Кіріспе

Уильям Кейлидің 1948 жылғы фильмі.

"Аты жоқ көше" – Уильям Кейлидің 1948 жылғы американдық фильм-нуары. Бұл фильм "92-ші көшедегі үй" (1945) фильмінің жалғасы болып табылады. Онда ФБР агенті Джин Корделл (Марк Стивенс) қатерлі қылмыстық топқа жасырын кіріп, оның қызметін ашады. Корделлдің бастығы, ФБР инспекторы Джордж А. Бриггс (Ллойд Нолан) де "92-ші көшедегі үйде" көрінеді. Жарым-документалды стильде түсірілген бұл фильмнің оқиғасы, нақтырақ айтқанда Лос-Анджелестегі, ойдан шығарылған "Center City" қаласының Skid Row ауданында өтеді.

Сюжет

Орталық қалада қылмыстың күшеюі, оның ішінде түнгі клубты тонау, салдарынан адам өлтіруге ұласқан, және күзетшісі қаза тапқан банк тонауы орын алды. ФБР инспекторы Джордж А. Бриггстің басшылығымен ФБР агенттерінің тобы, жергілікті ФБР өкілі Ричард Аткинс, полиция бастығы Бернард Харматц және полиция комиссары Ральф Деморимен кездесті. Бриггс күдікті Роберт Данкерді сұраққа тартып, ол ешқандай өлтіруге қатысы жоқ екенін және оған айып тағылғанын мәлімдеді. Вашингтондағы ФБР зертханасында Данкердің кінәсіз екенін дәлелдейтін бірнеше сараптамалар жүргізілді. Кейін "Джон Смит" деп танысқан адам Данкерді босатып жіберді, бірақ одан кейін Данкер өлтірілген күйде табылған. Вирджиния штатының Квантико қаласындағы ФБР академиясында Бриггс агент Джин Корделлге тапсырма берді. Корделлдің міндеті – Орталық қалаға жасырын кіріп, Бриггстің үш кісі өлтіруге кінәлі деп санайтын топқа енуге тырысу болды. Корделл автобуспен Орталық қалаға жетіп, Данкер тұрған "Скид Роу" атты қонақүйдің бір бөлмесін жалдады. Тағы бір агент, Сай Гордон да сол қонақүйде орналасты. Джордж Манли есімімен танысқан Корделл, жергілікті спорт залына барып, онда жаттығу жасап жатқан боксшылардың бірімен төбелес шығарды. Бұл жағдайды спорт залының иесі Алек Стайлз байқап, Корделл боксшыға қарсы тұра алса, оған ақша сыйлық беруге уәде берді. Корделл боксшыға қарсы тұрып, жеңіске жетті, ал Алек оған уәдесін орындады. Кейін, жақын маңдағы ойын-сауық орталығында Корделл Гордонға спорт залында болғанда оның әлеуметтік қамтамасыздандыру картасы ұрланғанын айтты. Олар сөйлесіп жатқанда, екі полицей келіп, Корделлді зергерлік дүкенге қарақшылық жасады деген айыппен тұтқындады, және оның картасы сол дүкеннен табылған. ФБР Корделл үшін жалған құжаттар дайындаған еді, және "Джон Смит" (яғни Стайлз) оны босатып алды. Полиция бөлімі арқылы Стайлз Корделлдің ФБР-дегі жалған құжатының көшірмесін алды және оның ұйымына қосылуға шақырды. Кейін Корделл Бриггспен паромда кездесіп, берген есебі Бриггсті Стайлз тобының кінәлі екеніне көндірді. Стайлз және оның серіктері жергілікті үйді тонауды жоспарлағаннан кейін, Стайлз әйелі Джудимен қатты дауласты. Корделл Гордонды тонау туралы ескертіп, ФБР мен полиция тұзақ құрды, бірақ Стайлздің полиция бөліміндегі хабаршысы оларды ескертіп, тонау жоспары тоқтатылды. Корделл бандиттік штабқа оралып, Стайлздің Лугер тапаншасынан сынақ оғы атып, оқты сараптамаға жіберді. Бірақ Стайлз тапаншасынан оқ атылғанын біліп, өзінің хабаршысы – комиссар Демориге келіп, тапаншасын тексеруді сұрады. Кейін Демори Стайлзге оның тобына Корделлдің еніп кеткенін хабарлады. Шивви мен Мэтти, Стайлздің екі серігі, Корделлді Стайлзбен кездесуге алып кетті, ал Гордон таксимен олардың соңынан ерді. Стайлзді бақылап жүрген Бриггс оны Деморимен байланыстыра алды, содан кейін Вашингтондан Стайлз тапаншасынан атылған оқтың іздері бұрынғы өлтірулерде қолданылған оқтармен сәйкес келетіні туралы хабарлама келді. Гордон Шивви, Мэтти және Корделлді зауытқа дейін қадағалап, такси жүргізушісіне Бриггске хабар беруді бұйырды. Зауыт ішінде Шивви Гордонды тауып, пышақтап жарақаттады. Корделл оның ашылғанын Стайлз оны айыптауды жоспарлап, Деморидің офицерлеріне "көкжәйттің" қолынан өлтіруді тапсыратынын айтқанға дейін түсінбеді. Бірақ Бриггс пен бастық Харматц күшейтумен келіп, Стайлзді зауыт арқылы қуғанда жоспар сәтсіз аяқталды. Корделл Стайлзді бұғаулап өлтірді, ал Бриггс Демориді тұтқындағанда, агент Гордонның жағдайы қауіпті емес екені анықталды.

Өндіріс

Джуди Стайлз рөлі Джун Хаверге ұсынылды, бірақ ол одан бас тартты, оны "маңызсыз рөл" деп атады. Одан әрі ол: "Осы рөлді ойнағаннан кейін мен атыма қол жеткізе алмаймын" деді. Осының салдарынан, ол Fox компаниясынан уақытша жұмыстан шеттетілді.

Сыни жауап

Фильм жарық көрген кезде "Variety" журналының қызметкерлері былай деп жазды: "Қос ұңғыл бандиттік фильм, "Аты жоқ көше" 20th Century Fox студиясы түсірген деректі фильмдердің қатарында алғашқы орында тұр. Бұл фильмде жарылғыш зорлық-зомбылықтың ядросымен оралған қатаң, мықты сыртқы жағы бар. Оның деректі көрінісінің астында 1930 жылдар басындағы ұлы гангстерлік фильмдерге оралатын нағыз мелодрама жатыр. Жаңа егжей-тегжейлердің үздіксіз тізбегімен фильмде Стивенс пен кәсіби боксшы арасындағы тартысты жекпе-жек, ФБР машинасына үңілу және полиция мен қылмыскерлердің өнеркәсіптік кәсіпорында атысқан шайқасы бейнеленген. Екінші рөлде Ллойд Нолан, "92-ші көшедегі үй" фильміндегі ФБР инспекторы Бриггстің рөлін тағы да біліктілікпен ойнайды". Соңғы кезде сыншы Денис Шварц былай деп жазды: "Уильям Кейли ("Оқтар немесе бюллетеньдер" / "G-мен") осы жартылай деректі стильдегі қылмыс драмасын ешқандай әсте-кестесіз шеберлікпен режиссерліктейді, ал Гарри Клейнер тартымды сценарий жазады; ол "92-ші көшедегі үй" (1945) фильмімен жасалған аутентичный атмосфераны сақтайды. Фильм нуарына Ричард Уидмарк "Өлім сүйісі" фильміндегідей психопат өлтіруші рөлін сомдауы арқасында ерекше бояу қосады. Фильмнің басты мақсаты – ФБР қаншалықты тиімді және олардың жұмысы қаншалықты қауіпті екенін көңілді түрде көрсету. Бірақ фильмде жақсы актерлік ойын, Джо Макдональдтың көмегімен керемет көлеңкелі түсірілім, сыбайласқан қаланың сезімін қорқынышты түрде жеткізу бар және ол жақсы полиция мен қарақшылар экшн фильмінен артық емес. Осы қасиеттерімен оны көруге болады".

Қайта жасау

Гарри Клейнердің сценарийі жеті жыл өткен соң Сэмюэл Фуллердің "Бамбук үйі" (1955) фильмі үшін жаңартылды.