтүстік Тамил Надудың кейбір аймақтарында бұл мереке Читтирай Вишу деп аталады. Путанду күні қарсаңында үш жемістен (маңға, банан және жаңғақ), бетель жапырақтары мен арека жаңғағы, алтын/күміс әшекейлер, монеталар/ақша, гүлдер және айнадан тұратын табақ дайындалады. Читирай Кани немесе Вишуккани тойына бір күн бұрын адамдар осы ырыс әкелетін заттардан табақ жасап қояды. Жаңа жыл күні үлкендер шам жағып, отбасының кіші жастағы мүшелерін оятады. Олар оянған бойда көздерін жұмып, алғашқы нәрсе ретінде «каниге» қарайды. Бұл дәстүр екі аймақта да маңызды саналады және келесі жылға бақ пен береке әкеледі деп сендіреді.

Шри-Ланка

Шри-Ланка тамилдары сәуір айында Kai vishesham деп аталатын алғашқы қаржылық амалмен дәстүрлі жаңа жылды тойлайды. Осы рәсімде балалар үлкендерге құрмет көрсету үшін барады, ал үлкендер оларға бата тілеп, сыйлық ретінде қалта ақша береді. Бұл мереке "арпуду" яки жаңа егіс циклына дайындық үшін жерді алғашқы рет жыртумен де аталып өтеді. Аралдың тамил тұратын солтүстік және шығыс аймақтарында жастар арасында "пор тенкай" ойыны, яғни кокос соғысы өткізіледі, сондай-ақ арба жарыстары да ұйымдастырылады. Сәуір айындағы Путанду мерекесі – отбасыға бару және туыстық байланысты жаңару уақыты. Бұл сингалдықтардың жаңа жыл мерекесімен бірге келеді. Күндің соңында отбасылар той дастарқанына отырып, дәм татады.

Шетелдер

Малайзия мен Сингапурда тамильдер, сикхтер, малаялилер және бенгалдармен бірге сәуір айының ортасында дәстүрлі жаңа жылды тойлайды. Саяси спектрдің барлық өкілдері үнді қауымына жаңа жыл құтты болсын тілейді. Хинду ғибадатханаларында, тамил қауымдық орталықтарында және гурдвараларда арнайы діни шаралар ұйымдастырылады. Мәдени бағдарламалар мен медиа шаралары да өтеді. Бұл үнді қауымы үшін мереке күні.

Дау

Дравида Мунеттра Кажагам (ДМК) жетекшілік ететін Тамил Наду үкіметі 2008 жылы тамил жаңа жылы Тамил айының Тай айының бірінші күні (14 қаңтар) Поңгал егін жинау мерекесімен сәйкес келетін күні тойлануы керек деп жариялады. «Тамил Наду жаңа жылы (2008 жылғы Декларация заңы)» 2008 жылдың 29 қаңтарында ДМК құрамындағы депутаттар мен Тамил Наду үкіметі тарапынан мемлекеттік заң ретінде қабылданды. ДМК көпшілігі бастаған үкіметтің бұл заңы кейіннен 2011 жылдың 23 тамызында АИАДМК көпшілігі бастаған үкімет тарапынан Тамил Наду Ассамблеясындағы жеке заң актісімен күшін жойды. Тамил Надудағы көптеген адамдар ДМК үкіметінің фестиваль күнін өзгертетін заңын елемеді және сәуір айының ортасында дәстүрлі Путанду жаңа жылдық фестивалін тойлауды жалғастырды. Тамил халқы көпшілік тұратын Пудучерридің губернаторы мен бас министрі 2010 жылдың сәуірінде тамил жаңа жылымен құттықтады. ДМК үкіметінің дәстүрлі діни жаңа жылды өзгертуге бағытталған заң шығаруына индуист дін қызметкерлері мен тамил ғалымдары күмән білдірді. Бұл заңға штаттың және басқа да аймақтардың тамилдері қарсылық көрсетті. Сот арқылы да наразылық білдірілді. Сол кездегі оппозициялық «Всеиндийский Анна Дравида Мунеттра Кажагам» (АИАДМК) және «Марумаларчи Дравида Мунеттра Кажагам» (МДМК) ДМК-ның бұл шешімін айыптады және жақтастарына сәуір айының ортасында дәстүрлі мерекелеуді жалғастыруға шақырды. Шри-Ланка, Сингапур, Малайзия және Канададағы тамилдер жаңа жылды сәуір айының ортасында тойлауды жалғастырды. Тамил Надудағы бұрынғы үкімет халықтың наразылығын басу үшін сол күнді «Читтрай Тирунал» (Читтрай мерекесі) деп аталатын жаңа мереке ретінде тойлауға ұйғарды. Бұл күн ДМК үкіметі кезінде Тамил Надуда мемлекеттік мереке болып сақталды, бірақ тамил жаңа жылы ретінде емес, Үндістан Конституциясының жобасын әзірлеу комитетінің төрағасы болған доктор Б.Р. Амбедкарды еске алу мақсатында. Тамил Надудағы барлық телеарналар, соның ішінде ДМК-ға жақын Sun TV телеарнасы 2010 жылдың 14 сәуірінде «Читтрай Тируналға арналған арнайы бағдарламалар» таратуды жалғастырды. АИАДМК партиясының жетекшісі Джаялалита қайта ұйымдастырылған фестивальді мойындаудан бас тартып, дәстүрлі тамил жаңа жылымен тамил халқын құттықтады. МДМК басшысы Вайко да осылай істеді. Екі күндік дау басылып, сәуірдегі дәстүрлі жаңа жылды ресми түрде тойлау жанданды және мемлекеттік мереке тамил жаңа жылы ретінде қайта орнатылды.