Кіріспе
Француз пианині және композиторы Луи Жозеф Димер (14 ақпан 1843 – 21 желтоқсан 1919) – француз пианині және композиторы. Ол 1890 жылдары «Ескі аспаптар қоғамының» (Société des Instruments Anciens) негізін қалады, сонымен қатар клавесинде концерттер орындады. Композитор ретінде ол көптеген шығармалар жазды, олардың ішінде фортепиано концерті және көптеген салондық пьесалар бар.
Louis Joseph Diémer (14 February 1843 – 21 December 1919) was a French pianist and composer. He was the founder of the Société des Instruments Anciens in the 1890s, and also gave recitals on the harpsichord. His output as a composer was extensive, including a piano concerto and a quantity of salon pieces.
Өмір
Димер Парижде дүниеге келіп, Парижде қайтыс болды. Ол Париж консерваториясында оқыды, оның ұстаздары Амброаз Томас (композициядан), Антуан Мармонтель (фортепианодан) және Франсуа Бенуа (органнан) болды. Он екі жасынан бастап ол консерваторияда фортепиано, гармония және аккомпанемент, контрапункт және фуга, сольфеж бойынша бірнеше бірінші жүлделерді (Premiers Prix) жеңіп алды, сондай-ақ орган бойынша екінші жүлде алды. Ол өте тез виртуоз ретінде танылып, скрипкашылар Дельфин Алард және Пабло де Сарасате сияқты музыканттармен бірге гастрольдік сапарларда болды. 1888 жылы Димер Мармонтельден кейін Париж консерваториясында фортепиано профессоры болды. Ол Роберт Касадес, Альфредо Каселла, Марсель Чиампи, Альфред Корто, Хосе Кубилес, Лазар Леви, Роберт Лортат, Ив Нат және Эдуард Рислер сияқты шәкірттерге сабақ берді. Ол сонымен қатар тарихи аспаптарды қолдануды насихаттауда маңызды рөл атқарды, 1889 жылғы Дүниежүзілік көрменің аясында клавесинді орындау сериясын ұйымдастырды және Société des Instruments Anciens қоғамын құруға көмектесті.
Димерге арналған шығармалар
Бірнеше композитор Димерге шығармаларын арнады. Олардың ішінде Сезар Франктің симфониялық вариациялары, Жюль Массененің жалғыз фортепиано концерті, Камиль Сент-Сенстің 5-ші фортепиано концерті және Эдуард Лалоның Ф минорындағы фортепиано концерті болды. Пётр Ильич Чайковскийдің 3-ші фортепиано концертін оған арнау жоспарланған.
Жазбалар
Димер граммофонға жазған алғашқы пианисттердің бірі болды. Оның жазбалары 19 ғасырдағы француз фортепиано мектебінің ең жақсы қасиеттерін көрсетеді: жылдам, бөлек орындалатын үзінділерде және айқын пианиссимо гаммаларында айқындық, нақтылық және бақылау. Олар Димердің француз баспасөзінде "гамма мен трельдің патшасы" деген атағын нақты растайды. Бұған оның шәкірті Лазар Левидің айтқан сөздері де куә, ол өзі француз музыкалық өміріне ықпал еткен тұлға. Леви былай деп жазды: "[Димердің] ойнауының таңғажайып дәлдігі, оның аңызға айналған трельдері, қарапайымдылығы оны бізге бәрімізге де керемет пианист етті".