Кіріспе

Неміс дворяны және рыцарь (шамамен 1490–1525)
Флориан Гейер фон Гибельштадт (кейде Гейер деп те жазылады; шамамен 1490 – 10 маусым 1525) – неміс дворяны, дипломат және рыцарь. Ол неміс шаруалар соғысында шаруаларды жетекшілік еткені үшін кеңінен танылды.

Ерте өмір

Флориан Гейер 1490 жылы Төменгі Франкониядағы Гибельштадт қаласында Гейер қамалында дүниеге келген. Әкесі Дитрих (1492 жылы) және оның екі үлкен ағасы қайтыс болғаннан кейін Флориан Гейерге отбасылық қамал мен мүлік мұра болып тиді. 1512 және 1513 жылдары ол Англиядағы Генрих VIII патша сарайында қонақ болған, онда ол Джон Уиклиф пен Лоллардтардың реформаторлық идеяларымен танысқан болуы мүмкін. 1517 жылы Гейер Ньюмюнстер колледжінің 350 жылдық проценттік талаптарын төлеуден бас тартқандықтан, шіркеуден қуылды. 1519 жылы Гейер Бранденбург маркграфы Казимир Кулмбахтың әскерінде, Швабия лигасының құрамында Вюртемберг герцогы Ульрих пен Мёкмюльдегі Готц фон Берлихингенге қарсы күресті. Сол жылы Бранденбург Кулмбах Гейерді өзінің інісі Альбрехтке, Бранденбург Пруссиясының герцогы, сол кезде Тевтон орденінің үлкен магистріне, поляк-тевтон соғысында (1519–1521) көмектесу үшін жіберді. Гейер соғысты аяқтаған бітім шартына келісім жасады. Ол 1523 жылға дейін Бранденбург Пруссиясының қызметінде болды, дипломатиялық миссиялармен әртүрлі еуропалық сарайларға сапарлады. 1523 жылы Гейер Мартин Лютермен бірге Бранденбург Пруссиясындағы Виттенбергке барды. Егер ол бұрыннан протестанттық реформацияға жақын болмаса, осы кездесуде Лютердің идеяларына көнген болуы мүмкін.

Неміс шаруалары соғысы

1524 жылы неміс шаруалары соғысы басталғанда, Флориан Гейер бірнеше төмен дәрежелі рыцарьлармен және бірнеше жүздік шаруалар жасағымен бірге Қара жасақты (көбінесе Қара Хост немесе Қара топ деп аталады) құрды. Бұл, мүмкін, Еуропа тарихында шаруалар төңкерісі үшін күрескен жалғыз ауыр атты әскер дивизиясы болды. Қара жасақ, императорлық және протестант рыцарьларын шайқаста тексеріп, уағызшы Томас Мюнтцерге және оның жаяу әскеріне Тюрингияда бірқатар жеңістерге қол жеткізуге мүмкіндік берді. Гейердің айтуынша, ол өзінің қылышына "Nulla crux, nulla corona" ("Тұспалда жоқ, тәж жоқ") деген сөздерді қасып жазған. Барлық тарап оны соборлар мен қамалдарды ойсыз қиратуға, сондай-ақ ішіндегі иелер мен дін қызметкерлерін жазалап өлтіруге кінәлады. Осы қиратулар Мартин Лютердің князьдер жағына шығып, бүлікші шаруаларды қырғынға шақыруына себеп болды. Шаруалар соғысы ұзаққа созылды, көптеген көтерілісші шаруалар үйлеріне қайтты, ал Гейермен бірге Мюнтцерге қосылған рыцарьлардың көпшілігі дезертирлік жасады немесе бас тартты. Мюнтцердің өзі Франкенхаузен шайқасында жеңіліп, көп ұзамай өлім жазасына кесілді.

Өлім

Бір-біріне қайшы келетін мәліметтер Гейерді компаниямен бірге немесе Франкенхаузен шайқасынан кейін Роттингенде жалғыз қалдырғандығын көрсетеді. Қара рота Франкенхаузенде жеңіске жеткені туралы жалған ақпарат алды және Ингольштадттың сыртында шабуылға ұшырады. Олар қайтадан жиналып, шегініп, қаланың қамалы мен соборына бекінді. Собор толығымен өртеніп, ешкім аман қалған жоқ, ал қамал үш шабуылдан кейін басып алынды. Қара ротаның бір бөлігі қашып құтылды, бірақ жақын жердегі орманды аймақта қайтадан қоршауға түсті. Егер Гейер Ингольштадт шайқасында Қара ротаға жетекшілік еткен болса, ол өмірін сақтап қалу үшін мүшкілмен құтылған. Дегенмен, Гейер бүкіл уақыт бойы Роттингенде тұрып, Қара ротадан эскорт күткен болуы мүмкін, бірақ оларға қалаға кіруге рұқсат берілмеді. Кейінірек, көтеріліс туралы естеліктерді жоюға жасалған тырыстықтар осы егжей-тегжейлі мәліметтерді жасырды. Гейер Ингольштадтта болған-болмағанына қарамастан, ол соңғы тірі қалғандардың бірі болды. 1525 жылғы 9-10 маусым күндері Вюрцбургте оның күйеу інісі Вильгельм фон Грумбахтың екі қызметшісі оған хабарласып, шаруалар соғысын қайта жандандыруға көмектесуге ниетті екендерін айтты. Бірге саяхаттап бара жатқанда, олар Гейерді Вюрцбургке жақын Грамшац орманында пышақтап өлтірді. Оның денесінің қайда жерленгені белгісіз.

Мұра

Флориан Гейердің отбасы 18-ші ғасырдың басында жоқ болды және олардың Гибельштадттағы сарайы басқа қолға өтті, бірақ ол әлі де жыл сайынғы "Флориан Гейер Festspiele" өтетін орын болып табылады. Гейер Фридрих Энгельстің "Германиядағы шаруалар соғысы" (1850) еңбегінде коммунистік революционер ретінде көрсетілген. Бұл кітабында Энгельс соғыстың негізінен фермалар мен кен орындары үшін жүрген таптық күрес болғанын, оның шаруалар түсінетін Киелі кітап тілі мен метафораларын жоққа шығарғанын айтады. Осыған орай, Германия Демократиялық Республикасының шекара әскерлерінің 3-ші полкі, "Гренц-полк 3 Флориан Гейер" оның құрметіне аталды. Гейер Герхард Хауптманның маңызды пьесаларының бірі – тарихи драма "Флориан Гейер" (1896) батыры болды, сонымен қатар "Wir sind des Geyers schwarzer Haufen" ("Біз Гейердің қара жасағымыз") неміс халық әнінің шабыты болды, бұл ән анти-клерктік және анти-ақсүйектік тақырыптарға толы. Ән кәсіби одақ әні ретінде танымал, сондай-ақ нацистік партия мен Германия Демократиялық Республикасының ресми ән жинақтарына енгенімен де белгілі. Гейерді Адольф Гитлер мен Ұлттық-социалистік партия да батыр тұлға деп есептеген. 1944 жылдың наурыз айында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның құрметіне 8-ші SS атты дивизиясы "Флориан Гейер" деп аталды.