Кіріспе

Француз композиторы және пианині Анри Жером Бертини (28 қазан 1798 – 30 қыркүйек 1876) – француз классикалық композиторы және пианині. Ол музыканттар отбасында дүниеге келген және бала кезінде Еуропаны гастрольдеп жүргенде Франсуа Жозеф Фетистің назарын аударды. Ересек болған соң ол солист ретінде де, камералық музыкант ретінде де зор құрметке ие болды; оның Иоганн Непомук Хуммельдің қарапайымдылығы мен әдемілігімен, аспаптың жарқыраған дауысын жоғалтпай ойнайтыны айтылды. Композитор ретінде ол өте бай музыкалық идеяларға, тартымды мелодияларға және оңай орындалатын гармонияларға толы ерекше стильге ие болды. 1856 жылы ол музыкалық өмірден шығып, Францияның оңтүстік-шығысындағы Дофине аймағына қоныстанды.

Өмір

Генри Жером Бертини 1798 жылғы 28 қазанда Лондонда дүниеге келді, бірақ оның отбасы алты айдан кейін Парижге оралды. Ол алғашқы музыкалық білімін өзі пианист және композитор болған әкесінен және Муцио Клементидің шәкірті болған ағасы Аугусттан алды. Бертини көптеген концерттерде өнер көрсетті, бірақ Фридрих Калькбреннер мен Анри Герцтей жақсы танымал виртуоз болған жоқ. Оның замандастарының бірі оның ойнауын Клементиге тән жылдам өтетін бөлімдердегі тепе-теңдік пен айқындыққа, сондай-ақ дыбыстың сапасына, фразалау өнеріне және аспапты әндей білу қабілетіне ие деп сипаттады. Томас Тэппер былай деп жазды:

Ол өз заманында суретшінің тамаша қасиеттерінің жарқын үлгісі болды. Көрнекті виртуоздық дәуірінде өмір сүріп, өзі де шебер орындаушы ретінде даңққа ие болғанмен, ол ойнауында, шығармаларында және халық алдында орындаған музыкасында музыканттық шеберліктің ең қатаң стандарттарын сақтады. Бұл оның француз романтизмінің гүлденген кезеңінде есейгенін және сол кездегі музыкалық ағымдарда әдебиеттегі құштарлықтың эксцентриктігі көрінгенін ескерсек, таңқаларлық жайт. Виртуоздыққа зор тәуекел тудырып, көптеген адамдар жеңіліп қалды. Бертини суретшінің салауатты қасиеттерін қорғады және біртіндеп кеңейтілген және сыйлы беделге қол жеткізді. Оның өмірі ерекше оқиғасыз және ресми атақтан мүлдем құр болды, бірақ ол бізге қалдырған педагогикалық еңбектерінің мұрасы және оның артықшылықты қызметі оны сәтті деп санауға толық негіз береді. Бертини ұстаз ретінде танымал болды. Оның шәкірттерінің ішінде Евгения Санта-Колома Сурже де болды. Атақты пианистер туралы еңбегінің екінші тарауын Бертиниге арнаған Антуан Мармонтель: «Бертини мұғалім ретінде теңдесі жоқ еді, ол сабақтарды ұқыптап және шәкірттерінің жетістіктеріне шын қызығушылықпен жүргізді». Ол сабақ беруді тоқтатқаннан кейін, оның бірнеше шәкірттері менімен бірге оқыды және оның оқуларынан алынған қағидалардың дұрыстығын байқадым. Роберт Шуманн Бертинидің фортепиано триосының біріне жазған шолуында, Бертинидің оңай ағып тұратын гармония жазғанын, бірақ бөлімдердің тым ұзақ екенін айтады. Ол былай деп жалғастырады: «Бізге Бертиниге ашулану қиын, бірақ ол өзінің хош иісті париждік фразаларымен бізді қынжылтады; оның барлық музыкасы жібек пен атлас сияқты тегіс». Немец сезімталдығы француздық әдемілікті ешқашан бағаламады. Бертини бүгінде «Le Rudiment du pianiste» атты фортепиано әдістемесі және шамамен 500 оқу-жаттығудан тұратын 20 кітабымен есімде сақталады.

Бертинидің саусақтарымен жасалған шығармалары

Муцио Клементи, "Күнделікті гаммаларға арналған этюдтер".