Кіріспе

Нидерланд опералық сопраносы Кристина Дютеком (28 тамыз 1931 – 7 тамыз 2014) – нидерланд опералық колоратура сопраносы болған. Ол өз заманының көрнекті тенорларының көптегенімен бірге ән айтты, олардың ішінде Карло Бергонци, Хосе Каррерас, Франко Корелли, Пласидо Доминго, Николай Гедда, Альфредо Краус, Марио дель Монако, Лучано Паваротти және Ричард Таккер есімдері бар.

Өмір

Дютеком Амстердамда Стинье Энгель болып дүниеге келді. Ол Амстердам консерваториясында Коби Римерсма мен Феликс Хупкадан сабақ алды. 1963 жылы ол Моцарттың «Солғай флейта» операсында «De Nederlandse Opera» опера театрында Түннің ханымы рөлінде дебют жасады. 1974 жылы ол Пласидо Домингомен бірге «I vespri siciliani» операсында Елена рөлімен Мет маусымын ашты. Түннің патшайымынан басқа, оның Моцарт рөлдеріне «Дон Джованни» операсынан Донна Анна, «Così fan tutte» операсынан Фиордилиги және «La clemenza di Tito» операсынан Вителлия кірді. Ол белкантоның көрнекті рөлдерін орындады, атап айтқанда Россинидің «Армида», Беллинидің «Норма» және «I puritani», сондай-ақ Доницеттидің «Люсия ди Ламмермур» операларында. Ол Вердидің ұлы драмалық рөлдеріне де көшті, олардың ішінде «Набукко» операсынан Абигайль, Леди Макбет, «Il trovatore» операсынан Леонора, «Un ballo in maschera» операсынан Амелия және «I vespri siciliani» операсынан Елена рөлдері бар. Коммерциялық жазбаларда сақталған басқа рөлдерге «I Lombardi» операсынан Жизельда және «Attila» операсынан Одабелла кіреді. Соңында ол Керубинидің «Médée» және Пуччинидің «Turandot» операларында басты рөлдерді орындады. 1986 жылдың соңғы күні Бильбаода «Amaya» операсын орындау кезінде жүрек ауруына шалдыққаннан кейін Дютеком сахналық мансабын аяқтауға шешім қабылдады. Ол халықаралық шеберлік сабақтарын өткізуге көшті. 1996 жылдың қараша айында 65 жасында Concertgebouw Operafeest-те ол «I vespri siciliani» операсынан Болеро және «Паганини» опереттасынан Анна Элизаның «Liebe, du Himmel auf Erden» ариясын орындап, көрермендерді әсерге қалдырды. 2001 жылға дейін ол Гаага корольдік консерваториясында қонақ лекторы болып жұмыс істеді, бірақ 2004 жылы инсульттан кейін қоғамдық өмірден шеттеді. 2011 жылдың 26 қазанында Корольдік театр Carré-де баритон Эрнст Даниэль Смид ұйымдастырған оған арналған құрметті гала-концерт өтті. Бұл сопраноның соңғы рет жұрт алдында болған шарасы болды.

Вокалдық техника

Тез колоратуралық өткелдер үшін Дютеком глоттальді тоқтату техникасын жасады, кейде оны глоттальді стаккато деп те атайды. Өз елінде біреулер оны йодльдеуге еліктегендей деп сынады, ал енді біреулер оның колоратура техникасын "cluckatura" деп атады. Шетелде оның техникасы жоғары бағаланды. Италияда ол 1973 және 1974 жылдары жылдың әншісі деп танылды, дәл осы белкантоны орындауының арқасында.

Жеке өмір

1952 жылы боксшы Джейкоб "Яп" Дютекомға үйленді және 1955 жылы Ирма есімді қызы дүниеге келді. Дютеком 2014 жылғы 7 тамызда өз үйінде құлап қайтыс болды.