Кіріспе

Галл тайпасы Секуандар темір дәуірі мен рим дәуірінде Арар өзенінің (Саона) жоғарғы ағысында, Дубс өзенінің аңғарында және Юра тауларында мекендеген.

Атауы

Олар Цезарь (б.з.д. 1-ші ғасырдың ортасы) және Аммиан Марцеллин (б.з. 4-ші ғасыр) есімдерін Секуанос, Ливий (б.з.д. 1-ші ғасырдың соңы) Секуанис, Страбон (б.з. 1-ші ғасырдың басында) Секоанус (Σηκοανούς) және Плиний (б.з. 1-ші ғасыры) Секуани деп атады. Галлиялық этнонимі Sequani (жекеше түрі Sequanos) Сене өзенінің кельт тіліндегі атауы – Секуанадан шыққан. Бұл олардың бастапқы отаны Сене өзенінің жанында орналасқан болуы мүмкін екенін көрсетеді.

География

Секуандықтар Франш-Конте және Бургундияның бір бөлігімен шектесетін болды. Юра таулары секвандарды шығыстағы гельветтерден бөліп тұрды, бірақ таулар секвандарға қарасты, себебі Рона және Женева көлі арасындағы тар жол секвандықтардың жері еді. Олар Саонаның Ронаға құятын жерін иеленбеді, өйткені гельветтер сол жердегі эдуилердің жерлерін тонады. Юрадан батысқа қарай сызық жүргізсек, оңтүстік шекара шамамен Макон тұсына келеді, бірақ Макон эдуилерге тиесілі еді. Страбон айтуынша, Арар өзені секвандарды эдуилер мен лингондардан бөліп тұрды, яғни секвандар Саонаның сол, немесе шығыс жағалауында орналасқан. Солтүстік-шығыс бөлігінде секвандардың жері Рейн өзеніне тірелген.

Тарих

Юлий Цезарь Галлияға келгенге дейін секвандықтар өздерінің бәсекелестері – эдуилерге қарсы арверндіктерді жақтады және Рейнді кесіп өтуге, оларға көмектесуге Ариовистпен бірге суэбтерді жалдады (71 ж.б.д.). Оның көмегі эдуилерді жеңуге мүмкіндік берді, бірақ секвандықтар бұрынғыдан да қиын жағдайда қалды, себебі Ариовист оларды аумағының үштен бірін алып, жартылай құлдыққа бағындырып, тағы бір үштен бірін алумен қорқытты. Секвандықтар содан кейін Цезарьге шағымданды, ол герман тайпаларын (58 ж.б.д.) кері қайтарды, бірақ сонымен бірге секвандықтарды эдуилерден тартып алған барлық иеліктерін қайтаруға мәжбүр етті. Бұл секвандықтарды қатты ашуландырды, олар Верцингеторикстің көтерілісіне (52 ж.б.д.) қосылып, Алезиядағы жеңіліске қатысты. Август тұсында Секуания деп аталатын аймақ Бельгияның бір бөлігі болды. Вителлийдің өлімінен кейін (69 ж.д.), тұрғындары Гай Юлий Цивилис және Юлий Сабин бастаған Римге қарсы Галлия көтерілісіне қосылудан бас тарды және олардың аумағына басып кірген Сабинды қуды. Бұл қызметі үшін, колонияға айналған Весонтио (Бесансон) қаласындағы триумф аркасы осы жеңісті еске түсіреді. Диоклетиан Хельветияны және Германияның Жоғарғы бөлігін Секуанияға қосты, ол енді Provincia Maxima Sequanorum деп аталды, ал Весонтио Метрополис цивитас Весонтиенциум атағын алды. Бұл аймақтың оңтүстік шегі Сапудия деп аталды, ол кейіннен Савойя аймағының атына айналды. Елу жыл өткен соң Галлияны варварлар басып алды, ал Весонтио тоналып (355 ж.д.). Юлиан тұсында қала бекітілген қала ретінде маңыздылығын қайта қалпына келтіріп, вандалдардың шабуылдарына төтеп бере алды. Кейін, Рим Галлия тұрғындарына қорғаныс бере алмай қалғанда, секвандықтар жаңадан құрылған Бургундия Корольдығына қосылды.