Йохан Людвиг Лунд: Дания суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Даниялық суретші (1777–1867)

Йохан Людвиг Гебхард Лунд (көбінесе Дж. Л. Лунд деп танылады) (16 қазан 1777 – 3 наурыз 1867) – Киль қаласында, Холштейн герцогтігінде, шебер суретші Ханс Гиверт Лунд пен оның әйелі Мария Магдалена Кристина Бремердің ұлы болып дүниеге келген даниялық суретші. Романтизм бағытын ұстанған ол тарихи картиналарымен белгілі.

Суретші ретінде білім алу

Лунд суретші ретінде Копенгагенге келді, және 1797 жылы, 22 жасында, атақты корольдік гравёр және Академияның ықпалды мүшесі Йохан Фредерик Клеменстің қолдауымен Дания Корольдік өнер академиясында (Det Kongelige Danske Kunstakademi) оқуды бастады. Ол сол кездегі байлар мен қуатты адамдармен жылдам байланысқа түсті, бұл оның көркемдік дамуына шешуші әсер етті. 1797 жылдан 1799 жылға дейін Академияда неоклассицист Николай Абрахам Абильдгардтан оқыды және студенттік жылдары жеке сабақтар берді. 1798 жылы Академияның кіші күміс медалін, ал 1799 жылы үлкен күміс медалін алды, бірақ алтын медаль үшін ешқашан бәсекелеспеді.

Студенттік саяхат

Лунд Академияның тағы бір студенті, романтик Каспар Давид Фридрихпен дос болып, 1799 жылы оқуын жалғастыру үшін Германияның Дрезден қаласына онымен бірге сапар шекті. Содан кейін ол Парижге барып, 1800 жылдың 16 қыркүйегінен 1802 жылдың сәуіріне дейін Жак Луи Давидтің шәкірті болды. Осы кезеңде ол Швейцарияға және Маджоре көліне саяхат жасады (1801 жылдың тамыз-қазан айлары). 1802 жылы Италияға, алдымен Флоренцияға, содан кейін Римге барып, 1802 жылдан 1810 жылға дейін тұрды. Флоренцияда ол Рафаэльдің заманына дейінгі діни өнердің күшті әсеріне тап болды. Ол Италиядағы даниялық және неміс суретшілер мен ғалымдарының экспатрианттық ортасының бір бөлігі болды, оның ішінде Фридерика Брун, Шарлотта Гумбольдт, Георг Зоега және Бертель Торвальдсен есімдері бар. Әдепті, талантты және қоғамдық өмірге бейім болған ол осы уақытта, соның ішінде Дания корольдік үйімен де, көптеген маңызды байланыстар жасады. 1804 жылдан 1807 жылға дейін ол Академиядан стипендия алды, оның ішінде 1804 және 1806 жылдар аралығында Италияда болуын қолдау үшін саяхат ақысы да болды. Ол сол кезде және кейінірек Римде болғанда, Иоганн Фридрих Овербек пен Питер Корнелиус басқарған «назареттіктер» деп белгілі неміс суретшілерімен байланыс жасады. Олармен бірге ол сол кезде примитивті деп есептелген ерте итальяндық сурет салу стилін зерттеді. 1803 және 1804 жылдары ол "Андромаханың Гектордың зұлымдықпен өлтірілген денесін көргендегі әлсіздігі" ("Andromache, Powerless at the Sight of Hector’s Maligned Corpse") атты үлкен картина салды. Ол 1807 жылы Данияға сапар кезінде ағылшын қарақшылары тарапынан тартып алынды. Бұл Англия мен Данияның Наполеон соғыстары кезінде жау болған уақыты еді. Бұл картина қазір Римдегі Дания елшілігінің резиденциясында сақталуда. 1807 және 1811 жылдар аралығында салынған "Пирр мен Андромаха Гектордың қабірінде" ("Pyrrhus and Andromache at Hector's Grave") атты туынды Ливорнодағы бас консул барон Шубарт Дания Корольдік суреттер жинағына, қазір Дания Ұлттық галереясына (Statens Museum for Kunst) тапсырды. Бұл картиналар оның Кристофер Вильгельм Эккерсбергтің бейнелеу өнеріне реалистік көзқарасымен салыстырғанда, идеалистік және романтикалық суретші ретінде беделін қалыптастыруға көмектесті. Көп жылдар бойы екі суретші де Дания өнер саласындағы қарама-қарсы көзқарастар мен мәдени идеалдарды бейнеледі.

Lund was friends with Caspar David Friedrich, another student at the Academy and like minded fellow romanticist, and traveled with him to Dresden, Germany, in 1799 to continue his studies at the Dresden Academy. From there he went on to Paris, where he studied under Jacques Louis David from 16 September 1800 to April 1802. During this time, he also took excursions to Switzerland and Lake Maggiore (August–October 1801). He went on to Italy in 1802, first to Florence and then to Rome, where he lived from 1802 to 1810. In Florence, he was deeply affected by the religious art prior to Raphael's time. He was part of the expatriate colony of Danish and German artists and scientists in Italy, which included Friederike Brun, Charlotte Humboldt, Georg Zoëga and Bertel Thorvaldsen. Cultured, talented and sociable, he secured himself many important contacts during this time, including those within the Danish royal house. From 1804 to 1807, he received stipends from the Academy, including a travel allowance to support his stay in Italy, between 1804 and 1806. During that time and also years later during a subsequent stay in Rome, he associated himself with the German painters known as the Nazarenes, a group of romantic painters headed by Johann Friedrich Overbeck and Peter Cornelius. He studied with them the early Italian style of painting, which was then considered primitive. In 1803 and 1804 he painted a large picture, "Andromache i Afmagt ved Synet af Hectors mishandlede Lig" ("Andromache, Powerless at the Sight of Hector’s Maligned Corpse") which was seized by English pirates in 1807 on its voyage to Denmark. It was during the Napoleonic Wars when England and Denmark were enemies. This painting is now in the Danish Ambassador's residence in Rome. A companion piece painted between 1807 and 1811, "Pyrrhus og Andromache ved Hectors Grav" ("Pyrrhus and Andromache at Hector's Grave"), was contributed to the Danish Royal Painting Collection, now the Danish National Gallery (Statens Museum for Kunst), by Baron Schubart, General Consul in Livorno. These paintings helped establish himself as an idealistic and romantic painter, in contrast to rival neoclassicist Christoffer Wilhelm Eckersberg's realistic approach to the visual arts. The two artists represented, for many years, opposing viewpoints and cultural ideals in the Danish art scene.

Академиялық мансап

1809 жылы Лунд 1806 жылы қайтыс болғаннан кейін өзінің бұрынғы мұғалімі Абильдгаард қалдырған Академия профессоры лауазымын алуға тырысты. Ол 1810 жылы Фредерике Брунмен бірге Данияға оралды, оқу орнына ие болу мүмкіндігін белсендірек іздеу үшін. Ол 1812 жылы Шарлоттенборгта көрме өткізе бастады және 1861 жылға дейін үнемі көрмеге қатысты. Академия оны 1812 жылы мүшелікке үміткер болуға шақырды. Ол "Хабор мен Сигне" (Hagbard and Signy) картинасын қарауға ұсынды және 1814 жылы Академияға қабылданды. Оның скандинавиялық тақырыбы бар картинасы мақтауға ие болғанымен, үлкен сурет галереясында көрсетілмеді. Академия оның мүше болуына қолдау көрсеткенімен, корольдік тарих суретшісі немесе профессор болуына ұсыным бермеді. Академия Лундтың лауазымға үміткерлігін ғана емес, оның бәсекелесі Экерсбергтің және Кристиан Готлиб Краценштейн Стубтің үміткерлігін де ескере отырып, Экерсберг студенттік саяхаттарынан отанына оралғанға дейін шешімді кейінге қалдыруды жөн көрді. Лунд осы кешігулерге шыдамы жетпей Римге қайтып келді, онда 1816 жылдан 1819 жылға дейін тұрды. Ол енді өзін алтарь суретшісі және назареттіктердің мүшесі ретінде орнатуға бекімді ниеттенді. 1818 жылы ханзада Кристиан Фредериктің қолдауымен ол, ақыры Кристофер Вильгельм Экерсбергпен бірге Академия профессоры атанды. Кратценштейн Стуб 1816 жылы қайтыс болғаннан кейін оның кандидатурасы қарастырылмай қалды. Содан кейін ол 1819 жылы Бертель Торвальдсенмен бірге Копенгагенге оралды және 1820 жылғы 24 желтоқсанда органшы Йохан Хенрих Лоренценнің қызы Аугуста Лоренценге және оның әйелі Фредерике Вильгельмин Линтрупқа үйленді. Модель суретшілігі мектебінің екі өкілін жұмысқа алу Академияға жаңа серпіліс сыйлады. Бірақ Экерсбергтің жұлдызы мен реализмі көтеріліп, ол Дания суретінің алтын ғасырының әкесі ретінде танылса, Лундтың жұлдызы мен романтизмі көбінесе төмендеді. Бірақ Академиядағы 42 жылдық еңбек өрісінде Лунд көптеген студенттеріне зор ықпал етті. Ол оларды Копенгагенде оңай көруге болатын 17 ғасыр голланд пейзаж өнерін зерттеуге шақырды. Оның өнерге романтикалық көзқарасын Экерсбергтің шәкірттерінен жас пейзаж суретшілерінің тобы жоғары бағалады; олар Экерсбергтің табиғатты дәл бейнелеуіне қарсы, әсерлі пейзаждар жасауға ұмтылды. Бұл тенденция ұлттық-романтикалық стильдегі ірі пейзаждарда жемісті болды. Оның ең жақын шәкірттері – тарихшы суретші Дитлев Бланк, пейзаж суретшілері Йохан Томас Лундбай, Данкварт Дрейер, П. К. Сковгаард және Вильгельм Кюн. Ол 1821–1832 жылдары және 1854–1866 жылдары Академияның қазынашысы қызметін атқарды. Ол 1861 жылы оқытуды тоқтатты және ақырында мемлекеттік кеңесші (etatsråd) атағын алды. Ол Экерсбергтен айырмашылығы, Академия директоры болып тағайындалмады, ол 1827 жылдан 1829 жылға дейін осы лауазымда болды. Ол 89 жасқа дейін көңілді және жайлы өмір сүрді. Ол қандай да бір ауру белгісіз, ұйқыда табиғи себептерден қайтыс болды. Лунд өнеріндегі ұлттық және аймақтық бағыттың күшеюіне қарамастан, өмір бойы халықаралық байланыстарын сақтап, Германия мен Италиядағы әріптестерімен байланысын үзбеді.

In 1809 Lund began attempts to secure the Academy professorship vacated by his former teacher Abildgaard upon his death in 1806. He returned to Denmark in 1810 along with Frederikke Brun in order to more actively pursue the teaching position. He began exhibiting at Charlottenborg in 1812 and exhibited there routinely until 1861. The Academy also invited him to apply for membership in 1812. He submitted the painting "Habor og Signe" (Hagbard and Signy) for consideration, and he was accepted into the Academy in 1814. While his Nordic themed painting received praise, it was not displayed in the large painting gallery. While he received the Academy's endorsement to become member, he did not receive their recommendation to become either royal history painter or professor. The Academy, considering not only Lund's bid for the position, but also that of his rival Eckersberg as well as that of Christian Gotlieb Kratzenstein Stub, wished to postpone a decision until Eckersberg returned home from his student travels. Lund lost his patience with these delays and traveled back to Rome where he lived from 1816 to 1819. He had now decided to establish himself as an altar painter, and as a member of the Nazarenes. In 1818 with support from Prince Christian Frederik, he was finally named professor at the Academy along with Christoffer Wilhelm Eckersberg. Kratzenstein Stub ceased being under consideration upon his death in 1816. He then returned to Copenhagen accompanied by Bertel Thorvaldsen in 1819, and married Augusta Lorentzen, daughter of the organist, Johan Henrich Lorentzen, and his wife, Frederikke Vilhelmine Lintrup, on 24 December 1820. The hiring of the two counterparts to the School of Model Painting brought new vitality to the Academy. But while Eckersberg's star and realism were on the ascent, and he would come to be remembered as the father of the Golden Age of Danish Painting, Lund's star and romanticism were primarily on the descent. But during his 42 years at the Academy Lund had a strong influence on his many students. He encouraged them to study 17th century Dutch landscape art, which could be readily seen in Copenhagen. His Romantic approach to art was greatly appreciated by a group of young landscape painters who were younger than Eckersberg's pupils; they aimed to produce evocative landscapes in reaction to Eckersberg's precise depictions of nature. This trend culminated in the large scale landscapes of the Nationalist Romantic style, His closest students include historical painter Ditlev Blunck, and landscape painters Johan Thomas Lundbye, Dankvart Dreyer, P. C. Skovgaard, and Vilhelm Kyhn. He served as Treasurer of the Academy 1821–1832 and again 1854–1866. He stopped teaching in 1861, and was eventually titled etatsråd (state advisor or counsellor). He was never named to the highest post at the Academy, Director of the Academy, unlike Eckersberg, his old rival, who served in that capacity from 1827 to 1829. He had a cheerful and positive personality and was fresh and full of life to the age of 89. He died of natural causes without any sign of sickness during his sleep. Lund kept his international orientation throughout his life in contrast to the growing nationalism and regionalism in the arts. He continued to keep his contacts in Germany and Italy.

Шығармалары

Оның негізгі туындылары тарихи, мифологиялық және библиялық тақырыптардағы тарихи картиналар болды, мысалы, Данияның әртүрлі мәдени дәуірлерін бейнелейтін Копенгагендегі Кристиансборг сарайындағы бес ірі картина. Олардың ішінде 1827 жылы жасалған «Christendommens indførelse i Danmark» («Данияға христиан дінінің енгізілуі») де бар, ол сол кезге дейін Данияда суреттелген ең үлкен майлы картина еді. Оның тапсырмасы Экерсбергке берілген тапсырмамен үндесті. Ол Ольденбург патшалық отбасының тегін сегіз ірі суретте бейнеледі, бұл суреттер Абильдгаардтың 1794 жылғы өртте жойылған туындыларын алмастыруы мүмкін. Лунд сериясындағы басқа картиналар – 1831 жылы жасалған «Nordisk offerscene fra den Odinske periode» («Один дәуірінен нордикалық құрбандық сахнасы»), 1834 жылы жасалған «Solens tilbedelse» («Күнге табыну»), 1834 жылы жасалған «Procession ved Kristi Legemsfest fra den katolske tid i Danmark» («Данияның католик дәуірінен Корпус Кристи шеруі») және 1843 жылы жасалған «Luthersk gudstjeneste» («Лютерандық құлшылық»). Лунд пен Экерсбергтің картиналары 1884 жылғы Кристиансборгтағы өрттен зардап көрмеді. Ол діни тақырыптағы алтарьлық суреттерімен және картиналарымен де танымал, оларға Ренессанс суретшілері Фра Анжелико, Перуджино және Рафаэльдің әсері тиді. Оның кішкентай пейзаждары да өнер тарихшысы, сыншы және ұлттық өнер қозғалысының жақтасы Нильс Лориц Хойеннің құрметіне ие болды. Ол аз ғана портрет жасатқан. Ол 1828 жылы Корольдік театрдың (Det kongelige teater) Акрополь көрінісі бар негізгі мақпалын жасады, ол бүгінге дейін ілініп тұр. Жобаның алғашқы эскизі Театр мұражайында сақтаулы. Корольдік театр оның басқа да өнер туындыларына ие. Италияның ерте өнері, Назареттермен араласуы, жерлесі және эмигрант Бертель Торвальдсен және романтизм идеалдары оның көркем өнімдеріне есімдік әсер етті. Корольдік кітапханада оның хаттарының жинағы бар, оның ішінде жас суретшілермен жүргізген хат алмасуы оның оларға тигізген әсерін көрсетеді. Ол студенттерінің бірі, профессор Август Шиотт салған картинада қарт адам ретінде бейнеленген. Бұл портрет оның ең жақсы туындыларының бірі саналады және Шиоттың 1854 жылы Академияға мүше болуына әкелді. Лундтың туындылары Данияның әртүрлі өнер мұражайларында, соның ішінде Данияның Ұлттық галереясында (Statens Museum for Kunst) көрсетілген. Оның туындылары бірнеше даниялық қамалдардың коллекцияларында, сондай-ақ түрлі даниялық шіркеулерде кездеседі. Ол білімді, мәдениетті және еңбекқор адам және суретші болды, жақсы байланыстары болды. Ол көптеген монументалды картиналарымен әлі де кеңінен танымал және Академияда ұзақ жылдар бойы профессорлық қызмет атқарғаны үшін суретшілердің бір буынына тигізген әсерімен есімдік із қалдырды.

His main works were historical paintings with historical, mythological and biblical themes, such as the five large paintings at Christiansborg Palace in Copenhagen, which depicted Denmark's various cultural time periods. These include "Christendommens indførelse i Danmark" ("Christianity's Introduction in Denmark") painted in 1827, until then the largest oil painting to have been painted in Denmark. Again his assignment was matched by a comparable one given to Eckersberg. in which he painted the Oldenborg royal family line in eight large pictures, presumably to replace those painted by Abildgaard and destroyed in the fire of 1794. The other painting in Lund's series are "Nordisk offerscene fra den Odinske periode" ("Nordic Sacrificial Scene from the Period of Odin") painted in 1831, "Solens tilbedelse" ("Worship of the Sun") painted in 1834, "Procession ved Kristi Legemsfest fra den katolske tid i Danmark" ("Corpus Christi Procession from Denmark's Catholic Period") painted in 1834, and "'Luthersk gudstjeneste" ("Lutheran Church Service") painted in 1843. Lund's and Eckersberg's paintings survived the fire at Christiansborg in 1884. He is also well known for his altarpieces and paintings of religious themes, which were influenced by his admiration for such Renaissance painters as Fra Angelico, Perugino and Raphael. His small landscapes also received favour from art historian, critic and advocate of a national art movement, Niels Lauritz Høyen. He painted few portraits. He designed the main curtain of the Royal Theatre (Det kongelige teater) with a view of the Acropolis in 1828, which still hangs to this day. A preliminary sketch of the project is in the Theatre Museum. The Royal Theatre owns other art pieces of his. Early Italian art, his contact with the Nazarenes, fellow countryman and expatriate Bertel Thorvaldsen, and for romanticism's ideals, all left an indelible influence on his artistic production. The Royal Library houses a collection of his letters, inclusive correspondence with younger artists that bears witness to his influence on them. He is portrayed as an old man in a painting by one of his students, Professor August Schiøtt, a prodigious portraitist. This portrait, considered one of his best, led to Schiott's membership in the Academy in 1854. Lund's works appear in various Danish art museums, including the Danish National Gallery (Statens Museum for Kunst). His works are also in the collections of several Danish castles, as well as religious works to be found at various Danish churches. He was an educated, cultured and diligent man and artist, with good contacts. He left a lasting impression by his many monumental paintings still widely on display, and by the effect he had on a generation of artists due to his long professorship at the Academy.