Кіріспе

Anchusa туысы – боржа тұқымдасына (Boraginaceae) жататын гүлді өсімдіктер туысы. Оған Еуропа, Солтүстік Африка, Оңтүстік Африка және Батыс Азияда өсетін шамамен 35 түр кіреді. Олар АҚШ-та әкелінген. Бұл бір жылдық, екі жылдық және көп жылдық өсімдіктерден тұрады, олар боржа тұқымдасының жалпы ерекшеліктеріне ие. Көбінесе шөптесін болып келеді. Жапырақтары қарапайым немесе толқынды, қатаң түктермен жабылған. Кішкентай, радиалды симметриялы гүлдері сапфир көк түсті және ұзақ уақыт бойы түсін сақтайды. Өсімдіктерде бес тостаған жапырақшасы (сепаль), олардың түбінде біріккен, және жоғары қарай тар түтік құрайтын бес гүл жапырақшасы болады. Гүлдері бірнеше қолтықшадағы шатыршалар (цимдар) түрінде өседі, олар қарапайым немесе тармақты болуы мүмкін, немесе ұшында жиналған. Гүлдер аралар үшін өте тартымды. Anchusa туысы көбінесе гүлзарлар мен тасты бақтарда қолданылады. Anchusa тамырында (Alkanna және Lithospermum тамырындағыдай) анхусин (немесе алканет қызылы) – қызыл қоңыр түсті шайырлы бояғыш зат бар. Ол суда ерімейді, бірақ спирт, хлороформ және эфирде ериді. Anchusa түрлері кейбір көбелектердің (Lepidoptera) личинкаларының тамақтануына пайдаланылады, оның ішінде Coleophora pennella да бар.

Таксономия

Төрт субжанр бар: Буглоссум, Буглосоидтар, Буглосселл және Анчуса. Бірінші екеуі бір субклад құрайды, ал қалған екеуі жеке-жеке субкладтарды құрайды. Анчуса capensis-ті қамтитын Анчуса субжанрының субклады көбінесе анықталмаған. Егер Anchusa s. l. қарастырылса, онда ол гүлдік морфологиясы айқын ерекшеленетін Limbata субжанрын қамтиды. Буглоссум, Буглосселл және Буглосоидтар субжанрларына жаңа, тәуелсіз топтар қажет, ал Анчуса субжанрына тар мағына берілуі керек. Осылайша Анчусаға қатысты таксономия мен филогенез толық аналог болуы мүмкін. Төмендегі тұқымдар Anchusa-ның синонимдері болып табылады: Buglossum Mill., Hormuzakia Gusul, Lycopsis L. және Phyllocara Gusul. Anchusella Bigazzi және авторлар кейде Anchusa-ға қосылады.