Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анатолияның ежелгі бөлігі. Орталық Анатолияның ежелгі аймағы, бір кезде кельттер мекендеген Галатия (/g//ə/'/l//eɪ//ʃ//ə/; Γαλατία, Galatía, "Галлия") – қазіргі Түркиядағы Анкара және Эскишехир провинцияларымен шамамен шектесетін Орталық Анатолияның таулы аймағы. Галатияға Тракиядан келген галлдардың есімі берілген (салыстыр: Тилис), олар б.з.д. 279 жылы Балқандарға жасаған галл шабуылынан кейін мұнда қоныстанды және 3 ғасырда шағын, уақытша шетелдік тайпаға айналды. Оны Шығыс Галлиясы деп атаған.
the ancient portion of Anatolia
Ancient region of central Anatolia once inhabited by Celts
Galatia (/g//ə/'/l//eɪ//ʃ//ə/; Γαλατία, Galatía, "Gaul") was an ancient area in the highlands of central Anatolia, roughly corresponding to the provinces of Ankara and Eskişehir, in modern Turkey. Galatia was named after the Gauls from Thrace (cf. Tylis), who settled here and became a small transient foreign tribe in the 3rd century BC, following the Gallic invasion of the Balkans in 279 BC. It has been called the "Gallia" of the East.
География
Ғалатия солтүстігінен Бітүния және Пафлагониямен, шығысынан Понт және Каппадокиямен, оңтүстігінен Киликия және Ликаониямен, ал батысынан Фригиямен шектесетін. Оның астанасы Анкира (әйтпесе Анкара, бүгінгі Түркияның астанасы) болған.
Galatia was bounded on the north by Bithynia and Paphlagonia, on the east by Pontus and Cappadocia, on the south by Cilicia and Lycaonia, and on the west by Phrygia. Its capital was Ancyra (i. e. Ankara, today the capital of modern Turkey).
Кельт тіліне жататын Галатия
"Галатиялықтар" терминін гректер Анатолияның үш кельт тайпасына: Тектосагтарға, Трокмилерге және Толистобогилерге қолданды. Біздің заманымыздан бұрынғы I ғасырда кельттер соншалықты эллинизацияланды, кейбір грек авторлары оларды Hellenogalatai (Ἑλληνογαλάται) деп атады. 380 жылы б.з.д. олар Далмацияның (қазіргі Хорватия) оңтүстік аймақтарында шайқасты, ал ежелгі әлемде Александр Ұлының әкесі, Македониялық Филипп II-нің кельттік шығу тегі бар қанжармен өлтірілгені туралы әңгіме тарады. Арриан "Иония жағалауында қоныстанған кельттердің" 335 жылы б.з.д. геттерге қарсы жорық кезінде Александр Ұлымен кездескендердің қатарында болғанын жазады. Көптеген ежелгі деректерде кельттер Сиракузаның Дионисий I-імен одақтасып, оларды македониялықтармен бірге тивандықтарға қарсы соғысуға жібергені айтылады. 279 жылы б.з.д. екі кельт фракциясы Бренннің басшылығымен бірігіп, оңтүстік Болгариядан оңтүстікке қарай грек мемлекеттеріне қарай жылжыды. Ливийдің мәлімдеуінше, осы бас тобынан үлкен күш бөлініп, Кіші Азияға бет алды. Бірнеше жыл бойы Византия және Халкедонды қоса алған Геллеспонт қалаларының федерациясы кельттердің Кіші Азияға енуіне кедергі келтірді.
The terms "Galatians" came to be used by the Greeks for the three Celtic peoples of Anatolia: the Tectosages, the Trocmii, and the Tolistobogii. By the 1st century BC, the Celts had become so Hellenized that some Greek writers called them Hellenogalatai (Ἑλληνογαλάται). In 380 BC, they fought in the southern regions of Dalmatia (present day Croatia), and rumors circulated around the ancient world that Alexander the Greats father, Philip II of Macedonia had been assassinated by someone using a dagger of Celtic origins. Arrian writes that "Celts established on the Ionic coast" were among those who came to meet Alexander the Great during a campaign against the Getae in 335 BC. Several ancient accounts mention that the Celts formed an alliance with Dionysius I of Syracuse who sent them to fight alongside the Macedonians against the Thebans. In 279 BC, two Celtic factions united under the leadership of Brennus and began to push southwards from southern Bulgaria towards the Greek states. According to Livy, a sizable force split off from this main group and headed toward Asia Minor. For several years, a federation of Hellespontine cities, including Byzantion and Chalkedon, prevented the Celts from entering Asia Minor.
Римдегі Ғалатия
Деотаростың қайтысымен Галатия патшалығы Брут пен Кассиустың рим әскеріндегі көмекші командирі Аминтасқа берілді, ол Марк Антонийдің ықыласын қолына алған болатын. 25 жылға таман қайтыс болғаннан кейін, Галатия Август тарапынан рим империясына қосылып, рим провинциясына айналды. Оның астанасы Анкираның (қазіргі Анкара) жанында патшаның мұрагері Пиламен Августқа (Анкира монументі) адалдық белгісі ретінде фригиялық Мен құдайының ғибадатханасын қайта салды. Осы ғибадатхананың қабырғаларында Августың «Res Gestae» еңбегінің маңызды көзі сақталған, ол кейінгі ұрпаққа жетті. Римге деген адалдық тұрғысынан бұл провинциялардың көптегені ерекше көзге түсті. Иосиф Флавий Киелі кітаптағы Гомер туралы айтылғандарды Галатиямен (немесе жалпы Галлиямен) байланыстырып былай деді: «Гомер гректер қазір галаттар деп атайтын, ал бұрын гомериттер деп аталған халықты құрды». Басқалары Гомерді киммерийліктермен байланыстырады. Әулие Пауыл миссионерлік сапарларында Галатияға барып, ондағы христиандарға «Галаттарға жолдаған хат» атты хат жазды. Бастапқыда күшті мәдени ерекшеліктері болғанмен, біздің заманымыздың II ғасырына қарай галаттар Анатолияның эллинистік өркениетіне сіңіп кетті. Әулие Иеронимнің (347–420 жж.) жазуынша, галатиялықтар оның заманында Галатия тілінде сөйлеген, ал Анкирадағы галаттар мен Трирдегі (қазіргі Рейнланд) треверлер бір тілде сөйлескен («Comentarii in Epistolam ad Galatos», 2.3, шамамен 387 ж.). Әкімшілік реформа (шамамен 386–395 жж.) нәтижесінде Галатия Прима және Галатия Секунда немесе Салютарис деген екі жаңа провинция құрылды, олардың құрамына Фригияның бір бөлігі кірді. Галатиялықтардың тағдыры әлі де нақты белгілі емес, бірақ олар Анатолияның грек тілінде сөйлейтін халқының құрамына сіңген болуы мүмкін.
Upon the death of Deiotarus, the Kingdom of Galatia was given to Amyntas, an auxiliary commander in the Roman army of Brutus and Cassius who gained the favor of Mark Antony. After his death in 25 BC, Galatia was incorporated by Augustus into the Roman Empire, becoming a Roman province. Near his capital Ancyra (modern Ankara), Pylamenes, the king's heir, rebuilt a temple of the Phrygian god Men to venerate Augustus (the Monumentum Ancyranum), as a sign of fidelity. It was on the walls of this temple in Galatia that the major source for the Res Gestae of Augustus were preserved for modernity. Few of the provinces proved more enthusiastically loyal to Rome. Josephus related the Biblical figure Gomer to Galatia (or perhaps to Gaul in general): "For Gomer founded those whom the Greeks now call Galatians, [Galls], but were then called Gomerites." Others have related Gomer to Cimmerians. Paul the Apostle visited Galatia in his missionary journeys, and wrote to the Christians there in the Epistle to the Galatians. Although originally possessing a strong cultural identity, by the 2nd century AD, the Galatians had become assimilated (Hellenization) into the Hellenistic civilization of Anatolia. The Galatians were still speaking the Galatian language in the time of St. Jerome (347–420 AD), who wrote that the Galatians of Ancyra and the Treveri of Trier (in what is now the Rhineland) spoke the same language (Comentarii in Epistolam ad Galatos, 2.3, composed c. 387). In an administrative reorganisation (c. 386–395), two new provinces succeeded it, Galatia Prima and Galatia Secunda or Salutaris, which included part of Phrygia. The fate of the Galatian people is a subject of some uncertainty, but they seem ultimately to have been absorbed into the Greek speaking populations of Anatolia.