Кіріспе
Окинавалық каратэші Уэчи Рюдің негізін қалады, ол Окинаваның басты каратэ стильдерінің бірі.
was the founder of Uechi Ryū, one of the primary karate styles of Okinawa.
Ерте өмір
Канбун Дейкусаку бөлімінде дүниеге келді, бірақ Окинаваның Мотобу түбегіндегі Изуми тау шаруашылығының Такинто аймағында өсті. Уэчи отбасы дайкон қызылшасын өсіретін шаруалар болды. Жастық шағында Уэчи Мотобу сарапшыларынан боджитсу және негізгі қытай техникаларын оқыған деген мәлімдеме бар, олардың кейбіреулері Қытайда тұрған. Алайда, Окинава үкіметі бекіткен соңғы жарияланымда Қытайға көшкенге дейін ол "ешқандай жауынгерлік өнерді" үйренбегендігі туралы ешқандай жазба жоқ екені айтылады.
Қытайдағы уақыт
1897 жылы Жапония Окинавада еркектерді әскери қызметке міндетті түрде шақыру бағдарламасын бастады. 1897 жылы 19 жасында Канбун жапондық әскерге шақырудан қашу үшін де, қытай шеберлерінен жекпе-жек өнерін үйрену арманын орындау үшін де Қытайдың Фуцзянь провинциясындағы Фучжоу қаласына қашып кетті. Кейін Канбун шәкірттеріне Қытайға шағын "дугаут" қайығымен келген сапарында өзі ғана аман қалғанын, ал оны қытай жекпе-жекшісі құтқарып, ақырында тағы бір қытай жекпе-жекшісімен таныстырғанын айтты. Фучжоуға келгеннен кейін Уэчи Окинавалықтарға арналған Рюкю Цзюэнтаку пансионатына орналасты. Ол Коджо-Рюді Мацуда Токусабуро деген тағы бір окинавалықтан үйренді. Коджо додзоның оқытушысы Макабе Удун Канбунның сөйлеу кемістігіне және "ақыл-ойының баяу" көрінуіне байланысты оны мазақ етті. Макабе Канбунды "Уэчи Ватабугва" (үлкен қарны немесе еш нәрсеге жарамайтын Уэчи) деп атады. Осыған ренжіді Канбун Уэчи басқа жерде оқу іздеді, бірақ қытай жекпе-жегін үйренуге деген ниеті одан да мықты болды. Уэчи содан кейін гербализмді және "Пангай нун" (немесе Пангайнун) деп аталатын кунг-фу жүйесін, оңтүстік кунг-фуның жолбарыс және тұзбұрқақ стилінің қытай шебері Чжоу Цзихе (жапон тілінде "Шу Шива" және Канбун "Шу Шабу" деп аталады) басшылығымен үйренді. Канбунның Чжоу Цзихемен қалай танысқаны және одан қалай оқығаны туралы көптеген нақтыланбаған әңгімелер бар. Сонымен қатар, 1984 жылы Уэчи отбасы мен жергілікті Вушу қауымдастығы жүргізген зерттеулер Шу Шива/Чжоу Цзихе Канбун Уэчидің нағыз ұстазы емес, көмекші оқытушы болғанын көрсетті. Хуцунькуан (Фуцзянь тайғарасының боксы) шежіресі Канбунның нағыз ұстазы Чжэн Сяньцзи (郑仙纪) екенін көрсетеді. Аймақтағы соңғы зерттеулер, Фучжоу Вушу қауымдастығының көмегімен, толық жауап бермейді. Уэчи Рю Кихон Канбун Уэчидің Чжоу Цзихе ілімін өзгертпегенін және оның үйреткендерін ғана қатаң түрде жеткізгенін мәлімдейді. Фучжоудағы бірнеше стильдермен Уэчи-рю практикасын салыстыру, олардың барлығы кейін өздігінен дамыды, Вушу қауымдастығы Канбунның "Пангай нун" деп аталатын жаңасын жасау үшін өзгерістер енгізгенін ұсынды. Канбун 1904 жылы Чжоу Цзихеден оқытушылық куәлігін алды және 1906 жылы Нанкинде өзінің додзёсын ашты. Ол келесі үш жыл бойы Чжоу Цзихеден мерзімік оқуын жалғастырды, барлығы 13 жыл. Үш жылдан кейін Канбун Уэчи Окинаваға оралды, өйткені оның қытай шәкірттерінің бірі жерді суару мәселесіне байланысты туған дау кезінде көршісін ашық қолмен өлтіргенін естіген.
Окинаваға оралу және Жапония аралына сапар
Уэчи 1909 жылы Окинавадағы Нахаға оралды және Окинавада жүргенде жекпе-жек өнерін үйретуден бас тартты. Көп ұзамай ол үйленіп, 1911 жылы тұңғыш ұлы Канеи Уэчи дүниеге келді. 1912 жылы оны білетін шай саудагері және Ақ тұтқия кунг-фу шебері Го Кенки (У Сянгуй) Окинаваға қоныстанды. Го Кенкидің Канбун Уэчидің шебер жекпе-жек өнерінің мұғалімі екендігі туралы хабар тараған кезде, ол оқыту туралы өтініштер алды, бірақ бас тартты. Окинавадағы экономикалық жағдайға байланысты 1924 жылы 47 жасында Канбун Уэчи Жапонияның Вакаяма префектурасындағы Вакаяма қаласына жұмыс іздеуге кетті. Ол жергілікті Шоуа Спиннинг мақта иіру зауытында күзетші болып жұмыс істеген кезде, оны Рюю Томойосе, әртүрлі шабуылдардан өзін қорғаудың жолдарын көрсеткеннен кейін, жеке үйретуге көндірді. 1926 жылы екі жыл жеке сабақ бергеннен кейін, Рюю Томойозе басқа да қызығушылық танытқан әлеуетті студенттерді жинады, барлығы 30 адам ай сайын 5 иен төлеуге келісті. Оның айлық жалақысы тек 15 иен болғандықтан, Канбун Уэчи оқытушылыққа қайтадан кірісуге келісті. 1932 жылға дейін ол жұмысқа бару алдында, түскі ас кезінде және жұмыстан кейін компанияның жатақханасындағы кішкентай бөлмелерде сабақ берді. Кейін ол жалпы дүкен ашты және Вакаяма префектурасының Тебира қаласында көпшілікке ашық "Пангай түскі каратэ академиясын" ашты. 1934 жылы Канбун Уэчи Шито-рюдың негізін қалаушы Кенва Мабунимен кездесті, ол Уэчимен 1934 жылғы "Каратэ зерттеулері" басылымында жарияланған "Қытай Кенпосының тарихы" атты мақаласында сұхбат жүргізді. Мабуни Канбунға өз стилінің атын "Уэчи-рю" (上地流) немесе "Уэчи стилі" деп өзгертуге кеңес берді. Оның оқытқан стилі 1940 жылы оның құрметіне "Уэчи-рю" каратэ деп аталды және Окинава каратэінің төрт негізгі стилінің бірі болып табылады. Канбун Уэчи Вакаяма қаласында 1946 жылға дейін сабақ беріп жүрді. Сол жылдың қараша айында Канбун Уэчи мектебін Рюю Томойозеге тапсырып, Окинаваға оралып, Иеджима аралына қоныстанды. Рюю Томойозе ұлы Рюконы қоса, студенттер Уэчи-рю каратэ академиясы деп аталатын доджо салды. Канбун Уэчи 1948 жылы бүйрек ауруынан қайтыс болды. Канбун Уэчи қайтыс болғаннан кейін оның стилін оның ұлы Канеи және аға оқушылары ресмилендірді. Бұл Фучжоудан әкелінген үш Канбун Уэчи арасында бес "көпір" катасын қосуды қамтыды. Уэчи-рю бүкіл әлемде студенттері мен додзёлары бар, және ол әсіресе АҚШ-тың Солтүстік-Шығысында танымал.
In 1934, Kanbun Uechi met Kenwa Mabuni, the founder of Shitō ryū, who interviewed Uechi in an article "The Story of Chinese Kenpo" he published in the 1934 edition of Karate Research. Mabuni suggested that Kanbun change the name of his style to "Uechi Ryū" (上地流) or "style of Uechi." The style he taught was renamed in 1940 to "Uechi Ryū" Karate in his honour, and is one of the four major styles of Okinawan Karate. Kanbun Uechi continued to teach in Wakayama until 1946. In November of that year, Kanbun Uechi turned over his school to Ryuyu Tomoyose and returned to Okinawa and settled on the island of Iejima. Students who included Ryuyu Tomoyose's son, Ryuko, built a dōjō named the Uechi Ryū Karate Academy. Kanbun Uechi died from kidney disease in 1948. After Kanbun Uechi's death, his style was formalised by his son Kanei and his senior students. This included the addition of five "bridging" kata between the three Kanbun Uechi brought back from Fuzhou. Uechi Ryū has students and dōjōs around the world, and it is particularly popular in the Northeastern United States.
Степені
Өмірінде оның стилі мен мектебі жапондық дан (дәреже) жүйесіне бағынбады. Құрмет ретінде, ол қаза болғаннан кейін сілтемелерде "10-дан" деп есептеледі және "үлкен шебер" деп аталады.
Отбасы
Канбун Уэчидің төрт баласы болды. Оның үлкен ұлы Канеи әкесінің жекпе-жек өнеріндегі ісін жалғастырды. Оның тағы бір ұлы Кансай және екі қызы – Цуру (әжесінің құрметіне қойылған есім) және Камай болды.