Кіріспе

Канадаға украиндық көші-қонды ынталандырушы Доктор Джозеф Олескив немесе Йозеф Олесков (Іосифъ Олеськôвъ (тарихи әліпби), Осип Олеськів (қазіргі әліпби), Осип Олескив, 28 қыркүйек 1860 – 18 қазан 1903) – украин агрономия профессоры, украиндықтарды Канада даласына қоныстандыруды қолға алды. Оның тырыстықтары украиндық-канадтық қауымдастығының негізін қалаған алғашқы қоныс аударушылар толқынын ынталандыруға көмектесті.

Украина

Жозеф Олескив Австрия-Венгрияның Галиция провинциясындағы (қазіргі Батыс Украина) Жовкваға жақын Нова Сквариева ауылында дүниеге келген. Оның әкесі грек (шығыс) католик приходының дін қызметкері, ауылдық элитаның мүшесі болған. Олескив Лемберг университетінде (Львов, Украина) география және ауыл шаруашылығын оқыды. Ол Лембергтегі мұғалімдер колледжінде агрономия профессоры болып тағайындалды.

Ертедегі иммиграция

Украиналық иммигранттар, тегін көлікпен Бразилия мен Аргентинаға барғаннан кейін, сол елдердегі жағдай өз Отанындағыдан нашар екенін хабарлады. Бразилиядағы украиндық иммигранттардың күресін естігеннен кейін Олескив басқа мүмкіндіктерді зерттеді. Ол Канада даласы украин шаруалары үшін ең қолайлы жер екенін анықтады. Бұл Олескивтің украин тілінде екі брошюра – "Бос жерлер туралы" (Pro Vilni Zemli, 1895 жылдың көктемі) және "Эмиграция туралы" (O emigratsiy, 1895 жылдың желтоқсаны) – және поляк тілінде бір брошюра жазуына әкелді. Олескив Prosvita Society-ден коммерциялық емес, пайда көздемейтін күш-жігермен иммигранттарға көмек көрсетуді қолдауын сұрады және ол қолдауды алды.

Сапар

Олескив 1895 жылғы 25 шілдеде шаруалар қауымдастығының өкілі Иван Дорундякпен бірге үш айға созылатын мәліметтерді жинау сапарына Канадаға кетті. Сапар барысында ол сол кезде Канаданың Лондон қаласындағы жоғары комиссары болған сэр Чарльз Тэппермен ұзақ әңгімелесті. Олескивтің тырыстығының және Канада үкіметінің тікелей қатысуының нәтижесінде, украиндардың Канадаға қоныс аударуы АҚШ-қа қарағанда әлдеқайда мақсатты және ұйымдастырылған түрде жүзеге асты.

Канада

1895 жылдың 12 тамызында олар Монреальге келді. Виннипегке жеткенде Олескив Доминион жерлері заңы бойынша Доминион жерлерінің комиссары Х.Х. Смитпен кездесті, ол неміс тілінде сөйлейтін Хьюго Карстенсқа Олескив пен Дорундиактың Батыс Канадаға саяхатында аудармашы және жетекші болуын тапсырды. Ванкувер аралын тексеріп шыққаннан кейін ол Виннипегке қайтып, содан кейін АҚШ арқылы Оттаваға сапарлады. Генник Олескив ұсынбаған Стюартберн ауданын баяндады, себебі ол Гретнаға жақын үлкен меннониттер қонысына және Солтүстік Дакота мен Миннесотадағы коммерциялық шаруашылықтарға жақын болды, онда ақшаға мұқтаж украиндықтар қосымша табыс таба алатын еді. Галициядан келген 15 отбасы Манитоба провинциясының Дофин қаласынан солтүстік-батысқа қарай 8 шақырым жерде орналасқан Олескив ұсынған аймаққа қоныстанды. Бұл аймақтағы таулар Карпат етегіне ұқсас болғандықтан, кейбір отбасылар да осы жерге көшіп келді. Осылайша Канадаға украиндық иммигранттардың үлкен және үздіксіз ағыны басталды. Олескив эмигранттарды олардың ассимиляцияға бейімділігіне қарай іріктесе де, олардан кейін келген украиндықтардың көпшілігі өздерінің мәдени мұрасын сақтап қалды.

Кейінгі өмірі

Олескив екі рет үйленген және бірінші некесінен екі ұл мен екі қызы болған. 1900 жылы Олесков Сокалдағы мұғалімдер колледжінің директоры болып тағайындалды. Лембергтен кетуі, саяси қысым және бірінші әйелінің қайтысы оны көшкеннен кейін эмиграцияны қолдаудан бас тартуға әкелді. Сокалға тағайындалғаннан кейін үш жыл өткен соң ол 43 жасында күрт қайтыс болды. Бүгінде Эдмонтон, Альбертадағы Олескив паркі мен Олескив ауданы оның құрметіне аталған.