Кіріспе

"Бір кезде" – американдық "The Twilight Zone" телесериалының 78-ші эпизоды. Ол алғаш рет 1961 жылдың 15 желтоқсанында көрсетілді. Эпизодта ертедегі киножұлдыз Бастер Китон, оның кейінгі рөлдерінің бірінде, күтпеген уақыт саяхатшысы ретінде бейнеленген. Сонымен қатар, ашылу және жабылу сахналары оның танымал болған нұсқаусыз фильмдеріне құрмет көрсетеді.

Сюжет

Вудроу Маллиган 1890 жылы әлемінің қандай күйге келгеніне наразы, ашулы адам: елдің бюджетінің артығы 85 миллион доллар ғана, бағалар оған қатты қымбатқа соғып тұр, ал бұрын тыныш болған Нью-Йорк штатындағы Хармони қаласы жылқымен тартылған ат-көліктермен және сағатына 8 миль жылдамдықпен жүретін велосипедтермен толы көшелерде малдың шапшаң жүрісімен қызыл-көктейді. Велосипедшімен соқтығысып, ол суға құлайды, жұмыс орнына жеткенде шалбарын кептіру үшін шешуге мәжбүр болады. Ол профессор Гилберттің үй шаруашылығын жүргізушісі болып жұмыс істейді, ол жаңа ғана "уақыт шлемін" ойлап тапқан, оны киген адамды 30 минутқа басқа онжылдыққа көшіре алады. Маллиган оны киіп көреді, ол оны 1961 жылға жібереді; Хармони енді көшелері машиналарға толы, түрлі қалалық шулар мен қатты қымбат бағалары бар қарбалас қала. Алап-буданданда ол шлемді жоғалтады, оны роликтердегі бала табады, бұл Маллиганды заманауи велосипедпен қууға мәжбүр етеді. Ол зақымдалған шлемді тауып алады, сол кезде ғалым Роллоға кездеседі. Олар шлемді "жөндеу" шеберіне апарады, онда Ролло мен шебер жөндеу туралы пікір таластырады, ал Маллиган шалбар алу үшін кетеді. Ролло 1890-шы жылдарды идеалды кезең деп санайды және Маллиганның орнына сол уақытқа қайта оралуды қалайды. Ол шлеммен қашып кетеді, бірақ Маллиган оны соңғы сәтте ұстап алады және екеуі де кері қайтады. Маллиган үйге оралғанына қуанышты, ал Ролло оны қызықты деп санайды. Бір аптадан кейін Маллиган 1890 жылы өмір сүрудің жаңа бағасын табады, бірақ Ролло технология мен заманауи ыңғайлылықтардың жетіспеуіне ренжіді. Роллоның шағымдарына ашуланған Маллиган шлемді 1961 жылға қойып, Роллоның басына кигізіп, оны өз уақытына қайтарады.

Өндіріс

Бастер Китон бір кезде үнсіз кино дәуірінің ең ірі жұлдыздарының бірі болған, ал оны көрсететін осы эпизод оның сол жұмысына құрмет ретінде жасалған. Эпизодтың қазіргі заманға келгеннен кейін бірден басталатын бір көрініс, Китонтың "Гараж" атты Фэтти Арбакль фильмінде қырық бір жыл бұрын ұсынған әзілінің дерлік толық қайталауы болып табылады. 1890 жылдардағы көріністер үнсіз фильм стилінде түсірілген, онда тек салондық фортепианоның дыбыры (және Род Серлингтің әдеттегі кіріспе және қорытынды әңгімесі) ғана бар. Музыканы Уильям Лава жазды, ал оны тәжірибелі Голливуд студиясының және сессиялық пианист Рей Тернер орындады. 1961 жылы Муллиганның "жоғары жылдамдықты" велосипедтің соққысына ұшырап, суға түсіп, оның кепкеніне дейін шалбарын шешуге мәжбүр болғандықтан, шалбарсыз пайда болғаны көп айтылады. Ұзаққа созылған әзіл ретінде, өткенде де, қазіргі уақытта да шалбарсыз Муллиганды полицей қуалайды.