Кіріспе

Австрия-Мажарстан дирижері (1843–1916)

Иоганн Баптист Исидор Рихтер, немесе Янош Рихтер (4 сәуір 1843 – 5 желтоқсан 1916) – Австрия-Мажарстан оркестрлік және опералық дирижері болған.

Өмірбаян

Рихтер Австрия империясының Венгрия Корольдігінің Рааб қаласында (венгр. Győr) дүниеге келді. Оның әкесі – жергілікті композитор, дирижер және хор жетекшісі Антон Рихтер, ал анасы – опера әншісі Жозефа Чсазенски болды. Ол Вена консерваториясында білім алды. Рихтер мүйіз аспабына ерекше қызығушылық танытты және дирижерлік мансабын Австро-Венгрия империясындағы бірнеше опера театрларында дамытты. 1860 жылдары Ричард Вагнермен танысып, 1870 жылы «Зигфрид Идиллиясының» жеке премьерасындағы соло труба бөлімін орындады. 1876 жылы ол Байройттегі Фестшпильхауста Вагнердің «Нибелунгтер сақинасы» операсының алғашқы толық қойылымын жүргізді. 1877 жылы ауырып жатқан композиторға Лондондағы Вагнер концерттерінің үлкен сериясын өткізуге көмектесті, содан кейін ол ағылшын музыкалық өмірінің белгілі бір тұлғасына айналды. Ол көптеген хор фестивальдарында, соның ішінде Бирмингемдегі үшжылдық музыка фестивалінің (1885–1909) бас дирижері ретінде, Hallé оркестрін (1899–1911) және жаңа құрылған Лондон симфониялық оркестрін (1904–1911) басқарды. Еуропадағы жұмысы негізінен Венада өтті, онда (Вагнер мен Йоханнес Брамстың ізбасарлары арасындағы қақтығысты еңсеріп) ол Брамстың өзіне, Антон Брукнерге (бірде концерттен кейін оның қолына сыйлық салынған), Антонин Дворжакқа (оның Лондон мен Венадағы Симфониялық вариацияларының премьерасын өткізген) көп көңіл бөлді, сонымен қатар Байройттегі жұмысын жалғастырды. Кейінгі жылдары Рихтер сэр Эдвард Элгардың жақтаушысы болды және Петр Ильич Чайковскийді де қабылдады. Бірде ол Лондон оркестріне Чайковскийдің «Патетикалық симфониясының» екінші бөлімін өздігінен орындауға мүмкіндік берді. Ол сүйген музыкасына құрмет көрсету үшін Ковент-Гарденде «Жүзік» операсын ағылшын тілінде қоюға рұқсат берді (1909 жылғы қаңтар-ақпан). 1909 жылы Бостондағы әлемдік премьерадан кейін көп ұзамай Игнаций Ян Падеревскийдің «Полония» симфониясының британдық премьерасын өткізді. Көру қабілеті нашарлағандықтан 1911 жылы зейнеткерлікке шықты. 1916 жылы Байройтте қайтыс болды. Рихтердің дирижерлік стилі динамикалық немесе эмоционалды емес, монументалды болды, ол жеке сәттердің әсемдігі мен құмарлығын көрсетуге қарағанда, ірі шығармалардың жалпы құрылымын бағалады. Кейбір сарапшылар оны жай ғана уақытты сақтаушы деп есептеді, бірақ басқалары, әсіресе Юджин Гуссенс, оның жұмысының ерекше ырғақты күшін атап өтті, бұл Рихтердің бейнесімен үйлеспейтін қасиет.

Цитата: Ханс Рихтерді алғаш рет 1877 жылы Вагнер Англияға Лондонда алты опералық концерт өткізу үшін шақырды. Рихтердің (сонда 32 жаста) ағылшын оркестрлеріне тигізген әсері зор болды. Олар мұндай мұқият репетицияланған емес, сондай-ақ шоумен емес, шынайы музыканттың тәртібімен жұмыс істеген емес; негізгі қағидалар қайта қаралып, ештеңе жіберіліп қалмады. Интонация тексерілді, егжей-тегжейлі түсіндірілді, темптер дұрыс есептелді, ноталар түзетілді. Оның практикалық білімі (ол әрбір оркестрлік аспапта ойнайтын) өте пайдалы болды және әлсіз музыканттар өзін қауіпсіз сезінбеді. Ол репетицияларды және оркестрлік концерттер мен операларды көбінесе жадынан орындады. Ол британдық аудиторияға таныстырған композиторлар – Вагнер, Брамс, Брукнер, Дворжак, Чайковский, Глазунов, Стэнфорд, Пэрри және Элгар сияқты ұлы композиторлар болды. 1879 жылдан бастап 20 жыл бойы ол өзінің Рихтер оркестрімен Ұлыбританияның барлық аймақтарын аралап саяхаттады. Кристофер Фифилд Ханс Рихтердің мансаптық дирижер ретіндегі әсері.