Кіріспе
Металл, арқан немесе резеңке сақиналарды немесе квойттарды лақтыру ойыны.
Квойт ( /kɔɪts/ немесе /kwɔɪts/) – металл, арқан немесе резеңке сақиналарды белгілі бір қашықтыққа лақтырып, көбінесе тікенектің (кейде шұңқыр, мотт немесе шына деп аталады) үстіне немесе жанына түсіруді қамтитын дәстүрлі ойын. Квойт ойынының бірнеше ерекше түрлері бар.
Тарих
Қойтс ойынының грек құдайы Аполлон өзінің сүйіктісі Гьяцинтпен ойнаған ойын болғаны айтылады, нәтижесінде ол қайтыс болған. Родос Аполлонийдің "Аргонавтика" шығармасында Тетис Ясон мен басқа батырларды "жаппай лақтыру (σόλῳ ῥιπῇσί) және жебелермен көңіл көтеріп отырғандарын" көреді. Грек сөзі "σόλος" көбінесе лақтыруға арналған темір массасын білдіреді. Ол көбінесе "қойтс" деп аударылады. "Ойын кезінде лақтырылатын жалпақ тас" деген мағынадан туындаған. Бұл сөз ескі француз тіліндегі "coite" – "жалпақ тас" сөзінен алынған болуы мүмкін. "Coilte" – "жастық" сөзінің де туындауы мүмкін. Ойын туралы ең толық мәліметтер 19 ғасырда ғана жазылған. Ресми ережелер алғаш рет 1881 жылғы сәуір айында жарық көрген The Field журналында жарияланды, оларды Солтүстік Англиядағы пабтардан құрылған ұйым анықтады. 1836 жылғы 13 шілдеде National Intelligencer (Вашингтон, округ) газетінде Беркли-Спрингстегі (қазіргі Батыс Вирджиния) "Кофехана" ғимаратында "қойтс, он пин, бес және т.б. еркектерге арналған, денсаулыққа пайдалы ойын-сауықтар" үшін жабдықтар бар екені жарияланды.
Дәстүрлі квоталар
Металл дискілермен ойналатын ойын, дәстүрлі түрде болаттан жасалады және металл тікенекке (пина, хоб немесе мотт деп аталады) белгілі бір қашықтықтан лақтырылады. Тікенек үш фут өлшемді ылғалды сазды шаршының ортасында тік орналасқан.
Солтүстік ойыны
Бұл нұсқа 1881 жылы «The Field» журналында жарияланған 15 ережені пайдаланады және сол кезден бері көбінесе өзгеріссіз сақталып келеді. 1986 жылы құрылған Ұлттық квоит қауымдастығының басшылығымен ойналады. Осы ойында шыналар бір-бірінен белгілі қашықтықта орналасқан, олардың жоғарғы жағы балшықтың үстінен көтеріңкі болып тұрады. Квоиттердің диаметрі шамамен және салмағы шамамен .
Ұзақ мерзімді ойын
Кейде ескі ойын деп аталатын бұл нұсқа Уэльсте және Шотландияда таралған; Шотландияда бұрын онға жуық клуб болған, қазір олардың саны біреуге дейін азайды – ол Шотландия Квитинг қауымдастығының бақылауында Стоунхейвенде орналасқан. Ал Уэльсте небәрі бірнеше клуб бар, олардың көпшілігі Дайфед және Поуис аймақтарында. Бұл ойында тікенектің үстіңгі бөлігі сазбен бір деңгейде болады, сондықтан тікенекті айналдыру ойынның маңызды бөлігі емес. Ұзақ ойын боулинг сияқты, ойыншы қарсыласынан шынаға жақын әрбір квоит үшін ұпай алады. Ошақтар бір-бірінен алшақ орналасқан, ал квоиттердің диаметрі әдетте шамамен 16-18 см, салмағы 1,8 кг дейін жетеді, бұл солтүстік нұсқасынан шамамен екі есе ауыр. Данби шақыру лигасы, Солтүстік Йоркшир. Лоуэр-Дейлс квоитс лигасы, Солтүстік Йоркшир. Солтүстік Йоркширдің Моорлар лигасы, Солтүстік Йоркшир. Маунт Вагстафф (Эссекс) квоитс командасы. Бюрес (Саффолк) квоитс командасы.
Фильмде
"Әке бакалавр" атты романтикалық фильмде екі бойжеткен Уильям Холденнің кейіпкеріне үйленуге кім лайық екенін анықтау үшін шағын шеңберге дискілер лақтырады. "Барон Оматсури және құпия арал" – "One Piece" франшизасының алтыншы фильмі, онда кейіпкерлер арал бароны берген тапсырманың бір бөлігі ретінде дискілерді лақтырудың өзгертілген түрін ойнайды.