Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық және американдық пианист (1892–1993)
Polish and American pianist (1892–1993)
Mieczysław Horszowski (23 маусым 1892 – 22 мамыр 1993) – польшалық және американдық пианист, өнер саласының тарихындағы ең ұзақ мансаптардың біріне ие болған музыкант.
Mieczysław Horszowski (June 23, 1892May 22, 1993) was a Polish and American pianist who had one of the longest careers in the history of the performing arts.
Ерте өмір
Хорцковский Австрия-Мажарстанның Галисия және Лодомерия Корольдігіне қарасты Львов (Лемберг) қаласында дүниеге келген (қазір Украина). Оны алғаш анасы, Кароль Микулидің шәкірті, ал Микулидің өзі Фредерик Шопеннің шәкірті болған, фортепианоға үйреткен. Ол жеті жасында Венада Теодор Лешетицкийдің шәкірті болды; ал Лешетицкий Бетховеннің шәкірті Карл Черниден оқыған. Лешетицкийдің қарындасы Анжела Поточка Хорцковскийді "күлкілі дарын иесі" деп атады. "Хорцковский поляк болғандықтан, бір жағынан еврей, екінші жағынан католик сияқты еді".
Horszowski was born in Lwów (Lemberg), Kingdom of Galicia and Lodomeria, Austria Hungary (now Ukraine). He was first taught piano by his mother, a pupil of Karol Mikuli, who had himself been a pupil of Frédéric Chopin. He became a pupil of Theodor Leschetizky in Vienna at the age of seven; Leschetizky had studied with Beethoven's pupil Carl Czerny. Leschetizky's sister in law, Angele Potocka, referred to Horszowski as "a wunderkind of high order". "Horszowski was both very Jewish and very Catholic, in both cases as only a Pole could have been."
Мансап
Хорцзовскийдің бойы бес футқа жетпейтін, өте кішкентай қолы болған, бір октавадан сәл ғана асатын. Алайда, «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісі Аллан Козинн «ол бұл шектеуді өзіне пайдаға айналдырды, өйткені ол көлемді жағынан шағын және физикалық емес, зихи талаптар қоятын музыкаға назар аударды» деп атап өтті. Хорцзовскийдің өнерлері табиғи, күшсіз, зихи мен эмоцияны теңестіретін қасиеттерімен белгілі болды. Лешетицкийдің шәкірттеріне тән болғандай, оның дыбыстық сапасы жиі мақтауға ие болды. Пабло Касальстың ынталандыруымен концерт сахнасына оралған ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Миланда қоныстанды және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-қа эмиграция жасағанға дейін сонда тұрды. Соғыстан кейін Хорцзовский Касальс, Александр Шнайдер, Джозеф Сигети және Будапешт квартеті сияқты суретшілермен жиі концерттер берді. Ол жиі Прадес фестивалі мен Марлборо фестивалінде өнер көрсетті. 1940 жылдан бастап Хорцзовский АҚШ-та, алдымен Нью-Йоркте, кейін Филадельфияда өмір сүрді. 1948 жылы ол АҚШ азаматы атанды. Хорцзовский 1943 және 1953 жылдары Тосканини басқарған NBC симфониялық оркестрімен бірге өнер көрсетті, олармен достық қарым-қатынаста болды. 1954-1955 жылдары ол Нью-Йоркте Бетховеннің барлық соло фортепиано туындыларынан тұратын есте қаларлық цикл өткізді. 1960 жылы ол Моцарттың фортепианолық сонаталары үшін де осылай істеді. Оның өте алуан түрлі және кең репертуарында Хонеггер, д’Инди, Мартину, Стравинский, Шимановский және Вилла-Лобос сияқты композиторлардың шығармалары да болды. 1979 жылы пианист Лодовико Джустинидің бірнеше шығармаларын қалпына келтірілген Cristofori фортепианосында жазды. Бұл шығармалар Cristofori тапсырыс берген және фортепианоға арналған алғашқы композициялар болып саналады. Хорцзовский Ақ үйde екі рет өнер көрсетті: 1961 жылы президент Кеннеди үшін Касальс пен Шнайдермен бірге, ал 1979 жылы президент Картер үшін жеке өнер көрсетті. Хорцзовскийтің көптеген жазбалары HMV, Columbia, RCA, Vanguard, Nonesuch және басқа да лейблдерде бар. Оның Nonesuch үшін соңғы жазбалары тоқсан жасқа толған кезде жасалды. Ол сонымен қатар Филадельфиядағы Кертис музыка институтында оқытты, оның шәкірттерінің арасында Роберт Деннисон, Джулиус Истман, Ричард Гуд, Дина Костон, Антон Куэрти, Мюррей Перахия, Питер Серкин, Стивен Де Грот, Кэтрин Селби, Сесил Ликад және Лесли Споц болды.
Horszowski, who was barely five feet tall, had rather small hands, reaching just over one octave; however, Allan Kozinn of The New York Times noted that "he turned this limitation into an asset by focusing on music that was written on a more compact scale and made intellectual rather than physical demands". Horszowski's performances were known for their natural, unforced quality, balancing intellect and emotion. He was frequently praised for his tonal quality, as was common for pupils of Leschetizky. Having returned to the concert stage with the encouragement of Pablo Casals, he settled in Milan after the First World War, remaining there until he emigrated to the United States during World War II. Following the war, Horszowski frequently gave recitals with artists such as Casals, Alexander Schneider, Joseph Szigeti and the Budapest Quartet. He often appeared at the Prades Festival and the Marlboro Festival. From 1940 Horszowski lived in the United States, first in New York City and later in Philadelphia. He became an American citizen in 1948. Horszowski performed with the NBC Symphony Orchestra under Toscanini, with whom he was friends, in 1943 and 1953. During the 1954–1955 season, he gave a memorable cycle of Beethoven's entire solo piano works in New York. In 1960 he did the same for Mozart's piano sonatas. His very diverse and extensive repertoire also embraced such composers as Honegger, d'Indy, Martinů, Stravinsky, Szymanowski and Villa Lobos. In 1979, the pianist recorded several works of Lodovico Giustini on a restored Cristofori pianoforte. These works had been commissioned by Cristofori and are the first known compositions written specifically for the pianoforte. Horszowski twice performed at the White House: with Casals and Schneider in 1961 for President Kennedy and a solo performance in 1979 for President Carter. Horszowski was widely recorded and can be heard on the HMV, Columbia, RCA, Vanguard, Nonesuch, and other labels. His final recordings for Nonesuch were made when he was in his mid to late nineties. He also taught at the Curtis Institute of Music in Philadelphia, where his pupils included Robert Dennison, Julius Eastman, Richard Goode, Dina Koston, Anton Kuerti, Murray Perahia, Peter Serkin, Steven De Groote, Kathryn Selby, Cecile Licad, and Leslie Spotz.
Кейінгі өмір және өлім
1981 жылы 89 жастағы Хорсзовский итальяндық пианист Бисе Костаға үйленді. Кейін Бис Хорсзовскидің естеліктерін және оның анасының Хорсзовскидің балалық шағы туралы хаттарының жинағын редакциялады. Ол сонымен қатар, Хорсзовскидің 1913-1914 жылдары француз тіліндегі мәтіндерге жазған бірнеше әндерін тауып, жазбаға түсірді. Хорсзовскидің соңғы концерті 1991 жылдың қазан айында Филадельфияда өтті. Ол сол қалада 100 жасында дүние салды. Қайтыс алғанға бір апта бұрын ол соңғы сабағын берді.
In 1981 the 89 year old Horszowski married Bice Costa, an Italian pianist. Bice later edited Horszowski's memoirs and a volume of his mother's correspondence about Horszowski's early years. She also discovered and recorded some songs composed by Horszowski on French texts around 1913–1914. Horszowski's final performance took place in Philadelphia in October 1991. He died in that city at age 100. He gave his final lesson a week before his death.