Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антонин Дворжактың опералық пасторальдық комедиясы «Якобин» немесе «Якобин» – Антонин Дворжактың үш актілі опералық пасторальдық комедиясы, оның Opus 84 (B. 159) туындысы. Оның чех либреттосын Мари Червинкова Риегрова Алоис Жирасектің «Герцог сарайында» әңгімесінен кейіпкерлерді пайдалана отырып, өзі құрастырған сюжет бойынша жазған. Операның тұңғыш қойылымы 1889 жылдың 9 ақпанында Прагадағы Ұлттық театрда Адольф Чехтің дирижерлігімен өтті. Бірақ, либретто авторы (1894 жылы) және композитор (1897 жылы) оны қайта жөндеді де, 1898 жылдың 19 маусымында Чехтің жетекшілігімен қайтадан қойылды. Соңғы актіге едәуір өзгерістер енгізілген осы нұсқасы қазірге дейін қолданылып келеді.
Operatic pastoral comedy by Antonín Dvořák
Jakobín, or The Jacobin, is an operatic pastoral comedy in three acts by Antonín Dvořák, his Opus 84 (B. 159). Its Czech libretto by Marie Červinková Riegrová employs characters from Alois Jirásek's story At the Ducal Court but in a plot of her devising. The opera's first performance took place on 9 February 1889 at the National Theatre in Prague with Adolf Čech conducting; it was however revised by both librettist (in 1894) and composer (in 1897) and premiered again, under Čech, on 19 June 1898, with notable adjustments to the last act, in the version that has since been standard.
Бағалау
Дворжак бұл тақырыпқа зор қызығушылық танытты, себебі орталық кейіпкер музыка мұғалімі және ол бұрынғы ұстазы Антонин Лихманды еске түсірді, ал оның қызы Теринканың есімі басты кейіпкерлердің біріне берілген. Джон Клэпхэм "Якобин" операсындағы чех музыкасының стиліне қысқаша тоқталды. Х.К. Коллес бұл операны "оның шаруа операларының ең нәзік және жекелейі" деп сипаттап, "оның сахналары қаншалықты анық өмірден алынғанын" атап көрсетті.
Dvořák felt great affection for the subject, as the central character is a music teacher and he had in mind his former teacher Antonín Liehmann, whose daughter Terinka's name is taken by one of the main characters. John Clapham has briefly discussed the presence of Czech musical style in Jakobín. H. C. Colles has described this opera as "the most subtle and intimate of his peasant operas", and noted "how clearly its scenes are drawn from life".
1-ші акті
Бохуш әйелі Джулиямен бірге туған қаласына жасырын түрде оралды. Анасы қайтыс болған, ал әкесі, граф, одан бас тартып, усақ-айдаққа тығылып жүреді. Осы уақытта графтың бурграфы мектеп мұғалімі Бенданың қызы Теринкаға махаббат білдіреді, бірақ Теринканың жүрегі Джириге ғашық. Бурграф Бохуш пен Джулияға күдікпен қарайды, әсіресе олардың Париж қаласынан келгендігін ескерсек, графтың ұлы якобиндермен байланыста деп естілген. Күтпеген жерден графтың өзі пайда болып, Бохушты енді өзінің ұлы деп танымайтынын және оның мұрагерінің немере інісі Адольф болатынын мәлімдейді. Адольф пен бурграф қуанышқа бөленсе, Бохуш пен Джулия көпшілік арасында жасырынып, оқиғаның бұрылысынан зор қорқынышқа ұшырайды.
Bohuš has returned to his home town, incognito, with his wife Julie. His mother is dead and his father, the Count, has disowned him and has become a recluse. Meanwhile, the Count's Burgrave pays court to the schoolmaster Benda's daughter, Terinka, who is, however, in love with Jiří. The Burgrave is suspicious of Bohuš and Julie, especially as they have come from Paris, where the Count's son is said to be allied with the Jacobins. To everyone's surprise, the Count himself now appears, confirming that he no longer regards Bohuš as his son, and that his heir will be his nephew Adolf. Adolf and the Burgrave rejoice, while Bohuš and Julie, hidden among the crowd, are horrified at the turn that events have taken.
2-ші акті
Мектепте Бенда балалар мен қала тұрғындарынан тұратын хорды, сондай-ақ жеке орындаушылар ретінде Теринка мен Жириді Адольфтың жаңа лауазымын тойлайтын кантатаға дайындап жаттықтырады. Жаттығудан кейін Теринка мен Жири бір-біріне деген махаббатын білдіреді, бірақ Бенда оралып, қызының Бурграфқа үйленуі керек екенін мәлімдейді. Олар арасында пікір таласы туады, сол кезде қалаға қастандықпен келген якобиндер туралы қорқынышты хабар таралып, халық үрейлене бастайды. Бохуш пен Джули Бендадан бірнеше күнге қонаққа алса бола ма деп сұрайды, ал қала тұрғындары қорқып шашырап кетеді. Бенда бас тартуға дайын тұрады, бірақ олар шетелде өздерінің туған жерлерінің әндерін айтып күн көріп жүрген чех екендерін айтқанда, ол, Теринка және Жири эмоцияға беріліп, оларды қуана қарсы алады. Бурграф Теринкаға қалың сұрауға келеді, бірақ ол одан бас тартады. Жири оған қарсы шыққанда, Бурграф оны әскерге алумен қорқытады, бірақ сол сәтте Адольф кіріп келіп, «якобин» (Бохуш) тұтқындалған-тұтқандығын білгісі келеді. Бурграф жалған айтады, бірақ Бохуш өзі келіп кім екенін ашады. Олар Адольфпен дауласып, Адольф Бохушты тұтқындауға бұйрық береді.
In the school, Benda rehearses a chorus of children and townsfolk, together with Terinka and Jiří as soloists, in a cantata which will celebrate Adolf's new position. After the rehearsal, Terinka and Jiří declare their love, but Benda returns and announces that his daughter must marry the Burgrave. An argument develops, but suddenly the people return, alarmed at the rumour that sinister Jacobins have arrived in the town. The townsfolk run away in terror as Bohuš and Julie arrive to ask Benda if he can accommodate them for a few days. He is inclined to refuse, but when they reveal that they are Czechs who have sustained themselves in foreign countries through singing the songs of their native land, he, Terinka and Jiří are overcome with emotion and are happy to shelter them. The Burgrave comes to woo Terinka, but she rejects him. When Jiří defies him, the Burgrave threatens to force him into the army, but suddenly Adolf enters, wanting to find out if the "Jacobin" (Bohuš) has been arrested. The Burgrave prevaricates, but Bohuš himself arrives and reveals who he is. He and Adolf quarrel, and Adolf orders Bohuš's arrest.
3-ші акт
Қалдықта Жири графты ұлының тұтқындалғанын айту үшін көруге тырысады, бірақ Адольф пен Бурграфтың бұйрығымен өзі тұтқындалады. Лотинка Джули мен Бенданы қабылдап, графты шақырады. Джули жасырынып, Бенда қартты Бохушпен келісуге дайындауға тырысады. Бірақ граф ұлына Богемияны тастап, үйленгені үшін және оның якобинге ұмтылысы үшін әлі де ашулы. Бенда кетеді, граф жалғыз өмірін жоқтап, мүмкін ұлын дұрыс бағаламағанын ойлайды. Сахнадан тыс Джули, марқұм графиня Бохуш кішкентай кезінде оған салған әнді орындайды, граф оны таниды, толқып, Джулиден оны қайдан білгенін сұрайды. Ол оны ұлының үйреткенін білгеннен кейін ашуы қайта оянады, бірақ Джули оны Бохуштің якобин емес, Жирондисттерді қолдағандығына және якобиндер оған өлім жазасын бергеніне көндіреді. Ол Бохуш түрмеде екенін және оның әйелі екенін айтады, бірақ той басталмақ, ол кетеді. Балалар мен қала тұрғындары қуанады, граф оларға мұрагерін таныстыратынын жариялайды. Адольф қуаныштан көтеріліп, граф пен Бурграфтан тойға орай кешірім беруге болатын тұтқындар бар ма деп сұрайды. Олар негізінен қарсылық білдіріп, Бохуш пен Жириді шақырады. Бурграф ойын аяқталғанын түсінеді, граф арамза Адольфты жариялап, Бохуш пен Джулиді құшақтайды. Бохуш Жири мен Теринканың адалдығын мақтап, граф олардың қолын қосады. Бенда оларға батасын береді, опера графтың ұлы мен отбасымен жаңа бақытты тапқанын мадақтайтын минует, полька және хормен аяқталады.
At the castle, Jiří tries to see the Count to tell him that his son has been imprisoned, but is himself arrested at the behest of Adolf and the Burgrave. Lotinka admits Julie and Benda, and goes to fetch the Count. Julie hides, and Benda tries to prepare the old man for a reconciliation with Bohuš. The Count, however, is still angry with his son for marrying and leaving Bohemia and for his alleged Jacobin sympathies. Benda departs, and the Count laments his lonely life and wonders whether he has, after all, misjudged his son. Offstage, Julie sings a song that the late Countess used to sing to Bohuš when he was a child, and the Count, recognising it and overcome with emotion, asks Julie where she learnt it. Once he discovers that it was his son who taught it to her, his anger returns, but Julie is able to convince him that Bohuš, far from being a Jacobin, supported the Girondins and had been condemned to death by the Jacobins. She now reveals that Bohuš is in prison and that she is his wife, but the celebrations are about to start, and she leaves. The children and townsfolk rejoice, and the Count announces that he will present his successor to them. Adolf is overjoyed, but the Count first enquires of him and the Burgrave whether there are any prisoners that he can pardon as part of the festivities. They reluctantly admit that there are, and Bohuš and Jiří are summoned. The Burgrave realises that the game is up as the Count denounces the scheming Adolf and embraces Bohuš and Julie. Bohuš praises the loyalty of Jiří and Terinka, and the Count joins their hands. Benda gives them his blessing, and the opera ends with a minuet, a polka and a chorus praising the Count and his new found happiness with his son and his family.