Кіріспе

Бұл мақалада Палестина мемлекетіндегі көлік туралы айтылады, ол Батыс жағалау және Газа секторы сияқты екі бөлінген аумақтан тұрады. Олардың әртүрлі бөліктерін Палестина Ұлттық Әкімшілігі, Газадағы ХАМАС басқармасы және Израиль басқарады.

Тарих

Газа секторында 1916 жылы салынған, солтүстіктен оңтүстікке қарай 34 шақырымға созылған стандартты темір жол болған. 1948 жылға дейін және шамамен 1972 жылдан белгісіз мерзімге дейін бұл желі сол кездегі Израиль темір жол жүйесімен солтүстікте байланысты болды. Сондай-ақ, 1916 жылдан 1967 жылға дейін оңтүстікке қарай Египет темір жол жүйесімен де байланысқан. Қазір бұл желі демонтаждалған. Батыс жағалауда 1940 жылдарға дейін Жеңіс қаласынан Түлкерм мен Наблус қалаларына дейін тар темір жол істеген, ол Османдық билік кезінде салынды және 1050 мм енді Хиджаз темір жолымен байланысқан.

Жолдар

2010 жылы Батыс жағалау мен Газа секторының жалпы жол желісі 6 мың шақырымды құрады. Салах әл-Дин жолы, сондай-ақ Салах ад-Дин тас жолы деп те аталады, Газа секторындағы басты тас жол болып табылады. Оның ұзындығы 45 шақырымға жетеді және Газа секторының солтүстігіндегі Израильге қарайтын Эрез өткелінен оңтүстігіндегі Мысырға қарайтын Рафах өткеліне дейін бүкіл аймақ бойына созылады.

Кемежайлар мен порттар

Батыс жағалау теңізге шығу мүмкіндігі жоқ және порттары жоқ. Газа порты – Газа қаласының Римал ауданына жақын орналасқан шағын порт. Бұл палестиналық балық аулау кемелерінің үй порты және Палестина Ұлттық қауіпсіздік күштерінің бір бөлімі – Палестина теңіз полициясының базасы болып табылады. Осло II келісіміне сәйкес, Палестина теңіз полициясының қызметі жағалаудан 6 теңіз шақырымынан аспауы тиіс. Газа порты 2007 жылдан бері теңіз блокадасының астында, ал порттағы қызметтер көлемі шағын балық аулаумен шектелген. Газа секторында Газа теңіз портын салу жұмыстары басталған, бірақ ғимарат қиратылып, 2000 жылдың қыркүйегінде Екінші интифада басталғаннан кейін жоба тоқтатылды. Газа секторында 1000 тоннадан асатын жалпы салмағы бар кемелер жоқ.

Әуежайлар

Палестина аумағында үш пайдаланылмайтын әуежай бар. Газа секторында орналасқан Ясир Арафат халықаралық әуежайы (бұрын Газа халықаралық әуежайы деп аталған) 1998 жылғы 24 қарашада Осло II келісімі және 1998 жылғы 23 қазандағы Уай-Ривер меморандумы аясында ашылды. Әуежай 2000 жылғы қазанда Екінші Интифаданың басталуынан кейін Израильдің бұйрығымен жабылды. Батыс жағалаудағы палестиналықтар шетелге сапар жасау үшін Allenby көпірі арқылы Иорданияға өтіп, содан кейін Аммандағы Королева Алия халықаралық әуежайын немесе Бе'ер Орадағы Эйлат Рамон әуежайын пайдалана алады.

Шекараны кесіп өту орындары

Алленби көпірі, сондай-ақ Аль-Карамэ көпірі және Хусейн патшасы көпірі деп те аталады, Иерихон қаласының жанындағы Иордан өзенінен өтеді және Батыс жағалауды Иорданиямен байланыстырады. Қазіргі уақытта бұл көпір Батыс жағалаудағы палестиналықтардың шетелге шығу/кіру үшін жалғыз белгіленген нүктесі болып табылады. 1994 жылғы Израиль-Иордания бейбіт шартынан бері Алленби көпірі терминалын Израиль әуежайлары басқармасы басқарады. Эрез өткелі – Газа секторы мен Израиль арасындағы Израиль-Газа белдеуінің шекарасындағы жалғыз өткел болып табылады және Израильдің Газа секторына қатысты блокадасына ұшырады. Рафах өткелі – Газа секторы мен Египет арасындағы жалғыз құрлықтағы өткел. Израиль басқаратын Керем Шалом өткелі де бар, бірақ ол Египеттен Газаға тауарлар тасымалдануы үшін ғана қолданылады. Эрез өткелі – Газа секторы мен Израиль арасында адамдардың қозғалысы үшін жалғыз құрлықтағы өткел; Рафах өткелі жабық болған кезде Газаға кіру және одан шығудың жалғыз жолы осы өткел арқылы. Карни өткелі – Израиль-Газа белдеуіндегі жүк терминалы. Ол 1994 жылы Осло келісімдеріне қол қойылғаннан кейін палестиналық саудагерлерге тауарларды экспорттау және импорттау мүмкіндігін беру үшін ашылды. Бұл «тікелей алмасу» қағидасы бойынша жүзеге асырылды, яғни экспортқа арналған палестиналық өнімдер палестиналық жүк көлігінен алынып, ізраилдік жүк көлігіне салынатын, ал келіп түсетін тауарлар үшін керісінше жасалатын. Израиль 2007 жылдың маусым айында Хамас Газа секторын басып алғаннан кейін Карни өткелін жапты, ал жабылу 2011 жылдың наурыз айының соңында тұрақты болды. Керем Шалом өткелі Израильден Газа секторына жүк таситын жүк көліктері үшін пайдаланылды.