Кіріспе

Хонза – чех тілінде жиі кездесетін есім, ресми емес жағдайда Ян ([[John (given name)]) есімімен ауыстырып қолдануға болады. Ол неміс тіліндегі Johann(es) → Hans → Honza сөзінен пайда болған. Ықтимал азайтқыш түрлері: Хонзик немесе Хонзичек. Чех тілінде кез келген Ян есімін Хонза деп атауға болады. Шындығында, достары Ян деп шақыратын адам жоқ, көбінесе Хонза немесе Женда қолданылады. Хонзаны Джон деп аударуға болады. Хонза чех халық ертегілерінің кейіпкері болып келеді, кейде оны Хлупы Хонза (Ақылы төмен Хонза), Лини Хонза (Жалқау Хонза) немесе Чуди Хонза (Кедей Хонза) деп атайды. Бастапқыда Лини Хонза – ауыл шаруаларының жалқау және қабілетсіз ұлы. Оның ата-анасы оны "әлемге" өзін-өзі қамтамасыз етуге және тәжірибе алуға жібереді. Жолда ол көрінетін қиындықтарға (көбінесе айдаһармен байланысты) тап болады, бірақ олардың бәрін ақылмен жеңіп, үйіне даңқ, байлық және әйелі ретінде ханшайыммен оралады. Кейде оны Хлупы Хонза (Ақылы төмен Хонза) деп атаса да, ол шынымен ақылы төмен емес, ал көбінесе заманауи ертегілерде басқа да жағымсыз қасиеттерінен айырылады. Мұндай кейіпкерлер ұлттық бейнеге айналды – көбінесе чехтардың ұлттық мінезін көрсетеді (ұлт күтпеген жерден төменгі топтардан көтеріліп, тәуелсіздікке қол жеткізу үшін күресті). "Ақылы төмен" Хонзаны, оқу арқылы емес, өмірлік тәжірибемен келген "саналылықпен" салыстыру, ал Хонзаның жеңген қиындықтарын жеңе алмаған ханзадалар бейнеленген аристократия, сонымен қатар, Чехия аристократиясының тарихының көп бөлігінде (көбінесе) халықтан бөлінгенін және көбінесе чех емес (неміс және австриялық) болғанын көрсетеді.