Кіріспе

Диспластикалық невус немесе атипиялық шеше - бұл шеше (көпіршік), оның сыртқы түрі қалыпты шешелерден өзгеше. 1992 жылы NIH «диспластикалық невус» терминін «атипиялық шеше» терминімен алмастыруды ұсынды. Атипиялық шеше атипиялық меланоциттік невус, атипиялық невус, БК шешесі, Кларк невусы, диспластикалық меланоциттік невус немесе архитектуралық бұзылысы бар невус деп те аталуы мүмкін. Диспластикалық невустер көбінесе қалыпты шешелерден үлкенірек болып өседі және олардың шекаралары нашар анықталған немесе тегіс емес болуы мүмкін. Олардың түсі біркелкі болмай, ақшыл қызғылттан қою қоңырға дейін өзгеруі мүмкін. Әдетте олар тегіс басталады, бірақ кейбір бөліктері тері бетінен көтеріңкі болуы мүмкін. Төменде ABCDE және «жаман үйрек» сипаттамаларын қараңыз. Диспластикалық невустер кез келген жерде кездесуі мүмкін, бірақ ерлерде көбінесе денеде, ал әйелдерде - тізеде кездеседі. Дерматологтар арасында «диспластикалық»/«атипиялық» невустің бар-жоғы туралы пікірталас бар. Кейбіреулер «диспластикалық» және «атипиялық» терминдері тек диагностикалық белгісіздікті көрсетеді, биологиялық белгісіздік емес, және бұл зақымдану бастапқыда невус немесе меланома болып табылады, ал емес «қатерлі күйге өтудің» аралық сатысы; бұл белгісіздік тек дәрігерге тән. Сондай-ақ, егер мұндай невустер болса да, зерттеулер клиникалық дәрігерлердің оларды сенімді түрде анықтай алмайтынын көрсеткендіктен, мұндай терминді қолданудың қажеті жоқ деген пікірлер де бар.

Қатерлі ісік

АҚШ-дағы кавказдық шығулы адамдарда диспластикалық невустары барлардың өмір бойы меланомаға шалдығу қаупі 10%-дан жоғары, ал диспластикалық невустары жоқ адамдарда 1%-дан төмен.

Диспластикалық невус синдромы

"Диспластикалық невус синдромы" – көптеген ең жақсы түрдегі шешекейлерге және диспластикалық невустарға ие адамдарды сипаттайды. Бұл адамдардың шағын бөлігі меланома туысқандарының қатарында болады. Тұқым қуалайтын диспластикалық невус синдромы – аутосомалық-доминантты тұқым қуалайтын жағдай. Диспластикалық невустар меланома отбасы мүшелерінде пайда болғанда қатерлі өзгеріске ұшырау ықтималдығы жоғары. Кемінде бір зерттеу диспластикалық невустары бар және меланома туысқандары бар адамдарда өмір бойы жинақталған қаупі шамамен 100% құрайтынын көрсетеді. Меланоманың шамамен 70% "de novo" таза теріде пайда болады, ал қалғаны атипиялық шешекейлерде пайда болады. Диспластикалық невустары бар адамдарда меланомаға шалдығу қаупі жоғары. Мұндай адамдардың шешекейлеріндегі өзгерістерді үнемі тексеру және жаңаларын анықтау қажет. Жағдайлардың 40-50% CDKN2A генінің ұрықтық мутацияларымен байланысты, ол клеткалық бөлінуді реттейтін p16 генін кодтайды.