Итальяндық әскери қолбасшы: Никколо ди Питильяноның өмірі мен қызметі

Кіріспе

Италиялық әскери жетекші

Николо ди Питильяно (1442–1510) – итальяндық кондотьер, Кэмбрей лигасына қарсы соғыс кезінде Венеция Республикасының Бас капитаны ретінде ең белгілі. Ол Орсини әулетінің күшті феодалдық отбасының мүшесі, оның Питильяно тармағына жататын.

Алғашқы жылдар

Николо ди Питильяно Маремма аймағындағы Питильяно қаласында, Питильяно графы Альдобрадин Пайолетти II және оның әйелі Бартоломеяның ұлы болып дүниеге келді. Ол 1293 жылы Нола графы Романо Орсинидің ұрпағы болды, ол қаладағы Альдобрандескилердің иелерінің мұрагері Анастасия де Монфортке үйленіп, Питильяноның кішкентай Тоскана қала-мемлекетінің Синьориясын иеленген. Оның ата-анасы Орсини тайпасының екі түрлі тармағынан шыққан. Даңқты атына, Италияның көптеген билеуші отбасыларымен байланыстарына, династиялық байланыстарына және жеке феодалдық базасына ие болған Николо Пайолетти де, оның әкесі Альдобрадинно Пайолетти де Флоренция, Сиена, Папа және Неаполь Корольдігімен Кондотта (жалдамалы келісімшарттар) жасасып, жалдамалы әскер ретінде мансап жасады.

Венеция қызметі мен Камбрей лигасының соғысында

1495 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Никколо ди Питильяно Венеция қызметінде Венеция әскерлерінің генерал-губернаторы болып қалды. Оның мансабының ең биік нүктесі – Венеция Республикасы мен Камбрей лигасы арасындағы соғыста атқарған рөлі болды. XVI ғасырдың алғашқы онжылдығында Папа Юлий II Солтүстік Италиядағы Венецияның күшін шектеуді жоспарлады және осы мақсатта Камбрей лигасы құрылды (келіссөздер өткен Камбрей қаласының атымен аталған), Республикаға қарсы одақ, оған өзінен басқа Франция королі Людовик XII, император Максимилиан I және Испания королі Фердинанд I кірді. 1509 жылдың 15 сәуірінде Франция королі Людовик XII француз армиясының басында Миланды қалдырып, тез арада Венеция аумағына енді. Оған қарсы тұру үшін Венеция Никколо ди Питильяно мен оның туысы Бартоломео д’Альвианоның (сонымен қатар Орсини әулетінің мүшесі) басқаруымен әскер жинады. Француздардың алға жылжуын тоқтатудың ең дұрыс жолы туралы Питильяно мен Альвиано арасындағы келіспеушіліктер екеуінің күштерін біріктіруге кедергі келтірді. Осының салдарынан, Людовик мамыр айының басында Адда өзенін кешіп, Альвиано онымен кездесуге бет алғанда, Питильяно оңтүстікке қарай жылды, себебі ол ашық шайқастан аулақ болуды дұрыс деп санады. 14 мамырда Альвиано Агнаделло шайқасында француздармен кездесті; сандар жағынан кемдігіне қарамастан, ол туысына күштерді қосымша жіберу туралы өтініштер жіберді, бірақ ол шайқасты тоқтатуға және жолын жалғастыруға бұйрық берді. Альвиано жаңа бұйрықтарды елемеді және шайқасқа қатысуын жалғастырды; оның әскері ақырында қоршалып, талқандалды. Питильяно Людовикпен кездеспеуге үміттенді, бірақ Альвианоның жеңілісі туралы естіген оның жалдамалы әскерлері келесі күні таңертең көптеп дезертирледі, осылайша оны Венеция әскерінің қалдықтарымен Тревизоға шегінуге мәжбүр етті. Венеция толық құлдырады; Людовик ешқандай қарсылыққа тап болмай, Венеция аумағын Брессияға дейін шығысқа қарай басып алды. Француздар басып алмаған ірі қалалар – Падуа, Верона және Виченца – Питильяноның шегінуінен қорғалмады және императорлық елшілер Венетоға келген кезде Максимилианға тез берілді. Юлий, сол уақытта Венецияға қарсы тыйым салып, Республиканың барлық азаматтарын анафемаға ұшыратты, Романьяға шабуыл жасап, Лигаға қосылған Феррара герцогінің көмегімен Равеннаны басып алды және Полесинді өзіне қаратып алды. Бірақ жаңадан келген императорлық губернаторлар тез арада халыққа ұнамады. Шілде айының ортасында Падуа азаматтары, провитор Андреа Гритти басқаруымен венециялық атты әскерлердің жасақтарымен көмектесіп, көтеріліс жасады; қаладағы жер қораларының саны жеткіліксіз болғандықтан, тиімді қарсылық көрсету мүмкін болмады және Падуа 17 шілдеде венециялық билікке қайтарылды. Көтерілістің сәттілігі Максимилианды әрекет етуге итермеледі. Тамыз айының басында француз және испан әскерлерінің қатысуымен императордың үлкен армиясы Трентодан Венетоға аттанды. Жылқының жетіспеуі және жалпы ұйымдаспаушылықтың салдарынан Максимилианның әскерлері Падуаға қыркүйекке дейін жетпеді, бұл Питильяноға қалада әлі де қол жетімді күштерін шоғырландыруға уақыт берді. Падуа қоршауы 15 қыркүйекте басталды; француз және императорлық артиллерия Падуа қабырғаларын бұзуға сәттілік танытса да, қорғаушылар қаланы ұстап тұруға тырысты, бірақ Максимилиан асығыс болғандықтан, 30 қыркүйекте қоршауды алып тастады және өзінің әскерінің басым бөлігімен Тирольге қайтып кетті. Қараша айының ортасында Питильяно қайтадан шабуылға шықты; венециялық әскерлер қалған императорлық күштерді жеңіп, Виченца, Эсте, Фелтре және Беллуноны басып алды. Веронаға жасалған келесі шабуыл сәтсіз аяқталса да, Питильяно Гонзага Франческо II басқаруымен Папа әскерін талқандауға қол жеткізді. Анджело Тревизан басқаруымен венециялық галереялық флоттың Феррараға қарсы шабуылы сәтсіз аяқталды, өйткені По өзенінде бекітілген венециялық кемелер Феррара артиллериясымен батып кетті; және француз әскерлерінің жаңадан шабуыл жасауы Питильяноны тағы да Падуаға шегінуге мәжбүр етті. Камбрей лигасының соғысы жалғасты, бірақ 1510 жылдың қаңтар айында Никколо ди Питильяно Лонигода қайтыс болды. Ол дождардың дәстүрлі жерлеу орны – Сан-Джованни-э-Паоло базиликасына жерленді.

From 1495 until the end of his life, Niccolò di Pitigliano remained in Venetian service as Governatore Generale delle Milizie Veneziane (Governor General of Venetian Forces). The high point of his career was the role that he played in the War between the Venetian Republic and the League of Cambrai. In the first decade of the sixteenth century, Pope Julius II planned to curb the power of Venice in northern Italy and had, to this end, created the League of Cambrai (named after Cambrai, where the negotiations took place), an alliance against the Republic that included, besides himself, Louis XII of France, Emperor Maximilian I, and Ferdinand I of Spain. On 15 April 1509, King Louis XII of France left Milan at the head of a French army and moved rapidly into Venetian territory. To oppose him, Venice fielded an army under the command of Niccolò di Pitigliano and his cousin Bartolomeo d'Alviano (also a scion of the Orsini clan). Disagreements between Pitigliano and Alviano as the best way to stop the French advance prevented the two from uniting their forces to oppose the French. Consequently, when Louis crossed the Adda River in early May and Alviano advanced to meet him, Pitigliano moved away to the south, believing it best to avoid a pitched battle. On 14 May, Alviano confronted the French at the Battle of Agnadello; outnumbered, he sent requests for reinforcements to his cousin, who replied with orders to break off the battle and continued on his way. Alviano, disregarding the new orders, continued the engagement; his army was eventually surrounded and destroyed. Pitigliano managed to avoid encountering Louis; but his mercenary troops, hearing of Alviano's defeat, had deserted in large numbers by the next morning, forcing him to retreat to Treviso with the remnants of the Venetian army. The Venetian collapse was complete; Louis proceeded to occupy Venetian territory as far east as Brescia without encountering any significant resistance. The major cities that had not been occupied by the French—Padua, Verona, and Vicenza—were left undefended by Pitigliano's withdrawal, and quickly surrendered to Maximilian when Imperial emissaries arrived in the Veneto. Julius, having in the meantime issued an interdict against Venice that excommunicated every citizen of the Republic, invaded the Romagna and seized Ravenna with the assistance of the Duke of Ferrara, who had joined the League and seized the Polesine for himself. The newly arrived Imperial governors, however, quickly proved to be unpopular. In mid July, the citizens of Padua, aided by detachments of Venetian cavalry under the command of the proveditor Andrea Gritti, revolted; the landsknechts garrisoning the city were too few in number to mount effective resistance and Padua was restored to Venetian control on 17 July. The success of the revolt finally pushed Maximilian into action. In early August, a massive Imperial army, accompanied by bodies of French and Spanish troops, set out from Trento into the Veneto. Because of a lack of horses, as well as general disorganization, Maximilian's forces would not reach Padua until September, giving Pitigliano the time to concentrate such troops as were still available to him in the city. The Siege of Padua began on 15 September; although French and Imperial artillery successfully breached Padua's walls, the defenders managed to hold the city until Maximilian, growing impatient, lifted the siege on 30 September and withdrew to Tyrol with the main part of his army. In mid November, Pitigliano returned to the offensive; Venetian troops easily defeated the remaining Imperial forces, capturing Vicenza, Este, Feltre, and Belluno. Although a subsequent attack on Verona failed, Pitigliano managed to destroy a Papal army under Francesco II of Gonzaga in the process. A river attack on Ferrara by the Venetian galley fleet under Angelo Trevisan failed, however, when the Venetian ships, anchored in the Po River, were sunk by Ferrarese artillery; and a new French advance soon forced Pitigliano to withdraw to Padua once again. The War of the League of Cambrai continued, but in January 1510, Niccolò di Pitigliano died in Lonigo. He was interred in the Basilica di San Giovanni e Paolo, a traditional burial place of the doges.