Кіріспе

Карл Нильсеннің операсы "Маскарад" (Maskarade) – Карл Нильсеннің Людвиг Холбергтің комедиясы негізінде Вильгельм Андерсен жазған либреттосы бойынша үш актілі опера. Ол алғаш рет 1906 жылдың 11 қарашасында Копенгагендегі Корольдік Дания театрында қойылған. "Маскарад" Данияда үнемі танымал және елдің ұлттық операсы саналады.

Негізгі мәліметтер және жұмыс тәжірибесі

Нильсен алғаш рет 20 ғасырдың басында Холбергтің "Маскарад" пьесасы негізінде опера жазуды ойлады. Ол студенттік кезінен таныс Вильгельм Андерсенге (1864–1953) либретто жазуға көндіруді үмітті. Андерсен бастапқыда бас тартты, бірақ кейін келісімін берді, соның арқасында Нильсен 1904 жылдың мамырында композицияға кірісе алды. Корольдік театр операны тіпті аяқталмай тұрып-ақ қоюға жоспарлады. Шындығында, Нильсен овертураны операның премьерасына бір апта қалғанда, 3 қарашада ғана аяқтады. "Маскарадтың" әлемдік премьерасы 1906 жылдың 11 қарашасында Копенгагендегі Корольдік Дания театрында өтті. Ол бастапқы төрт айда 25 қойылыммен үлкен жетістікке ие болды. Дегенмен, баспасөзdeгі сын-пікірлер әртүрлі болды: бірінші акт ең жақсысы деп есептелді, екіншісі нашар, ал үшіншісі музыкасы керемет болғанымен, сахналық ашықтығы жетіспеді. Опера АҚШ-та 1972 жылы Миннесота штатындағы Сент-Пол операсында дирижер Игор Букетов, Леонора рөлінде Мэри Бет Пейл және Леандер рөлінде Клинтон Уэйрдің қатысуымен қойылды. Нью-Йорктегі алғашқы қойылым 1983 жылы Бронкс опера компаниясында болды. Опера 2014 жылы АҚШ-та қайта қойылды, 18 қаңтарда Чикагодағы Vittum театрында Vox3 Collective қойымымен премьераланды. "Маскарад" 2005 жылы Дэвид Пунтнидің жаңа қойылымымен кең ауқымда жаңартылды. Ол сол жылдың тамызында Брегенц фестивалінде көрсетілді, ал келесі айда алғаш рет компания үшін Корольдік опера театрына келді. Опера бұрын Ұлыбританияда 1983 жылы Лондонның Морли колледжінде және 1990 жылы Лидсте Opera North опера театрында қойылған болатын. Нильсен өзінің туған еліндегі танымалдылығына қарамастан, жұмыстан толық қанағаттанбады, соңғы екі актіде құрылымдық кемшіліктер бар екенін айтты, бірақ оны қайта қарауға уақыт таба алмады. Овертура және үшінші актідегі балет ("Қосылған қаздардың биі") жиі орындалады, Карл Нильсен қоғамы атап өткендей, овертура Еуропа мен Солтүстік Америкадағы концерттерде Нильсеннің ең көп орындалатын туындыларының бірі болып табылады.

Еске алу қойылымдары

Карл Нильсеннің туғанына 150 жыл толуына арналған мерекелік шаралар аясында Копенгагендегі Корольдік театр 2015 жылдың наурыз айынан мамыр айына дейін "Маскарад" операсын 11 рет қойды, бұл қойылымдар жақсы қабылданып, сәтті өтті. Дания Корольдік операсының 2015 жылғы жоспарында шілде айының ортасынан қыркүйек айының басына дейін Данияның тағы үш қаласында операның камералық нұсқасының қойылымдары бар. "Маскарад" увертюрасы 2015 жылдың 17 шілдесінде Ұлыбританияның BBC Proms фестивалінің ашылу кешінде орындалды.