Кіріспе

1810 жылы Аргентинаның тәуелсіз үкіметі, Буэнос-Айрестегі метро станциясы. Primera Junta немесе Junta Provisional Gubernativa de las Provincias del Río de la Plata (Рио-де-ла-Плата провинцияларының Уақытша басқарушы хунтасы) – Аргентина болып қалыптасатын мемлекеттің алғашқы үкіметіне берілген ең көп таралған атау. Ол 1810 жылдың 25 мамырында Мамыр революциясының нәтижесінде құрылды. Хунтаның алғашқы құрамында Буэнос-Айрес қаласының өкілдері ғана болды. Күтілгендей, Рио-де-ла-Плата вице-корольдігінің басқа қалаларынан өкілдер қосылып, Хунта кеңейтілген кезде, ол халық арасында "Junta Grande" (Ұлы Хунта) немесе "Junta Provisional Gubernativa de Buenos Aires" деп аталды. Хунта 1776 жылдан бері вице-корольдердің резиденциясы ретінде пайдаланылып келген Эль-Фуэртеде (қазіргі Каса Росада орналасқан) орналасқан.

Ұзақтығы және түрленуі

Вице-король Балтасар Идальго де Циснерос алмастырылғанына қарамастан, Корольдік аудиенция мен Кабилдо революцияға дейін болған билік өкілдерімен бірге тұрды, олар хунта құрылған күнінен бастап оған қарсы болды. Аудиенция бастапқыда хунтаға адал болуға ант беруден бас тартты, ал ант бергеннен кейін прокурор Каспе оны айқын наразылық білдіретін әрекеттермен жасады. Кейін Каспе үйіне жақын жерде шабуылға ұшырады, бұл оның іс-әрекетіне жаза ретінде жасалды. Кабилдо хунтаға мерзім қойды: егер алты ай ішінде Бас Конгресс құрылмаса, Кабилдо үкіметті қайта өз қолына алады. Хунта сол күні осындай талаптарды қабылдамай жауап берді. Аудиенция Хунтаның Регенттік Кеңесіне бағынуын сұрады, бірақ Хунта Циснерос оған бағынбағанын және Аудиенция одан мұны талап етпегенін айтып бас тартты. Одан кейін Аудиенция өзі Кеңеске адал болуға ант берді, олардың барлығы осыған жауап ретінде жер аударылды. Бұрынғы вице-король Циснероспен бірге олар Канар аралдарында қалған «Dart» кемесіне отыруға мәжбүр болды; Маркес дель Плата мен сексен жастағы Лукас Муньос Куберо бұл жазадан тыс қалды. Примера хунтасының алғашқы күндерінен бастап Сааведра мен Морено арасында күшті бәсекелестік болды. Игнасио Нунестің сөзіне қарағанда, Морено жақтастары Сааведраны вице-корольдердің тираниясын қалпына келтіруге тырысып жатыр деп айыптады, ал Сааведра жақтастары Мореноны оған тиесілі емес үкіметтік лауазымдарды иеленгені үшін кінәлады. Матье естеліктерінде Морено жақтастарының Сааведраның олар қашқан құрмет пен марапаттарды алуын ұнатқанын байқағандықтан ренжіді дейді. Тарихшылар арасында Мариано Мореноға жатқызылатын «Операциялар жоспары» құжатының нақтылығы туралы пікірталас бар, онда экономика, саясат және халықаралық қатынастар саласында қатаң үкіметтік саясат белгіленген. Сааведра билікті жоғалтудан қорқып, әскери шенеуніктер Мореноны бақылауға алу үшін хунтаға қысым жасады. Морено, өз тарапынан, Сааведра мен басқаларды шектеу туралы жарлықтарды қабылдауға қол жеткізді. 1810 жылдың желтоқсан айында шиеленіс ең жоғары нүктеге жетті. Сааведра Хунтаға қосылуға әлі рұқсат етілмеген ішкі провинциялардан келген депутаттардың қолдауын алды. Осы қолдаумен Сааведра Мореноға ең ауыр саяси соққыны тигізді: ол Мореноны 18 желтоқсанда отставкаға кетуге мәжбүр етті. Осы отставкадан кейін басқа провинциялардан келген депутаттарды Хунтаға қосу мүмкін болды. 1810 жылдың 25 мамырында құрылған Примера хунтасы сол жылдың 18 желтоқсанында Рио-де-ла-Платаның басқа провинцияларының өкілдерін қосу арқылы жаңа Гранде хунтасына айналды.

Сыртқы саясат

Primera Junta Португалияның Ла-Плата аймағына тікелей немесе Карлотист жобасы арқылы кеңейу қаупінен алаңдады. Испаниядағы дипломатия жазалаушы әскерді жіберуге жол бермеуге тырысты, қарулы қақтығыстарды Парагвайдағы, Жоғарғы Перудегі және Банда Ориенталдағы роялистермен шектеуге бағытталды. Хунта роялистерге қарсы көтерілген кез келген қаланың табиғи одақтасы екенін жариялады; олар Май революциясын қолдаған немесе өздерінің күштерімен көтерілген (Мануэль Белграно жеңілгеннен кейін көп ұзамай Чили және Парагвай) болатын. Наполеон соғыстарында Испаниямен одақтас Ұлыбритания патриоттар мен роялистер арасындағы қақтығыстарда бейтараптық сақтады. Дегенмен, Ұлыбританияның қақтығысқа қатысты саясаты бейтараптық принципіне қайшы келмеген жағдайда британдық сауданы қолдауға бағытталды.