Кіріспе
Ұлыбританиядағы мемлекеттік қызметкер. Ұлыбританиядағы бақылаушы және бас аудитор (C&AG) – мемлекеттік есеп және қаржылық есептіліктің сапасын қадағалауға жауапты мемлекеттік лауазым иесі. C&AG – Ұлттық аудит басқармасының басшысы, ол орталық мемлекеттік шығыстарды тексерумен айналысады. 2011 жылғы Бюджеттік жауапкершілік және ұлттық аудит туралы заңға сәйкес, C&AG монарх тарапынан патент хаттары арқылы тағайындалады, бұл үшін Премьер-министр Үкімет палатасының төрағасымен келісіп, Парламентке жолдау жасайды. C&AG-ті қызметтен алу да монархтың құзыретінде, бірақ Парламенттің екі палатасының жолдауы болған жағдайда ғана мүмкін. Лауазымның толық атауы – Ұлыбритания патшасының қазынасының түсімдерін және төлемдерін бақылаушы басқарушысы және мемлекеттік есептердің бас аудиторы. Қазіргі C&AG – Гарет Дэвис (депутат емес).
The comptroller and auditor general (C&AG) in the United Kingdom is the government official responsible for supervising the quality of public accounting and financial reporting. The C&AG is an officer of the House of Commons who is the head of the National Audit Office, the body that scrutinises central government expenditure. Under the Budget Responsibility and National Audit Act 2011 the C&AG is appointed by the monarch by letters patent upon an address of the House of Commons presented by the Prime Minister with the agreement of the Chair of the Public Accounts Committee. The C&AG can be removed from office, also by the monarch, only upon an address of both Houses of Parliament. The full title of the office is Comptroller General of the Receipt and Issue of His Majesty's Exchequer and Auditor General of Public Accounts. The current C&AG is Gareth Davies (not the MP).
Тарих
C&AG кеңсесі 1866 жылғы Қазынашылық және аудит департаменттері заңымен құрылды, ол Қазынашылықтың Бас бақылаушысының функцияларын – Қазынашылықтан басқа мемлекеттік ведомстволарға мемлекеттік қаражатты шығаруға рұқсат беруді – Аудит комиссарларының функцияларымен біріктірді, олар үкіметтік есептерді Қазынашылыққа ұсынған. Заңның шарттарына сәйкес, C&AG ведомстволарға ақша шығаруды жалғастырды, бірақ сонымен қатар ведомстволық есептерді тексеру және нәтижелерін Парламентке баяндау жаңа міндеті берілді. Бұл рөл содан бері көптеген Ұлт Достастығы және шетел мемлекеттерінде көшірілді.
Уэльс
Уэльстің Бас аудиторы – Audit Wales басшысы, ол Уэльс Үкіметінің және жыл сайын салық төлеушілердің 20 миллиард фунт стерлинг ақшасының аудитін жүргізуге жауапты орган. Бұл тағайындама 2006 жылғы Уэльс Үкіметі Заңының 8-қосымшасының ережелеріне сәйкес, Ұлыбритания Королімен жасалады.
Шотландия
Шотландияның алғашқы Бас аудиторы Роберт Блэк болды, ол 2000 жылдың ақпан айында тағайындалды. Кейін бұл лауазымды Каролина Гарднер (2012 жылдың шілдесінен 2020 жылдың шілдесіне дейін) және Стивен Бойл атқарды.
Солтүстік Ирландия
Солтүстік Ирландияның Бақылаушысы және Бас аудиторы – Солтүстік Ирландия Аудит кеңсесінің (NIAO) басшысы, ол Солтүстік Ирландиядағы мемлекеттік аудитке жауапты.