Прокофиевтің «Әулиелікке келісім» операсы: сюжет, тарих, шығармашылық жолы. 1943 жылы Алматыда жазылған. Көріністер саны, тұңғыш қойылымы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сергей Прокофьевтің "Монастырдағы құдалық" операсы – Сергей Прокофьев және Мира Мендельсонның орыс либреттосына негізделген, Шерданның "Дюэнна" пьесасынан адапталған тоғыз сахналық (төрт актілі) опера. Прокофьев осы жұмысты 1940 жылы бастады және сол жылы репетициясы өтті, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс операның қойылуын тоқтатты. Композитор 1943 жылы Алматыда партитураны қайта жөндеді. Операның тұңғыш қойылымы 1946 жылдың 3 қарашасында Киров театрында Борис Хайкиннің дирижерлігімен өтті. Продюсері – И. Шлепианов. Зерттеушілер, 1940 жылдардағы Совет Одағының жағдайында, операда, мас монахтардың қатысқан бір көрінісінен басқа, ешқандай саяси немесе әлеуметтік мәселе көтерілмейтінін атап көрсетті.
Opera by Sergei Prokofiev
Betrothal in a Monastery (Russian title Обручение в монастыре) is an opera in nine scenes (four acts) by Sergei Prokofiev to a Russian libretto by the composer and Mira Mendelson after Sheridan's The Duenna. Prokofiev began the work in 1940, and it was in rehearsal that year, but World War II halted production of the opera. The composer revised the score in Almaty in 1943. The first performance did not occur until 3 November 1946 at the Kirov Theatre with Boris Khaikin conducting. The producer was I. Shlepianov. Commentators have noted that, given the context of its creation in the 1940s in the Soviet Union, this opera lacks any particular political or social comment, except perhaps for a scene involving drunken monks.
Өнер тарихы
Опера алғаш рет 1948 жылдың 1 маусымында Нью-Йоркте (ағылшын тілінде) АҚШ-та қойылды. Опера алғаш рет 1963 жылдың 5 мамырында Лондонда (орыс тілінде) Ұлыбританияда қойылды. Соңғы жылдары опера 1989 жылы Вексфорд фестивалінде, 2006 жылы Глиндеборн фестивалінде, 2008 жылы Испанияның Валенсия қаласындағы Палау де лес Артс театрында, Берлин Штаттс-опер театрында және 2019 жылы орындалды.
The opera was first performed in the United States (in English) in New York on June 1, 1948. The opera was first performed in the United Kingdom (in Russian) in London on May 5, 1963. In recent years, the opera has been performed in 1989 at the Wexford Festival, in 2006 at the Glyndebourne Festival and at the Palau de les Arts in Valencia, Spain in 2008, at Staatsoper Berlin, in 2019.
Рөлдер
РольДауыс түріПремьерасы 3 қараша 1946 жылы, Ленинград (Кондуктор: Борис Хаикин) Дон Жером, немесе Жером, Севильяның грандытенорV. УльяновЛуиза, немесе Луиза, оның қызы - сопрано Александра Халилеева Фердинанд, оның ұлы - баритонДюенна, немесе Дюенна, Луизаның тәрбиешісі - контральто Н. ВельтерКлара д'Альманса, Луизаның досы, Фердинандқа ғашық - меццо-сопраноАнтонио, Луизаға кішіпейіл күйеу болуға ниеттенген - тенорМендоза, бай балық сатушы - бас Борис Фридков Дон Карлос, Мендозаның досы - баритон Георгий Николаевич Орлов Падре Августин - басАта Элустаф - тенорАта Чартреус - басАта Бенедиктин - басЛауретта - сопраноРозина - сопраноЛопес - тенорПаблоПедроМигельҮш маскарадшыЕкі монах
RoleVoice typePremiere cast3 November 1946, Leningrad(Conductor: Boris Khaikin)Don Zherom, or Jerome, a Seville grandeetenorV. UlyanovLuiza, or Louisa, his daughtersopranoAlexandra Khalilejeva Ferdinand, his sonbaritoneDuenya, or the Duenna, Luiza's governesscontraltoN. VelterClara d'Almanza, Luiza's friend, in love with Ferdinandmezzo sopranoAntonio, humble suitor to LuizatenorMendoza, a wealthy fishmongerbassBoris Freidkov Don Carlos, friend to MendozabaritoneGheorghij Nikolajevich Orlov Padre AugustinbassFather ElustaftenorFather ChartreusebassFather BenedictinebassLaurettasopranoRosinasopranoLopeztenorPabloPedroMiguelThree MaskersTwo Lay Brothers
1-ші акті
Дон Жером қызы Луизаны мақтаншы, бай әрі келбетсіз балық саудагері Мендозаға үйлендіруді ниеттеніп отыр. Бірақ, Луизаның көңілі кедей болғанымен, рухы биік Антониоға жатады. Бұдан бөлек, Дон Жеромның ұлы, қызғанышқа бейім Дон Фердинанд, өгей шешесінің қамауындағы Клара д'Альмансаға үйленгісі келеді.
Don Jerome intends his daughter Louisa to marry the vain, wealthy and ugly fish merchant Mendoza. However, she loves instead Antonio, who is poor, though noble in spirit. Furthermore, Don Ferdinand, son of Don Jerome and prone to fits of jealousy, wants to marry Clara d'Almanza, who is a virtual prisoner of her stepmother.
2-ші акті
Дон Жером Луизаны бөлмесіне қамап, Мендозаға үйленуге мәжбүрлейді. Луизаның күтімшісі (Дуэнна) Антонио мен Луиза арасындағы елші болып әрекет ету арқылы Дон Жеромның ашуын қоздырады. Жером оны қызметтен босатады, бірақ Дуэнна Луизамен киім ауыстырып, осы киіммен қашып кетеді. Балықшы әйелдер Мендозаның қайықтарында ауланған балықтың сапасын мақтап тұрған кемежайда Луиза үйінен қашып кеткен және монастырьда пана табуға ниеттенген досы Кларамен кездеседі. Луиза Кларадан бір күнге есімін қарызға алуды сұрайды. Клара келіседі. Мендоса және оның жолдасы Дон Карлос кіріп келеді. Луиза Мендозаны таниды, бірақ ол оны ешқашан көрген емес. Сондықтан ол өзін Клара деп таныстырып, Мендозадан қорғауға алып, сүйген Антонионы табуға көмектесуін сұрайды. Мендоса бұл идеяға қуанады, себебі бұл оның қарсыласы Антониодан құтылудың жолы ретінде, оны «Клараға» үйлендіруге мүмкіндік береді. Дон Карлос «Клараны» Мендозаның үйіне апарып жібереді. Мендоса Дон Жеромның үйіне «Луизамен» (киім ауыстырған Дуэннамен) кездесуге барады; «Луиза» Мендозаның ойлағандай жас және әдемі болмаса да, оның қоржыны жеткілікті. Олар сол күні кешке қашып кетуге келіседі.
Don Jerome locks up Louisa in her room to force her to marry Mendoza. Louisa's nurse (the Duenna) provokes the fury of Don Jerome by pretending to be a messenger between Antonio and Louisa. Jerome dismisses her but the Duenna exchanges clothes with Louisa who makes her escape in this disguise. By the quayside where fisherwomen are praising the quality of the fish caught in Mendoza's boats Louisa encounters her friend Clara, who has also run away from home and intends to seek sanctuary at the nunnery. Louisa asks to borrow Clara's name for a day Clara assents. Enter Mendoza and his courtly friend Don Carlos. Mendoza is recognized by Louisa but he has never seen her. She therefore approaches Mendoza claiming to be Clara and asks him to take her under his protection and find Antonio with whom she is in love. Mendoza is attracted by this idea as a means to rid himself of his rival Antonio by marrying him off to 'Clara'. Don Carlos escorts 'Clara' to Mendoza's house. Mendoza visits the house of Don Jerome to meet 'Louisa' (the Duenna in disguise); whilst 'Louisa' is not as young and beautiful as Mendoza had been led to believe, her dowry is sufficient attraction. they agree to elope that evening.
3-ші акт
Таңғалған Антонио Мендозаның үйіне келеді; ол сахнадан тыс кездескенде, "Клара" мен Дон Карлос өздерінің айлакерлігімен құттықтайды. Олар әлі де білмей, осы екеуіне үйленуіне көмектесуге келіседі. Дон Джером әуесқой музыканттарды жаттықтырады (труба, кларнет және бас барабаннан тұратын үштік). Ол екі хабарлама алады: біреуі Мендозадан Луизамен қашып кеткенін айтады, бұл оны қуантады, ал екіншісі – нағыз Луизадан, оның некеге батасын сұрап келген хат, бірақ ол оны мұқият оқымайды. Ол екі елші арқылы да келісімін жіберіп, кешке осы қуанышты мерекелеу үшін үлкен дастархан жасайды. Монастырда Клара Антонио мен Луизамен кездеседі және Фердинандтан айрылғанына қайғырады. Сәтке соң Фердинанд кіріп келеді, Клараны монах қыз деп қателесіп, өзінің сүйікті Кларасымен қашып кеткен жалған досы Антонионың артынан қуғанын айтады. Клара Фердинандтың осылайша құмарлық танытқанына жасырын қуанады.
The mystified Antonio arrives at Mendoza's house; while he is offstage meeting 'Clara', Mendoza and don Carlos congratulate themselves on their cunning. Still unwitting, they agree to help the pair get married. Don Jerome is rehearsing some amateur musicians (A trio of trumpet, clarinet and bass drum). He receives two messages one from Mendoza saying he has eloped with Louisa, which delights him, and another from the real Louisa who asks for his blessing on her marriage, which he neglects to read carefully. He sends back his consent with both messengers and arranges for a great feast later that evening to celebrate. At the monastery, Clara meets with Antonio and Luisa and laments her apparent loss of Ferdinand. Enter Ferdinand, who mistaking Clara for a nun exclaims that he is chasing his false friend Antonio who has run off with his beloved Clara. Clara is secretly overjoyed at this demonstration of Ferdinand's passion.
4-ші акт
Акт некеге тұруға тиісті монастырдағы монахтарға арналған ішімдік әнмен басталады. Содан кейін монахтар ораза ұстау мен қанағатты мақтаған гимнге көшеді, ол бұл ән алдыңғы ішімдік әнінің баяу нұсқасымен орындалады. Мендоса мен Антонио кіріп келіп, жомарт пара беріп, монахтардың оларды өз сүйіктілерімен үйлендіруге келісімін алады. Фердинанд Антонионы дуэльге шақырады, бірақ шын Клара келеді және Фердинанд жағдайдың шын мәнісін түсінеді. Үш некеге келісім білдіріледі. Дон Жеромның тойында үй иесі көріп, қатты ашуланып, наразы болады, себебі жаңа үйленгендердің келуі оның жоспарларының толығымен дұрыс болмағанын көрсетеді. Ол Клараның құдайының мөлшерімен біршама өтесінеді. Ол ән айтады, өзіне реттелген шыны стақандармен сүйемелдейді.
The act opens with a drinking song for the monks in the monastery where the marriages are to be performed. The monks then switch to a hymn that extols fasting and abstinence, to a tune that is a slower variant of the earlier drinking song. Enter Mendoza and Antonio who by lavish bribery gain the monks consent to marry them to their loves. Enter Ferdinand who challenges Antonio to a duel, but the genuine Clara arrives and Ferdinand now understands the true situation. The three marriages are agreed. At Don Jerome's feast, the host is increasingly amazed, exasperated and infuriated as the successive arrival of the newly weds makes it clear that his plans have gone completely awry. He is slightly compensated by the likely size of Clara's dowry. He sings a drinking song, accompanying himself on a set of tuned glasses.
Жазғы түн
Жазғы түн (Оп. 123) – «Монастырдағы Құдалықтан» алынған музыкалық материал негізінде жазылған оркестрлік сюита.
Summer Night (Op. 123) is an orchestral suite with music drawn from Betrothal in a Monastery.