Бұлғар туған француздық пианист А. Вайссенбергтің өмірі мен шығармашылығы
Alexis Weissenberg
Француздық-болгар пианисті, Алексис Вайссенберг туралы ақпарат. Өмірі, шығармашылығы, қашқындар ретіндегі қиындықтары мен музыкалық таланты туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Болгарияда туған француз пианині Алексис Сигизмунд Вайссенберг (; 26 шілде 1929 – 8 қаңтар 2012) – Болгарияда туған француз пианині.
Bulgarian born French pianist
Alexis Sigismund Weissenberg (; 26 July 1929 – 8 January 2012) was a Bulgarian born French pianist.
Ерте өмір және мансап
Софияда еврей отбасында дүниеге келген Вайсенберг үш жасында болгар композиторы Панчо Владигеровтан фортепиано сабақтарын бастады. Алғашқы ресми өнер көрсетуін сегіз жасында өткізді. 1941 жылы ол анасымен бірге неміс басқан Болгариядан Түркияға қашуға тырысты, бірақ ұсталып, үш ай бойы Болгариядағы уақытша концлагерьде тұтқын болды. Бір неміс сақшысы Алексистің аккордеонда Шуберттің шығармаларын ойнағанын естіп, риза болды. Ол оны анасымен бірге пойыз стансасына апарып, аккордеонды терезеден лақтырып, «Сәттілік тілеймін» деді. Олар бір күннен кейін Стамбулға қауіпсіз жетті. 1945 жылы олар Палестинаға эмиграциялады, онда Вайсенберг Лео Кестенбергтің жетекшілігімен оқыды және Леонард Бернштейн басқарған Израиль филармониясымен Бетховеннің шығармаларын орындады. 1946 жылы Вайсенберг Джульярд мектебінде Ольга Самаровтан дәріс алды. Ол сондай-ақ Артур Шнабель мен Ванда Ландовскадан да сабақ алды. 1947 жылы Вайсенберг Нью-Йорк филармониялық оркестрімен және Джордж Сзеллмен бірге Рахманиновтың үшінші фортепиано концертімен Нью-Йорктегі тұңғыш өнерін көрсетті, ал Филадельфия оркестрімен және Юджин Ормандимен бірге Левентрит сыйлығына ие болды. 1957 мен 1965 жылдар арасында ол оқу және оқыту мақсатында ұзақ үзіліс жасады. Вайсенберг 1966 жылы Париждегі концертімен мансабын жаңартты. Сол жылы ол Герберт фон Караянның жетекшілігімен Берлинде Чайковскийдің бірінші фортепиано концертін орындады, ол оны «біздің заманымыздың ең ұлы пианиношыларының бірі» деп мақтады. Вайсенберг бүкіл әлемде фортепиано шеберлігінен сабақтар берді. Оның Энгельбергтегі (Швейцария) фортепиано шеберлігі сыныбында Кирилл Герштейн, Саймон Муллиган, Иван Моравек, Мехмет Оконсар, Наццарено Карузи, Андрей Поночевный, Лорис Карпелл және Роберто Карневале сияқты көптеген белгілі студенттер болды. Ол фортепиано музыкасын және «Ностальгия» атты мюзиклді жазды, ол 1992 жылдың 17 қазанында Дармштадт мемлекеттік театрында тұңғыш рет қойылды. Вайсенберг 2012 жылдың 8 қаңтарында 82 жасында Паркинсон ауруынан зардап шегіп, Швейцарияның Лугано қаласында қайтыс болды. Оның үш баласы қалды: Дэвид, Кристина және Мария.
Born into a Jewish family in Sofia, Weissenberg began taking piano lessons at the age of three from Pancho Vladigerov, a Bulgarian composer. He gave his first public performance at the age of eight. In 1941, he and his mother tried to escape from German occupied Bulgaria for Turkey, but were caught and imprisoned in a makeshift concentration camp in Bulgaria for three months. A German guard – who had enjoyed hearing Alexis play Schubert on the accordion – hurriedly took him and his mother to the train station, throwing the accordion to him through the window and told them, "Good luck". They safely arrived in Istanbul a day later. In 1945, they emigrated to Palestine, where Weissenberg studied under Leo Kestenberg and performed Beethoven with the Israel Philharmonic under the direction of Leonard Bernstein. In 1946, Weissenberg went to the Juilliard School to study with Olga Samaroff. He also studied with Artur Schnabel and Wanda Landowska. In 1947, Weissenberg made his New York City debut with the New York Philharmonic Orchestra and George Szell in Rachmaninoff's Piano Concerto No. 3 and with Philadelphia Orchestra and Eugene Ormandy, with which Weissenberg won the Leventritt Competition. Between 1957 and 1965, he took an extended sabbatical for the purpose of studying and teaching. Weissenberg resumed his career in 1966 with a recital in Paris. Later that year he played Tchaikovsky's Piano Concerto No. 1 in Berlin conducted by Herbert von Karajan, who praised him as "one of the best pianists of our time". Weissenberg gave piano master classes all over the world. He had many notable students at his Piano Master Class in Engelberg (Switzerland), including Kirill Gerstein, Simon Mulligan, Ivan Moravec, Mehmet Okonsar , Nazzareno Carusi, Andrey Ponochevny, Loris Karpell, and Roberto Carnevale among them. He composed piano music and a musical, Nostalgie, which was premiered at the State Theatre of Darmstadt on 17 October 1992. Weissenberg died on 8 January 2012 at the age of 82 in Lugano, Switzerland after suffering from Parkinson's disease. He was survived by three children, David, Cristina and Maria.
Жазбалар
Ол Шуман, Рахманинов, Лист және Шопен шығармаларының ішінде көптеген туындыларын жазды. Оның басқа да атақты орындауларының қатарында Иоганнес Брамстың фортепиано концерті №1, Карло Мария Джулини және Риккардо Мутимен бірге ("Алексис Вайсенбергтің сирек кездесетін жазбалары", 2004), Рахманиновтың фортепиано концерті №2, Герберт фон Каражанмен және Берлин филармониясымен, сондай-ақ фортепиано концерті №3 Жорж Претрмен және Чикаго симфониялық оркестрімен, Сейжи Озавамен Бостон симфониялық оркестрімен (сонымен қатар Леонард Бернштейнмен және Orchestre National de France) болды. Оның 1965 жылы түсірген Стравинскийдің "Петрушкадан" үш бөлімі (режиссері Аке Фальк) да жоғары бағаланды. Каражан фильмді көргеннен кейін, Вайссенбергті бірден С. Рихтердің орнына Чайковскийдің бірінші концертінің түсірілімін орындауға шақырды.
He recorded extensively, including works of Schumann, Rachmaninoff, Liszt and Chopin. Among his other notable interpretations were those of Johannes Brahms's Piano Concerto No. 1, with Carlo Maria Giulini and Riccardo Muti, ("Les Introuvables d'Alexis Weissenberg", 2004), Rachmaninoff's Piano Concerto No. 2 with Herbert von Karajan and the Berlin Philharmonic, as well as his Piano Concerto No. 3 with Georges Prêtre and the Chicago Symphony Orchestra, and Seiji Ozawa with the Boston Symphony Orchestra (also with Leonard Bernstein and the Orchestre National de France). His 1965 film recording of Stravinsky's Three Movements from Petrushka (directed by Åke Falck) was also highly praised. When Karajan watched the movie, he immediately invited Weissenberg to participate in a filmed performance of the Tchaikovsky First Concerto, replacing Sviatoslav Richter.