Кіріспе

Curtiss SOC Seagull – американдық бір қозғалтқышты бар, бақылау және барлауға арналған гидроұшақ, ол Curtiss Wright Corporation компаниясының Александр Солласы АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін жобалаған. Ұшақ соғыс кемелері мен крейсерлерде гидроұшақ түрінде қызмет етті, катапультадан ұшырылып, теңізге қонғаннан кейін қайта жиналды. Қанаттары кемеде сақтау үшін фюзеляжға бүгіліп жиналды. Құрлықта немесе авиатасымалдағыштарда пайдаланғанда, бір жүзуші шаңғысы орнына бекітілген дөңгелекті шассимен ауыстырылды. Curtiss 1935 жылдан бастап SOC 1-ден SOC 4-ке дейінгі нұсқаларда 258 SOC ұшағын жеткізді. SOC 3 жобасы Naval Aircraft Factory SON 1 нұсқасының негізі болды, NAF 1940 жылдан бастап оның 64 ұшағын жеткізді. Ұшақ 2-ші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін маңызды бақылау ұшағы ретінде қызмет етті, бірақ Vought OS2U Kingfisher одан көптеп пайдаланылды.

Жобалау және әзірлеу

SOC-ке 1933 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштері тапсырыс берді және ол 1935 жылы қызметке түсті. Алғашқы тапсырыс 135 SOC 1 үлгісіне жасалды, одан кейін қону операциялары үшін 40 SOC 2 және 83 SOC 3 үлгілері салынды. SOC 3 үлгісінің бір түрі Әскери-теңіз ұшақ зауытында жасалып, SON 1 деп аталды.

Пайдалану тарихы

SOC тағайындалған алғашқы кеме 1935 жылдың қарашасында «Marblehead» жеңіл крейсері болды; онжылдықтың соңына қарай SOC флоттағы бұрынғысын толығымен алмастырды. 1938 жылы өндіріс тоқтатылды. 1941 жылға қарай көптеген соғыс кемелері «Vought OS2U Kingfisher» ұшақтарына көшті, ал крейсерлер ескірген SOC ұшақтарын үшінші буын «SO3C Seamew» ұшақтарымен алмастыруды күтті. Алайда, «SO3C» әлсіз қозғалтқыштан зардап шекті және оны алмастыру жоспарлары тоқтатылды. SOC бұрынғы буынға жатса да, артиллериялық бақылау және шектеулі қашықтықтағы барлау міндеттерін орындады. Теңіз қызметінің алғашқы алты айында SOC «XO3C 1» деп аталды. Оның барлау және бақылау функцияларын біріктіру туралы шешім қабылданғаннан кейін атауы «SOC» деп өзгертілді. SOC 1941 жылға дейін «Seagull» деп аталмады, ол кезде АҚШ Әскери-теңіз күштері ұшақтардың әріптік-сандық белгілемелеріне қосымша танымал атауларды кеңінен қолдана бастады. «Seagull» деген ат бұрын екі «Curtiss» азаматтық ұшағына берілген еді – «Curtiss Model 18» және «Model 25», екеуі де «Curtiss MF» ұшақ қайықтарына айналдырылды. Суда қондырылатын ұшақ ретінде жұмыс істегенде, SOC ұшақтары кеме кең бұрылыс жасағанда, кеменің қорғалған жағында пайда болған тегіс теңіз бетіне қонды, содан кейін ұшақ палубаға тартылып алынды. SOC «OS2U Kingfisher» ұшағымен ауыстырылғаннан кейін, қалған көптеген корпустары оқу ұшақтарына айналдырылды және 1945 жылға дейін пайдаланылды. «Curtiss SO3C Seamew» ұшағының сәтсіздігіне байланысты, 1943 жылдың соңынан бастап екінші қатардағы көптеген SOC ұшақтары алдыңғы қатардағы бөлімдерге қайтарылды. Олар Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін соғыс аймағындағы әскери кемелерде қызмет етті. Бұл авиация тарихында ескі ұшақ түрі зейнеткерлікке шығарылып немесе екінші қатарға жіберілгеннен кейін, оны алмастыруға арналған жаңа ұшақ түрін алмастырған сирек кездесетін жағдайлардың бірі. Олар 1949 жылға дейін, кейде ұзақ қашықтықтағы радарлар мен тікұшақтармен алмастырылды.