Бразилиялық самба мектептері: би, шеру және барабан фестивалі

Кіріспе

Би, шеру және барабан клубтары

Самба мектебі (Escola de samba) – би, шеру және барабан (Samba Enredo) клубы. Олар үлкен алаңшаларда ("quadras de samba") жаттығады және жиі өнер көрсетеді, самбаны – афро-бразилиялық би мен барабан стилін насихатайды. Атауында "мектеп" деген сөз болғанымен, самба мектептері формалды білім берумен айналыспайды. Самба мектептерінің мықты қоғамдық негізі бар және олар дәстүрлі түрде нақты бір ауданмен байланысты. Олар көбінесе афро-бразилиялық мұраның мәдени құндылығын бекітеді, бұл негізгі білім беру жүйесіне қарсы келеді, және авторитарлық үрдістерге қарамастан дамыды. "Escola de samba" термині алғашқы топтардың алғашқы репетициялары өткен мектеп ауласынан шыққан деген болжам бар. Жыл бойы самба мектептерінде түрлі шаралар өтеді, олардың ең маңыздысы – жылдық карнавал шеруіне дайындық. Әрбір мектеп жыл бойы тақырыпты жобалауға, әндер конкурсын өткізуге, платформалар жасауға және репетиция жасауға көп уақыт жұмсайды. Бұл процесті карнавалдық директор басқарады. 2005 жылдан бері Рио-де-Жанейродағы он төрт жетекші самба мектебі Самба қаласы (Cidade do Samba) деп аталатын, он футбол алаңының көлеміндегі арнайы салынған қойма кешенін пайдаланады. Әр мектептің шеруіне 3000-нан астам орындаушы қатысуы мүмкін, ал дайындықтар, әсіресе костюмдерді тігу, Бразилияның мыңдаған кедей халқына жұмыспен қамтылуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде бұл жарыс экономика және БАҚ үшін маңызды оқиғаға айналады, ондаған мың адам тікелей көреді, ал Оңтүстік Америкада миллиондаған адам тікелей эфирде тамашалайды.

Карнавал парадтары

Карнавал кезіндегі ресми шерулер ("дефильдер") әрбір маңызды мектептің пашшалығы болып табылады, олар атақты тұлғалардың, жанкүйерлердің және қонақтардың қатысуымен одан да жарқырап шығады. Олар көлемді костюмдері үшін үлкен ақы төлейді. Рио-де-Жанейрода, Сан-Паулуда және Порто-Алегреде ресми шерулер Самбодромдар деп аталатын арнайы салынған ареналарда өтеді (Риодағы Маркес де Сапукай Самбодромы, Сан-Паулудағы Анхеби Самбодромы). Самбодромдар барлық әлеуметтік топтарды қабылдауға арналған, VIP-лаундждар, туристік аймақтар және қоғамның ең төменгі топтары үшін ең арзан орындықтар да бар. Парадты тамашалауға ғана келгендерге де ең жақсы орын үшін ақы алынуы мүмкін. Әр мектеп жарқын түсті костюмдермен, әртүрлі эффектілермен безенділген платформалармен өзінің сұлулығын көрсетеді және түрлі сегменттерге немесе "ала" (бөлімдерге) бөлінеді. "Ала" мектеп тақырыбының ("енредо") әртүрлі бөліктерін көрсетеді, өйткені олар мифке, тарихи оқиғаға немесе тұлғаға құрмет көрсетеді немесе әлеуметтік, экологиялық немесе халықаралық мәселелер бойынша өз пікірлерін білдіреді. "Ала" ерекше костюмдер ("фантазиялар") көрсетеді және сонымен қатар жылдар бойы қалыптасқан дәстүрлі самба мектебінің рөлдерін бейнелейді. Осылайша, әрбір самба мектебінің шеруінде "comissão de frente" (бірінші көркемдік топ) болады, олар парадты әлеуметтік киіммен жүріп ашады және көпшілікке сәлемдеме жасайды; "ала дас Баианас", яғни Баиялық африка-бразилиялық әйелдердің дәстүрлі тобы, олар көше бойы айналып, әсерлі дөңгелек көйлектерін көрсетіп жүреді; "interpretes" (бұрынғы "puxadores") (бас әншілер) "cavaquinho" немесе басқа да аспаптарда ойнап, "samba enredo" немесе тақырыптық әнді орындайды; "velha guarda", мектептің қарт ардагерлері; "bateria", яғни самба тобы, барабандармен, "cuicas" және басқа да аспаптармен, ал оның алдында "madrinha da bateria", көбінесе әдемі әйелдерден құралған топтың жетекшісі болады. "Порта-бандейра" (әйел ту ұстаушы) және "mestre sala" (еркек биші) мектептің туын көрсетіп, оған құрмет көрсетеді, олар билейді және үйлесімділік пен самба шеберлігін көрсетуге тырысады, ал олардың өнері қазылар алдында мұқият бағаланады.

The formal parades ("desfiles") during carnival, are a showcase of each main schools, enhanced by the participation of celebrities, fans and guests who often pay large sums of money for their elaborate costumes. In Rio de Janeiro, São Paulo and Porto Alegre, the formal parades are held in specially constructed arenas called Sambadromes (Sambódromo da Marquês de Sapucaí in Rio, the Anhembi Sambadrome in São Paulo) designed by influential architect, Oscar Niemeyer, the Sambadromo Complexo Cultural Porto Seco in Porto Alegre and the Sambadromo de Uruguaiana in Uruguaiana where "escolas de samba" from Brazil and their counterparts in Uruguay and Argentina (known as escuelas de samba) participate. Sambadromes are designed to accommodate all social classes, with VIP lounges, tourist sections, and various types of seating right down to cheapest seats for poorest sections of the community. Those who choose to only watch the parade may also be charged for the best seats. Each school displays glamour with colorful costumes and floats with special effects and is organized into different segments or "alas" (sections). The "alas" represent different components of the school's theme, or "enredo", as they act out an homage to a myth, historic event or figure, or express their view on a social, environmental, or international issue. The "alas" display distinct costumes ("fantasias") and also reflect traditional samba school roles developed years ago. Thus, each samba school parade has the "comissão de frente" (first artistic ensemble), individuals who open the parade by walking in social attires, saluting the crowds; the "ala das Baianas", or the traditional segment of Bahian African Brazilian ladies with impressive round dresses spinning through the avenue; the "interpretes" (formerly "puxadores") (lead singers) singing the "samba enredo" or theme song while they play the "cavaquinho" or other string instruments; the "velha guarda", veterans of the school; the "bateria", or samba band with drums, "cuicas" and other instruments, preceded by the "madrinha da bateria", band godmother who is often a sexy female celebrity. The "porta bandeira" (female flag bearer), and the "mestre sala" (male dancing partner) display and honor the school's flag, as they dance and strive to show harmony and samba expertise, while their performance is carefully observed and scored by the judges.

Рио-де-Жанейро мен Сан-Паулу

"Кариокалар", Рионың тумалары, және "Паулистаньолар", Сан-Паулудан келгендер, өздерінің сүйікті мектебі өнер көрсеткенде немесе оны тамашалағанда, зор қуанышқа бөленеді. Әсіресе Риода, онда 1930-жылдардан бері карнавалдық самба мектебінің мәдениеті қалыптасқан. Самба мектебінің дайындығы, костюмдер жасау және жоспарлау жыл бойы жүреді. Көптеген жағдайда, самба мектебінің мүшесі жұмыссыз немесе азық-түліксіз қалуы мүмкін, бірақ олар "самба но пе" немесе билеу шеберлігін көрсету үшін костюмдеріне ақша табады. Самба мектептері Рио-де-Жанейро қаласында пайда болғандықтан, бүгінде олар ең танымал және, сөзсіз, ең тамаша парадтарды, немесе (көпшілік айтуынша) "Жер бетіндегі ең ұлы шоуды" ұйымдастырады. Сан-Паулу қаласында да африкалық-бразилиялықтардың мақтанышы, иммигранттар мен жұмысшы табының белсенділігі және футбол командасына деген құштарлығымен байланысты самба мектептері бар. "Gaviões da Fiel", "Mancha Verde" сияқты мектептер Сан-Паулу стадиондарындағы матчтар кезінде жанкүйерлерді қолдау үшін ән-би тобы ретінде бастама алған. Бразилияның барлық штаттарында дерлік самба мектептері бар, бірақ Баия және Пернамбуко штаттарында мүшелікке, репетицияларға немесе арнайы киімге қарамастан, қарапайым халықтан құралған топтар жүретін платформалар кездеседі. Кейбір топтар өздерінің тобына немесе "блокоға" жататынын көрсететін "абадас" немесе түрлі-түсті футболкалар үшін белгілі бір сома ақы алады.

Самба мектептерін ұйымдастыру

Самба мектептерінің басым көпшілігі, әсіресе Рио-де-Жанейрода, өз атауында Grêmio Recreativo Escola de Samba (Самба мектебінің ойын-сауық гильдиясы) деген сөздерді, атынан бұрын GRES аббревиатурасымен көрсетеді. Сан-Паулуда Grêmio Recreativo Cultural e Escola de Samba (Ойын-сауық мәдени гильдиясы және самба мектебі) деген жалпы қолданылатын нұсқасы бар. Бұған Sociedade Rosas de Ouro (Алтын гүлдер қоғамы) және дәстүрлі Agremiação Recreativa Cultural e Escola de Samba Vizinha Faladeira (португал тілінде grêmio және agremiação сөздері синонимдер) сияқты ерекшеліктер де бар. 1935 жылы Рио-де-Жанейро карнавалдық бірлестіктерінің парадқа қатысуы үшін Delegacia de Costumes e Diversões (Әдет-ғұрыптар мен ойын-сауық делегациясы) органына жарғы ұсынуы міндеттелген кезде, ұйымдардың жіктелуін стандартизациялау қажеттігі туындады. Делегация иесі Дульсидио Гонсалвес «жарамсыз» атаулары бар бірлестіктерге рұқсат бермей, GRES Portela мектебінің бұрынғы Vai Como Pode (Қайда қаласаң, сонда бара бер) атауын қазіргі атауына өзгертуіне мәжбүр етті. Самба мектептері жүйесі Бразилияға тән ерекшелік болып табылады. Мысалы, Калифорниядағы Гүлдер парады сияқты шаралардан өзгеше, самба мектептерінің ұйымдастырушылық құрамы көбінесе еріктілер еңбегінен тұрады. Бұл мектептер музыкалық топтар ғана емес, сонымен қатар білім беру ресурстары мен медициналық көмек сияқты түрлі қоғамдық қажеттіліктерді қамтамасыз ететін аудандық бірлестіктер болып табылады. Сондай-ақ, самба мектебі басқа елдің әдебиетін, музыкасын, биін, мифологиясын, тарихи тұлғасын немесе оқиғасын құрметтеген кезде саяси және коммерциялық мүдделер де араласады, тіпті шетелден де. Рио-де-Жанейро фавелаларындағы есірткі саудасын және заңсыз құмар ойындарын (Jogo do Bicho) бақылайтын наркобарондар да мектептерге қаржылай көмек көрсетеді дейді, себебі олардың көпшілігі шатыр қалалардағы өмірдің қамқоршылары мен бақылаушылары болып табылады.

Тарих

Самба мектептерінің пайда болуы Рио-де-Жанейро карнавалының тарихымен және қазіргі заманғы самбаның қалыптасуымен тығыз байланысты. Алғашқы шерулер, немесе лузо-бразилиялықтар айтқандай, "кортумдар" – бұл қазіргідей африкалық бразилиялықтар емес, көбінесе ақ нәсілді адамдар қатысқан эксклюзивті шаралар болатын. Ритмдер көбінесе португалдық немесе еуропалық стильдегі "марчинхалар" болды. Estácio тобының самбашылары қазіргі самба мектептерінің негізін қалаушылар болды, 1928 жылы "Deixa Falar" ("Мені сөйлетіңдер") құрылды. Исмаэль Сильва топтардың самба ырғақтарымен билеп, қозғала алатындай "карнавал блоктарын" құру идеясын алғаш рет ұсынған деп есептеледі. Алғашқы самба мектептерінің сайыстары 1928 жылы Зе Эспингеланың үйінде өтті, онда оның "Conjunto Oswaldo Cruz" жеңіске жетті, ал "Mangueira" мен "Deixa Falar" да титул үшін күресті. Кейбіреулер бұл оқиғаны қазіргі заманғы самба мектептерінің дамуына бастау деп санайды. Дегенмен, 1930-1932 жылдар аралығында бұл жай ғана жергілікті көше парадтарының, "блоколардың" бір түрі ретінде қарастырылды. 1932 жылы "Mundo Sportivo" газетінің иесі Марио Фильо Праса-Онседе алғашқы самба мектептерінің шеруін демеушілік етуге шешім қабылдады. Антонио Нассар, Армандо Рейс және Орест Барбоза сияқты композиторлар жергілікті газеттердің қолдауымен карнавал шеруін ұйымдастыру идеясын ұсынды. Футбол маусымы аяқталғаннан кейін жазуға тақырыбы қалмаған "Mário Filho" және оның інісі Нельсон Родригес сияқты газет иелері мен журналистер, самба әлеміндегі байланыстары бар журналист Карлос Пиментелге қосылып, Праса XI алаңында шеру өткізді. "Спорт әлемі" шақыруымен 19 мектеп қатысты. Газет қатысушы мектептерді бағалау критерийлерін белгіледі және қазіргі уақытта жаңалықтар арналары да парадтардың әділдігі мен жоғары сапасын қамтамасыз етуге тырысады, әсіресе парадтарды көрсету құқығына ие телеарналарға көп қаржы жұмсалғандықтан. Газеттер мен журналдар да үлкен пайда табады. Дәстүрлі "ала дас баянс" бәсекеге қатысу үшін міндетті шарт болды, ал кемінде жүз мүшесі бар мектептер бұрын жарияланбаған самбаларды ұсынуы және құбырлы аспаптарды пайдаланбауы керек еді. Жеңімпаз – "Mangueira", ал екінші орынды "Conjunto Osvaldo Cruz", немесе "Portela" иеленді. 1941 жылы XI Прака алаңында өткен сайыстың сәтті өтуіне ресми тұлғалар кепілдік берді. Уақыт өте келе самба мектептері сюжет, "mestre sala" және "cortesy", сондай-ақ ту ұстаушы және ашылу комитеті сияқты "ранчолардан" алынған көптеген элементтерді қабылдады, бірақ Исмаэль Сильва осы элементтермен келіспеді. Халықшыл диктатор Гетеулио Варгастың билікке келуімен және 1934 жылы Самба мектептерінің жалпы одағының құрылуымен самбаның маргинализациясы біраз уақытқа созылды. Кейін ол күшін қайта алып, Рио-де-Жанейро карнавалында кеңінен таралып, маңызды орынға ие болды, "ранчоларды" ығыстырды. Самба мектептерінің басқа штаттарға таралуына көп уақыт кетпеді, 1935 жылы "Primeira São Paulo" ("Сан-Паулудың біріншісі") – Сан-Паулудағы алғашқы самба мектебі құрылды. Сан-Паулудағы самба мектептерінің ресми жарыстары 1950 жылы "Lavapés" жеңісімен ғана басталды, бірақ оған дейін муниципалды және штаттық деңгейде басқа да кішігірім турнирлер өткізілді. 1960 жылдардың басында "Vai Vai" және "Camisa Verde e Branco" сияқты футбол жанкүйерлерінің ұйымдасқан топтары самба мектептеріне айналды. Мектептердің көптігіне байланысты 1952 жылы "Grupo de Acesso" ("Кіру лигасы") құрылды, ол жаңа мектептерді "премьер-лигаға" қабылдауға және оларды белгілі бір үздік талаптарды орындаған жағдайда ғана көтеруге мүмкіндік берді. Сол жылы "Кіру лигасының" шеруі (қазіргі RJ 1-тобы) сәтті өтті, бірақ негізгі топтың шеруі (қазіргі "Арнайы топ") қатты жаңбыр астында өтті. Байқау нәтижелері жойылды және "Кіру лигасының" барлық мектептері "премьер-лигаға" көтерілді. 1953 жылы UGESB және FBES AESCRJ бірігіп, "Grupo Especial" деп аталатын "премьер-лигадан" самба мектептерінің қауымдастығы LIESA құрылды. 2008 жылы "Кіру лигасының" мектептерін білдіретін LESGA құрылды. LIESA басқа қалаларда, мысалы LIGA SP сияқты ұқсас ұйымдар құруға ықпал етті. 1984 жылы Рио-де-Жанейроның губернаторы Леонель Бризола самба мектептерінің шеруі үшін арнайы орын – Самбодромды ашты. Көп жылдардан кейін Сан-Паулу қаласының мэрі Луиза Эрундана да осылай істеп, Анхемби Самбодромын құрды. Бүгінде елдегі көптеген басқа қалаларда да Самбодромдар бар, соның ішінде Манауста да, ал 1993 жылы оның шеруі алғаш рет телеарнада көрсетілді.

The origins of samba schools are linked to the history of carnival in Rio itself, as well as the creation of the modern samba. The first parades, or "cortumes", as Luso Brazilians called them, were more exclusive events and used to have white revelers, rather than mostly African Brazilians like nowadays. The rhythms were often the "marchinhas", with a more Portuguese or European flair. Samba players from a group called Estácio were the pioneers of present day samba schools, with the founding of "Deixa Falar", or Let Me Speak in 1928. Ismael Silva seems to have been the first to have come up with idea of creating "blocos de Carnaval" in which groups could dance and move to the samba rhythms and sounds. The first samba school contests began in 1928 and were held at the home of Zé Espinguela, where his Conjunto Oswaldo Cruz won and Mangueira and Deixa Falar also competed for the title. Some consider this as the starting point leading to the development of present day samba schools. However, between 1930 and 1932, these were only considered a variation of the blocos, local street parade celebration, and in 1932 the owner of Mundo Sportivo, Mário Filho, decided to sponsor the first Parade of Samba Schools in Praça Onze. Composers such as Antônio Nassar, Armando Reis and Orestes Barbosa) had the idea of organizing a Carnival parade which was supported by local newspapers. Newspaper owners and journalists such as Mário Filho and his brother Nélson Rodrigues, who did not have much to write about after the end of the soccer season, joined journalist Carlos Pimentel, who was connected to samba personalities in holding a parade at Praca XI square. At the invitation of "Sports World", 19 schools attended. The newspaper established the criteria for judging the participating schools and nowadays news networks still have some say on the parades as they strive for fairness and high quality, especially because so much money is invested on TV networks that have broadcasting rights for the parades. Newspapers and magazines also make huge profits. The traditional "ala das Baianas" was a prerequisite to compete, and the schools, all with more than one hundred members, should present sambas unpublished and not use pipe instruments, among other requirements. The winning school was Mangueira, while the second group had the Conjunto Osvaldo Cruz, or Portela. The officials assured the success of the contest remained up in Praca XI Square in 1941. Over time, the samba schools took many elements brought by ranches, such as the plot, the pair of mestre sala cortsy and flag holder and the opening committee, elements with which Ismael Silva disagreed. With the rise of populist dictator Getúlio Vargas and the foundation of the General Union of Samba Schools in 1934, the marginalization of samba persisted for some time. Then, it regained power and began to expand and gain importance in the Rio carnival, supplanting the ranches carnival. It did not take long for the samba schools to expand to other states, with the foundation in 1935 of the "Primeira São Paulo" (First of São Paulo), the first school of samba de São Paulo. The official competitions of the samba schools in São Paulo only started in 1950 with the victory of Lavapés, but before that there were other minor tournaments at the municipal and state levels. In the early 1960s some organized soccer support fan groups, like the Vai Vai (Go Go) and the Camisa Verde e Branco (Green and White Jersey) became samba schools. Due to the large number of schools, in 1952, the access league "Grupo de Acesso" was created in order to allow new schools in and promote them to the "premier league" only if they abided by certain rules of excellence. That year, the parade of the access league (Group 2, current Group RJ 1) went seamlessly, but the parade of the main group (Group 1, currently the Special Group) was carried out under heavy rain. The judging results were canceled and all schools belonging to the access league were promoted to the "premier league". In 1953 UGESB and FBES in AESCRJ, merged as LIESA, an association of samba schools from the premier league which became known in Portuguese as Grupo Especial. In 2008, LESGA was created, representing schools from the access league. LIESA inspired the creation of similar bodies in other cities, such as LIGA SP. In 1984, Rio de Janeiro governor Leonel Brizola dedicated the Sambadrome, a special space for the parading of samba schools. Years later, in São Paulo, Mayor Luiza Erundina did the same, creating the Anhembi Sambadrome. Today, many other cities throughout the country also have their Sambadromes, including Manaus and in 1993 its parade was broadcast for the first time.

Қасиеттері

Табиғи бірлестіктер көбінесе жергілікті болып келеді, әдетте кедей қауымдастықтардан немесе қала шеттерінен құралады, және әдетте аудан, кіші аудан немесе бірнеше ауданды ұсынып, самба мектептерін жасайды. Бұл парад көбінесе жергілікті сипатқа ие, ал қаланың ірі мектептері жылдың үздігі атану үшін бір-бірімен жарысады. Бұл шара екі түнге созылады, оны алдын ала басшылары немесе өкілдері таңдаған судьялар алқасы бағалайды. Судьялар әр бағалау санатын қарастырып, әрқайсысына ұпай қояды. Нәтижелер жарияланған күні, судьялар алқасының соңғы бағасына белгілі бір ережелерді бұзулар үшін санкциялар әсер етуі мүмкін, мысалы, белгілі уақыт ішінде парад жасау, қажетті компоненттердің болуын қамтамасыз ету және толық жалаңаштан аулақ болу талаптары.

Парад

Ірі қалаларда әр самба мектебінің шеруі қазіргі кезде шамамен бір сағатқа созылады, бірақ қалалық карнавал ұйымдастырушылары белгілеген ережелерге байланысты кейбір өзгерістер болуы мүмкін. Рио-де-Жанейро қаласындағы Арнайы топтың әр шеруінің максималды уақыты бір сағат жиырма минутты құрайды, ал Сан-Паулуда – бір сағат бес минут. Шеру алаңы бойында уақытты өлшейтін секундомерлер орнатылған.

Концентрациялы аймақ

Бұл – мектептердің Самбодромда парадқа қатысу кезегін күтіп тұрған уақыты және орны. Парад аяқталған соң, баяндамашы келесі мектептің өнер көрсетуін жариялайды, ал самбадроманың тек бір бөлігінде ғана естілетін микрофоннан шыққан дыбыстар трибунада отырғандарға жеткізіледі. Содан кейін бастапқы шақырулар естіледі, одан кейін парад басталады және таймер іске қосылады.

Қажеттіліктер

Бірнеше элементтер самба мектебінің шеруін сипаттау құрамына кіреді, сондай-ақ қазылар алқасы бағалауға тиіс бірнеше сала бар. Дегенмен, Баия қанаты сияқтылары заттар ретінде қарастырылмайды, бірақ көрсетілмесе, бұл шеруге ұпай жоғалтуға әкелуі мүмкін.

Алдыңғы комиссия

Бұл парадқа қатысушылардың алғашқы тобы, құрамында оннан он бесқарарым адам бар, олар хореографияны орындап, тақырыпты таныстырады. Самба мектептерінің парадында элементтердің ретіне қатысты Фронт комиссиясынан басқа ешқандай ереже жоқ. Самба мектептерінің алдыңғы комиссиясы уақыт өте келе көп өзгерістерге ұшырады. Бастапқы жылдары оны колледждің бас директорлары құрады, олар мектеп алдына ең жақсы киімдерін киіп келіп, көрермендерді қарсы алды. Кейде олар қолдарында таяқтар ұстап жүретін, олардың басты мақсаты – «топты қарсыластардан қорғау» болды. Портела самба мектебі одан да әсем алдыңғы комиссияны жасады, онда оның қатысушылары талғаммен киініп, тіпті кейде құйрық пен цилиндр киіп жүрді, бұл үлгіні басқа мектептер де көп ұзамай көшірді. Бұл оның ең көрнекті мүшесі Пауло да Портеланың саясаты болды, ол самбистердің жоғарғы топтың олар туралы жағымсыз пікірін тарату үшін әрдайым әдемі киіну керектігін білдірді. Мектептерге дейінгі, азырақ ресми блоктарда олар көшедегі төбелес пен көтерілістерді қолдаушылар ретінде танымал болды.

Аллегорикалық жүзулер мен реквизиттер

Сотталудың бір санаты – ағаш, пластик, пенопласт және басқа материалдардан жасалған мүсіндермен толтырылған, сюжет элементтерін бейнелеу үшін әсемделген аллегориялық платформалар. Рио-де-Жанейро арнайы тобының өнер көрсетуінде платформалардың ені қазіргі таңда сегіз метр елу сантиметрден, ал биіктігі тоғыз метр сексен сантиметрден аспауы тиіс. Парадтың бірінші платформасында мектептің стилделген бейнесі жиі кездеседі. Кейбір мектептер, мысалы, Портела, сюжетке қарамастан, әрқашан өздерінің қанатты бүркіт символын алып келеді. Ең ірі платформалардың биіктігі 13 метрге, ал ұзындығы 60 метрге жете алады, бұл кейде олардың парад алаңына кіруіне кедерес келтіреді. Бұл платформалар платформаның астында немесе артында тұрған адамдардың күшімен жылжытылады. Платформаны қозғалтқышпен жылжытуға рұқсат жоқ (1990 жылдары өрт қаупін болдырмау мақсатында).

Прогресс және үйлесімділік

Мектеп шеруінің дамуы немесе қалыптасу барысы, оның өзінің тарихын айтуы судьялар үшін өте маңызды. Көрермендерге мектептің бір тұтас организм, үздіксіз қатар сезімі тууы керек. Шеру бөлімдері міндетті түрде самба билеуі керек емес, бірақ олар үйлесімді және дұрыс уақытта қозғалуы тиіс.

Самба әндері

Судьялар самбаның жақсы әуені мен қызықты ерекшеліктері бар мәнді ән сөздерін, музыкалық жағынан байлығын, тақырыпты көрнекті бейнелейтінін, сондай-ақ бейтараптығын және тіл қателіктерінің жоқтығын бағалайды. Әр мектептің самбасы мектеп ішінде өткізілетін жарыстан кейін таңдалады, онда самбистер немесе топтар бұрын келісілген тақырыпқа сүйене отырып самбаларын жасайды. Жарыс бірнеше демалыс күндері бойына өтеді, кейбір өтінімдер іріктеліп қалдырылады, нәтижесінде мектеп қабылдайтын жеңімпаз ән анықталады. Рио-де-Жанейрода жарыс әдетте тамыз айында өтеді. Қазан айында арнайы топтың CD-сі жаздырылады, онда әр мектептен таңдалған самбалар кіреді.

2007 жылға дейін Сан-Паулудағы арнайы топ мектептерінде самба әні екі рет қарастырылатын: бір рет ән сөздері үшін, екінші рет музыканың әуені үшін, олардың әрқайсысы бірдей ұпаймен бағаланатын.

Местре-сала және Порта-Бандейра

Мастер сала (сөзбе-сөз "Бөлменің шебері") және порта бандейра ("жалаушаны алып жүруші") көрермендерге мектептің жалаушасын көрсетеді. Порта бандейра жалаушаны алып жүреді, ал мастер сала құрмет көрсетіп, жалауша мен порта бандейраға назар аударады. Оның биі самба емес, бірақ ол айналып, бұралып жол ашады. Мастер сала оның айналасында билейді. Олардың барлық қозғалыстары ережелер жинағымен реттеледі, ал парад кезінде төрешілер оларды бағалайды. Кез келген ең кішкентай қателік олардың ұпайларын төмендетуі мүмкін. Мысалы: екеуінің бір уақытта бір-біріне арқасын бұруына тыйым салынады, ал қалпақ түсіру сияқты қателіктер немесе басқа да жаңылыстар ұпайларды төмендетуге әкеледі. Олардың киімдері XVIII ғасырдағы гала киімдеріне ұқсас, бірақ "карнавалдық безендірілген", яғни шектен тыс көп түстермен және әшекейлермен. Қазіргі уақытта, кем дегенде 1990 жылдан бері, Рио және Сан-Паулудың Арнайы тобының мектептері әдетте үш немесе төрт жұп мастер сала және порта бандейрамен парад өткізеді, бірақ тек бірінші жұп бағаланады, ал қалғандары тек сәндік және қосымша. Әдетте, олар негізгі жұпқа қатыса алмайтын жағдайларда мектептің өкілі ретінде болады. Мастер сала XIX ғасырдағы карнавал билерін бейнелейтіндей, онда залға жауапты кәсіби ұйым "бөлме шебері" немесе "бас бөлме" деп аталды. Порта бандейраға қатысты, бұл есім бразилиялық карнавал топтарының ауыр туларын көтерген, көбінесе еркек болған, ескі ту көтергіш кейіпкерінің табиғи бейімделуі болып табылады. Мастер саланың визуальды келбеті этностық афро-бразилиялық дәстүрлердегі Зэ Пилинтрамен де салыстырылды.

Дауылдау бөлімі

Батарея – соққы аспаптарының оркестрінің бір түрі. Олар әншіге ілесіп, шерудің қарқынын басқарады. Батареяның қарқыны неғұрлым жылдам және күшті болса, шеруге қатысушылар да соғұрлым жылдам шеру жасайды. Қазіргі таңда әр мектепте орта есеппен 250-300 музыкант бар. Әр батарея "самба тақырыбына сәйкес ырғақтың үнемі сақталуы мен қолдау көрсетуі: әртүрлі аспаптардан шығатын дыбыстардың үйлесімділігі, сондай-ақ батареяның шығармашылығы мен жан-жақтылығы" бойынша бағаланады. Құрамында да әртүрліліктер бар. Мысалы, Мангуэйра самба мектебі сурдо де сегунданы қолданбайды, тек сурдо де примейра мен сурдо мор деп аталатын басқа барабанды пайдаланады, ал Империя Серрано самба мектебі агогоға ерекше мән береді. 1960 жылдары Мосидаде Индипенденте де Падре Мигельдің танымал директоры Mestre André "Paradinha" ("ұсақ тоқтау") енгізді. Андре парад кезінде батареяның күрт тоқтауы арқылы музыкалық эффект жасады, сол сәтте тек кавакиньо (кішкентай гитара тәрізді аспап) мен дауыс естіледі. Музыка қайта басталғанда, көрермендерде таңғалыс пен қуаныш сезімі туады. Сыншылардың пікірінше, бұл әсері әдемі, бірақ қауіпті де, себебі самба әнін дұрыс емес уақытта қайта бастап қою мүмкіндігі бар.

Барабандар бөлімінің директоры

Бүкіл оркестр ретінде самба мектебінің соқпалы аспаптар тобының да дирижері бар, оны батерия шебері деп те атайды. Сондай-ақ, осымен байланысты рөлдер бар: аналық қадасы, мұза, ханшайым – бұл қоғамның ең беделді мүшелерінің, кейде танымал адамдардың иеленетін құрметті лауазымдары. Соқпалы аспаптар бөлімінің патшайымы барабаншылар тобының алдында билейді және кейде олармен өзара әрекеттеседі. Соқпалы аспаптар бөлімінің аналық қадасы патшайымға ұқсас, және олар жиі шатасады. Көптеген мектептер осы екі рөлді көбірек әйелдерге құрмет көрсету үшін пайдаланады. 1980 жылдары көптеген мектептер қоғамнан шыққан қыздардың орнына танымал тележұлдыздарды таңдап ала бастады, бұл бұқаралық ақпарат құралдарында қырқыс дау тудырды. Теория бойынша, аналық қадасы лауазымы мектеп тарихында немесе күнделікті өмірде маңызды рөл атқарған әйелдерге өмір бойы берілуі керек, патшайым лауазымы сияқты жыл сайын ауыспайды, бірақ көбінесе бұл осылай болмайды және аналық қадасы – басқа атағы бар патшайым ғана.

Ала дас Баянс

"Ала дас баянас" самба мектебінің шерулеріндегі ең маңызды бөлімдердің бірі саналады және көбінесе Баия самбасының алғашқы топтарындағы ескі әжелердің киімдеріне ұқсас киім киген әйелдерден құралады. Бұл самба мектептерінің барлық бәйге шерулерінде міндетті түрде болуы керек, бірақ ресми мәртебесі жоқ. 1940-1950 жылдары осындай киім киген ер адамдар да шеруге қатысқан. Баияның дәстүрлі киімдеріне корсет, пальто, мата және жағалау аймағындағы юбка кіреді. Дегенмен, көбінесе Баиялық киімдердің ең ерекше нұсқаларын көруге болады, мысалы, келіндер, бостандық мүсіндері, ғарыштан келгендер, жер шары (суретте) немесе мұнай ұңғылары. Бұл киімдер мектептің жылдық тақырыбына сәйкес өзгеріп отыруы мүмкін.

Ескі әскер

Ескі гвардия (португал тілінде "Velha Guarda") – самба бишілерінің егде жастағы тобы, көбінесе өте қартайған, жиі мектептердің негізін қалаушылар. Олар енді партияның иерархиясында емес, жеке бөлім ретінде қызмет етеді, карнавал шерулерінде құрметті орындарда болады және самбаға тән карнавалдық костюмдермен киінеді, мысалы, мектеп түстеріндегі зоот костюмдері мен Панама үлгісіндегі шляпалар.

Әнші

Әнші, сонымен қатар орындаушы немесе самбаны бастаушы деп аталады, парад кезінде самба сюжетін кәсіби деңгейде орындау үшін жауапты, көбінесе оған әншілерден құралған қолдау тобы көмектеседі. Микрофонды пайдалана отырып, әдетте қосалқы әншілерге қарағанда дауысы күштірек болады, ол мектептің басқа мүшелерінен ерекшеленіп, мектеп парадының әнін қаншалықты жылдам орындау керектігін анықтайды. Парад кезінде самбаны бір немесе бірнеше адам ғана емес, бүкіл мектеп орындауы тиіс: музыканы тек азшылық топ ғана "бастауы" керек. Көптеген адамдар бұл бастаушының ерекше санаттағы орындаушы екенін, самбаны түсіндіру ғана емес, сонымен қатар көрерменді ынталандырып, оларды қозғауға қабілетті деп санайды. 1990 жылдардан бастап Мангуэйра мектебінің көп жылдық әншісі Жамелао дәстүрлі терминді сынға алып, оны жаңа терминологиямен алмастыруға тырысты: Самба Энредоның орындаушысы/әншісі. Жамелаоның сөздеріне сәйкес, "түтін тарту, көлік тарту, қап тарту" (түпнұсқада "puxa fuma fumo, puxa carro, puxa saco"; Рио-де-Жанейро жаргонында "марихуана тарту, көлік ұрлау, жағымпаздық жасау") білімі бар адам, оның пікірінше, қарапайымдыққа толы сөз. Осыдан кейін көптеген комментаторлар мен телеарналар бірінші терминді екіншісімен алмастыруды бастады, бірақ ол әлі де қолданыста. Орындаушылар арасында жиі кездесетін тағы бір дау – мектептегі ресми орындаушының өз мектебінің ішкі дауларына қатысуы этикалық емес пе деген сұрақ. Кейбір мектептер мұны тыйымдайды, бірақ өз мамандарын басқа мектептерге қатысу үшін жібереді.

Carnavalesco (Карнавал продюсері немесе өндіріс қызметкерлері)

Бұл самба мектебі ұсынатын сюжеттің жобалануы мен әзірленуіне, сондай-ақ ұсынылған сюжетке сәйкес платформалар мен костюмдердің жобалануы, әзірленуі және құрастырылуына жауапты маман. Кейде карнавалеско самба мектебі басшылығы ұсынған тақырып негізінде сюжетті дамытады. Ал кейде ол идеяның өзінен бастап тақырыпты ұсынады. Карнавалеско көбінесе жеке адам болады, бірақ Рио-де-Жанейро қаласындағы Бея Флор мектебі қазір карнавалесколар командасын пайдаланады. Карнавалесколар осы мамандық бойынша университетте оқыған болуы мүмкін, ал болмауы да мүмкін, тіпті мектеп тақырыбын әзірлеу үшін олармен бірге жұмыс істейтін зерттеушілер тобы да болуы мүмкін. Көптегендері карнавалмен байланысы тығыз немесе көркем өнер, сахна өнері, театр немесе би саласындағы тәжірибесі бар.

Директорлар/директорлық персонал

Бұл мектеп президенті, құрметті президенті және демеушісі деп аталуы мүмкін. Карнавал директорлары, продюсерлер және басқа да команда мүшелерін де осылай атауға болады. Карнавал директоры – самба мектебінің директоры, ол карнавалдық колледжінің бағыт-бағдары мен философиясын анықтайды, түрлі секторлардың мүшелерін іріктеуге қатысады, кейде тіпті тақырыпты да таңдайды, сондай-ақ платформалар жасалатын мастерлік шеберхананы немесе қойманы үйлестіреді, жабдықтарды сатып алу, төлемдерді жүзеге асыру және мектептің жобасын дамытумен айналысады. Карнавал директорларының жалақы алатын кәсіби мамандар болуы дағды. Көптеген самба мектептерінің атқарушы директорларын да осыған жатқызуға болады, мысалы, Beija Flor-дың Лайласы.

Карнавал парадтарының нәтижелері

Карнавалдық жарыстың нәтижелері Рио-де-Жанейрода Күл Шишесі күнінің түстен кейін, ал Сан-Паулуда Шабанша күнінің түстен кейін жарияланады. Екі қалада да Самбодромо алаңында ұзақ кезектер тізіліп, нәтижелерді таныстыру шарасы өтеді. Әр самба мектебінің өкілдері бағаларды халыққа жариялағанда, есептеулер жасап, бағаларды жазып шығару үшін арнайы шатырлар орнатылады. Лига төрағасы сол жылғы карнавал туралы соңғы ойларын айтады, әр самба мектебіне берілген ұпайлардың қысқартылу мүмкіндігін жариялайды, содан кейін әр мектеп блогының ұпайларын оқиды. Көрермендерге арналған трибуналар ашық, ал кіру ақысы әдетте бір килограмм ұзақ сақталуға жарамды азық-түлік. Риода да, Сан-Паулуда да бұл оқиға тікелей теледидардан көрсетіледі; телекамералар тікелей эфирде негізгі мектептегі блоктардың қозғалысын, жеңіске үміткерді көрсетеді, ал Самбодромоға келе алмайтындар мектеп кампусына жиналып, іс-шараны үлкен экрандар арқылы тамашалайды. Ұпайлар Рио мен Сан-Паулуда әдетте 7 мен 10 аралығында болады, ал ұпайлар Риода ондық бөлшектерге, ал Сан-Паулуда 25 жүздікке дейін бөлінеді. Рио-де-Жанейрода барлық қазылардың берген барлық бағалары жарамды, ал Сан-Паулуда әр санаттағы ең төменгі балл есептен шығарылады. Екі қалада да бағалау жүйесі бірнеше рет өзгерді. Рио мен Сан-Паулуда 2000 жылдардың басына дейін аралық жарты ұпайдан астам болды, сондай-ақ әр мектепке берілген ең жоғары ұпайдың алынып тасталуы болған жылдар да болды, төменгі ұпайларды жою да бірнеше рет ережеден шығарылды. Рио-де-Жанейрода сол кезеңде ең төменгі балл 5 болды, ал 0 (нөл) тек сюжеттік желінің сәтсіздігіне байланысты ғана рұқсат етілді. Қазылардың берген бағалары көбінесе жанкүйерлер де, зиян шеккен мектептердің мүшелері де күмәнданады, бұл шоудан кейін көптеген шағымдарға әкеледі. Кейбір даулы нәтижелер сотқа дейін жетеді. Мысалы, 1991 жылы Санта-Крус академиясының самба мектебі қараңғылыққа байланысты парадқа қатыса алмады және бағаланбады. Алайда, соңғы жылдары Сан-Паулуда нәтижелерді қабылдау атмосферасы қалыптасты, 2007 жылы "Тобиас Го Го Лив" президенті "Жастар қуанышын" құттықтады, ал келесі жылы оны "Лемон" мектебінің мүшелері қарсы алды.

The results of the carnival competition are announced on the afternoon of Ash Wednesday in Rio, and on the afternoon of Shrove Tuesday in São Paulo. In both cities, there is a results presentation event where long lines are set up in the Sambódromo site. Tents are set up where the representatives of each samba school will annotate the scores as they are being released to the public, making the calculations. The chairman of the league speaks his final remarks about the carnival that year, reads the possible loss of points given to each samba school, and then reads the scores per school block. The bleachers are open to the public, and the charge for entry is typically one kilogram of non perishable food. Both in Rio and in São Paulo the event is transmitted live on television; television cameras in real time are used to broadcast the movement of blocks within the main school, the title favorite, where members and fans that cannot be there at the Sambódromo gather at the school campus to watch the proceedings via wide screens. The scores typically range between 7 and 10 in Rio and São Paulo, and the points are further subdivided into decimal fractions in Rio and 25 hundredths in São Paulo. In Rio, all the marks given by all the jurors are valid, while in São Paulo the lowest score for each category is eliminated
The scoring system has changed several times in both cities. In Rio and São Paulo, until the early 2000s, the division was more than half a point, and there have been years when there was also the elimination of major score given to each school, the very removal of the lower scores have also and has ceased to be part of the rule several times. In Rio de Janeiro, the lowest score in the same period was 5, and note the 0 (zero) allowed only in case of failure of the plot. Often the scores given by the jurors are questioned, both by fans, as by members of schools who are harmed, causing many complaints after the show. Some results that have been controversial end up in court. In the case of the school of samba Acadêmicos de Santa Cruz that the dark parade carnival in 1991 because of a blackout and was not evaluated. However, in recent years in São Paulo there has been a climate of acceptance of the outcome, when in 2007 the president of Tobias Go Go Live congratulated the Youth Alegre, being greeted by members of the Lemon school the following year.

Чемпиондар парадтары

1980 жылдан бастап Чемпиондар шеруі – арнайы топтың үздік 5 мектебі мен А тобының жеңімпазы Самбодромда өз парадаларын қайталайтын шара. Бұл шара Күл салған сәрсенбіден кейінгі сенбіде өтеді. Бұл шеруде бәсекелестік сипат жоқ; ол жылдың ең жақсы мектептерін марапаттайтын мерекелік фестиваль, ол шеруге қатысушыларға (foliões деп те аталады) көңіл көтеруге және алаңсыздыққа мүмкіндік береді. Сан-Паулуда чемпиондар шеруі жұма күнінен басталып, карнавалдан кейінгі сенбіге дейін жалғасады. Рио-де-Жанейродағы шеру сенбі кешке басталып, жексенбі таңына дейін созылады. Рио-де-Жанейрода 1990 жылдарға дейін чемпиондар шеруіне қатысу топтың мектептеріне жол ашатын мүмкіндік берді, бұл дәстүр Сан-Паулуда да сақталған. Рио карнавалына қатысуда итальяндық Carnevale D'Italia да дәстүрлі болып саналды. 1985 жылы Нене де Вила Матильда мектебінің тарихындағы маңызды оқиға – мектеп Рио чемпиондар шеруіне шақырылды, сол кезде Карнавал Паулистаноның танымалдылығы төмен еді және лайықты орын болмады. Чемпиондар шеруі әрқашан мерекелік бола бермейді: көптеген мектептер чемпионат қорытындысымен келіспейтінін білдіру үшін осы күнді пайдаланды. 2005 жылы бесінші орын алған Vai Vai сол жылы шеруге қатыспады. Viradouro мүшелері шеруге клоун мұрындары мен наразылық туларын қолданып қатысты.