Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоңыр-сары фелдспат
Brown orange feldspar
Күн тасы – микроклин немесе олигоклаз фелдспаты, белгілі бір бұрыштан қарағанда жылтыраған көрініс береді. Ол Оңтүстік Норвегияда, Швецияда, АҚШ-тың түрлі аймақтарында және Оңтүстік Австралияның орталық жағалауындағы кейбір жағажайларда табылды.
Sunstone is a microcline or oligoclase feldspar, which when viewed from certain directions exhibits a spangled appearance. It has been found in Southern Norway, Sweden, various United States localities and on some beaches along the midcoast of South Australia.
Физикалық қасиеттері
Оптикалық әсер қызыл мыс, гематит немесе гоетит кірікпелерінің, өте ұсақ қабықшалар түріндегі шағылысуынан туындайды. Бұл кірікпелер алтыбұрышты, ромб пішіндес немесе бейпіл пішіндес болып келеді және негізгі жарылу жазықтығына параллель орналасады. Осы кірікпелер тасқа авентуринге ұқсас көрініс береді, сондықтан күн тасын "авентурин фельдспары" деп те атайды. Орегон күн тасының түсі мысқа байланысты. Бұл кристалдың орталық бөлігі жылтылдайды, әдетте түсі ортасында ең қараңғы болып, шеттеріне қарай ашықтанады. Авентуринге ұқсас көрініс беретін фельдспар көбінесе олигоклаз, бірақ бұл әсер кейде ортоклазда да байқалады: сондықтан күн тасының екі түрі – "олигоклаз күн тасы" және "ортоклаз күн тасы" деп ажыратылады.
The optical effect is due to reflections from inclusions of red copper, hematite, or goethite, in the form of minute scales, which are hexagonal, rhombic, or irregular in shape, and are disposed parallel to the principal cleavage plane. These inclusions give the stone an appearance something like that of aventurine, hence sunstone is known also as "aventurine feldspar". The optical effect is called schiller and the color of Oregon Sunstone is due to copper. The middle part of this crystal sparkles, and usually the color is darkest in the middle and becomes lighter toward the outer edges. The feldspar which usually displays the aventurine appearance is oligoclase, though the effect is sometimes seen in orthoclase: hence two kinds of sunstone are distinguished as "oligoclase sunstone" and "orthoclase sunstone".
Тарату
Күн тасы жақында ғана танымал болды. Бұрынғыда ең белгілі орны – Норвегияның оңтүстігіндегі Арендал қаласының жанындағы Тведестранд болған, онда күн тасы гнейс арқылы өтетін кварц тамырларында кездеседі. Басқа да орындарға Сібірдегі Байкал көліне жақын жерлер және АҚШ-тың бірнеше аймақтары жатады, атап айтқанда, Пенсильвания штатының Делавэр округіндегі Миддлтаун қалашығы; Орегон штатының Плюш қаласы; және Солтүстік Каролина штатының Штайтсвилл қаласы. "Ортоклаздық күн тасы" түрі Нью-Йорк штатының Краун Пойнт маңында және басқа да бірнеше жерлерінде, сондай-ақ Пенсильвания штатының Делавэр округіндегі Глен Риддл қаласында, Вирджиния штатының Амелия округіндегі Амелия сот үйінде табылған. Күн тасы Плейстоцен кезеңіне жататын базальт ағындарында да кездеседі.
Sunstone was not popular until recently. Previously the best known locality being Tvedestrand, near Arendal, in south Norway, where masses of the sunstone occur embedded in a vein of quartz running through gneiss. Other locations include near Lake Baikal in Siberia, and several United States localities—notably at Middletown Township, Delaware County, Pennsylvania; Plush, Oregon; and Statesville, North Carolina. The "orthoclase sunstone" variant has been found near Crown Point and at several other localities in New York, as also at Glen Riddle in Delaware County, Pennsylvania, and at Amelia Courthouse, Amelia County, Virginia. Sunstone is also found in Pleistocene basalt flows at Sunstone Knoll in Millard County, Utah.
Андесин дау-дамай
2000 жылдардың басында асыл тастар нарығында күн тасына ұқсас қызыл немесе жасыл түсті жаңа асыл тас – "Андeзин" пайда болды. Көптеген пікір таластар мен даулардан кейін, Қытайдан алынған деген осы асыл тастардың көп бөлігі мыс диффузиясы арқылы жасанды түрде боялғаны анықталды. Дегенмен, бірқатар тәуелсіз, құрметті гемологтар тобы Тибеттен шыққан нағыз (өңделмеген) қызыл андезиннің бар екенін растады.
In the early 2000s, a new variety of red or green gemstone resembling sunstone and known as "Andesine" appeared in the gem market. After much controversy and debate, most of these gemstones, allegedly sourced from China, were subsequently discovered to have been artificially colored by a copper diffusion process. A Tibetan source of bona fide (untreated) red andesine, however, was eventually verified by a number of independent groups of well respected gemologists.
Орегонның күн тасы
"Орегон күн тасы" деп аталатын бір түрі Орегон штатының Харни округінде және Плюштің солтүстігіндегі Шығыс Лейк округінде кездеседі. Орегон күн тасы құрамында элементарлық мыс болады. Орегон күн тасының ерекшелігі – кристалдарының өте ірі болуы. Мыс кейбір тастардың түсінің әртүрлі болуына себеп болады, сондықтан бір тасты бұрғанда сан алуан түстер пайда болады: тас ішінде мыс қанша көп болса, түсі сонша қараңғы болады. 1987 жылдың 4 тамызында Орегон штатының заң шығарушы органы бірлескен қаулы арқылы Орегон күн тасын штаттың ресми асыл тасы деп жариялады.
A variety known as "Oregon sunstone" is found in Harney County, Oregon and in eastern Lake County north of Plush. Oregon Sunstone contains elemental copper. Oregon Sunstone is unique in that crystals can be quite large. The copper leads to variant color within some stones, where turning one stone will result in manifold hues: the more copper within the stone, the darker the complexion. On August 4, 1987, the Oregon State Legislature designated Oregon Sunstone as its state gemstone by joint resolution.