Кіріспе

Британдық Төменгі палатаның мемлекеттік шығыстарды бақылауға жауапты арнайы комитеті – Мемлекеттік есеп комитеті. Бұл комитет британдық Төменгі палатаның арнайы комитеті болып табылады. Ол мемлекеттік шығыстарды қадағалауға және олардың тиімділігі мен адалдығын қамтамасыз етуге жауапты. Комитет үкіметтік қаржылық операциялардың ашықтығы мен жауапкершілігін қамтамасыз ететін маңызды механизм ретінде қарастырылады. Профессор Лорд Хеннесси оны «өзінің бар болуымен барлық үкіметтік ведомстволарда тазалаушылық әсер ететін» таңдалған комитеттердің патшайымы деп сипаттаған.

Шолу

Үкіметтік шоттарды бақылау үшін комитет құру туралы ұсынысты алғаш рет 1857 жылы сэр Фрэнсис Бэринг басқаратын парламент мүшелерінің шағын тобы көтерді. PAC-тың құрылымы мен функциясы Уильям Эварт Гладстон бастаған реформаларға тікелей байланысты, ол 1860 жылдары Ұлыбританияның қазынашылық канцлері қызметін атқарған кезде жасалған. Бірінші Мемлекеттік есеп комитеті 1862 жылы Ұлыбританияның Өкілдер палатасының қаулысымен құрылды:

"Халық есептері комитеті" деп аталатын тұрақты комитет құрылады; Парламенттен бекітілген қаражаттың мемлекеттік шығыстарды қаржыландыруға жұмсалуын көрсететін есептерді тексеру үшін тоғыз мүшеден тұрады, олар әрбір сессияның басында тағайындалады, ал олардың бесеуі – қатысу кворумы болып саналады. Бұл үлгі содан бері барлық Ұлттар Достастығы елдерінде және көптеген Достастыққа кірмейтін мемлекеттерде көшірілді. Оның Ұлыбритания Қазынасынан (His Majesty's Treasury) бір министрі комитет құрамына кіреді, бірақ әдет бойынша тыңдауларға қатыспайды. Комитет төрағасы әдетте басты оппозициялық партиядан таңдалады және көбінесе бұрынғы жоғары лауазымды министр болады. 1866 жылғы Қазынашылық және аудит департаменттері заңы Мемлекеттік есеп комитетін Бақылаушы және бас аудитордың (C&AG) жұмысын қадағалауға бекітті. Комитетке C&AG және оның Ұлттық аудит кеңсесінің қызметкерлері көмектеседі, ол өз тыңдауларында тұрақты куәгер болып табылады, сондай-ақ әрбір есеп бойынша ақпарат береді және Комитеттің өзінің есептерін дайындауға көмектеседі.

Кәрсеттер (1861 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Палатаның тұрақты ережелері ресми оппозиция партиясына комитет төрағасы болу құқығын береді.

Жыл Төраға Аты-жөні Партиясы
1861–63 Сэр Фрэнсис Торнхилл Бэринг Либерал
1864–1866 Ұлыбританияның құрметті азаматы Эдуард Плейделл Бувери Либерал
1866 Джордж Склатер Бут Консерватив
1867–68 Хью С. Е. Чайлдерс Либерал
1869 Уильям Поллард Уркуарт Либерал
1870–71 Ұлыбританияның құрметті азаматы Джордж Уорд Хант Консерватив
1872–73 Джордж Склатер Бут Консерватив
1874–76 Ұлыбританияның құрметті азаматы Джон Джордж Додсон Либерал
1877–1880 Лорд Фредерик Кавендиш Либерал
1884–85 Сэр Генри Холланд Консерватив
1886 Сэр Джон Элдон Горст Консерватив
1887–88 Сэр Джон Люббок Либералды Одақ
1889–92 Сэр Угтред Кей Шаттлворт Либерал
1893 Эдмонд Водхаус Либералды Одақ
1894–95 Сэр Ричард Темпл Консерватив
1896–1900 Артур О’Коннор Ирланд Ұлттық
1901–05 Ұлыбританияның құрметті азаматы Сэр Артур Хайтер Либерал
1906–08 Ұлыбританияның құрметті азаматы Виктор Кристиан Уильям Кавендиш Либералды Одақ
1908–18 Полковник Роберт Уильямс Одақтық
1919–20 Ұлыбританияның құрметті азаматы Сэр Фрэнсис Дайк Акленд Либерал
1921–22 Анейрин Уильямс Либерал
1923 Фредерик Уильям Джоуэтт JP Лейборист
1924 Лейтенант-полковник Ұлыбританияның құрметті азаматы Уолтер Эдвард Гиннесс Консерватив
1924–29 Ұлыбританияның құрметті азаматы Уильям Грэм JP Лейборист
1929–31 Артур Майкл Сэмюэл Консерватив
1931–38 Морган Джонс Лейборист
1938–41 Ұлыбританияның құрметті азаматы Фредерик Уильям Петик Лоуренс Лейборист
1941–43 Лейтенант-полковник Ұлыбританияның құрметті азаматы Уолтер Эллиот Одақтық
1943–45 Лейтенант-полковник Сэр Ашетон Поуналл OBE TD Одақтық
1946–48 Ұлыбританияның құрметті азаматы Осберт Пик Консерватив
1948–50 Ұлыбританияның құрметті азаматы Ральф Ашетон Консерватив
1950–51 Сэр Рональд Кросс және Ұлыбританияның құрметті азаматы Чарльз Уотерхаус Консерватив
1951–52 Джон Эдвардс Лейборист
1952–59 Сэр Джордж Бенсон Лейборист
1959–63 Ұлыбританияның құрметті азаматы Гарольд Уилсон Лейборист
1963–64 Ұлыбританияның құрметті азаматы А. Л. Н. Дуглас Хаутон Лейборист
1964–70 Ұлыбританияның құрметті азаматы Джон Бойд Карпентер Консерватив
1970–73 Ұлыбританияның құрметті азаматы Гарольд Левер Лейборист
1972–73 Ұлыбританияның құрметті азаматы Эдмунд Делл (Гарольд Левер ауру кезінде міндетін атқарушы төраға) Лейборист
1974–79 Ұлыбританияның құрметті азаматы Эдвард Дуканн Консерватив
1979–83 Ұлыбританияның құрметті азаматы Джоэл Барнетт Лейборист
1983–97 Ұлыбританияның құрметті азаматы Роберт Шелдон Лейборист
1997–2001 Ұлыбританияның құрметті азаматы Дэвид Дэвис Консерватив
2001–10 Ұлыбританияның құрметті азаматы Сэр Эдвард Лей Консерватив
2010–15 Ұлыбританияның құрметті ханымы Маргарет Ходж Лейборист
2015–қазіргі уақытқа дейін Мег Хиллер Лейборист және Ынтымақтастық