Жон Амброз О'Брайен: Канадтық өнеркәсіпші және хоккейдің құрылтайшысы

Кіріспе

Канадалық өнеркәсiпшi және спорт командасының иесi Джон Амброз О'Брайен (27 мамыр 1885 – 24 сәуiр 1968) – канадалық өнеркәсiпшi және спорт командасының иесi. Ол Ұлттық хоккей қауымдастығының (NHA) негiзiн қалаушы, «Ренфреу Миллионерлер» командасының иесi және «Монреаль Канадиенс» кәсiби хоккей командасының негiзiн қалаушы иесi болды.

Өмірбаян

О'Брайен Онтарио штатының Ренфрю қаласында, канадалық бизнесмен Майкл Джон О'Брайеннің ұлы болып дүниеге келді. Кейіннен ол Кобальт күміс ағыны кезінде Онтарио штатының Кобальт қаласындағы кендердің иелерінің бірі болды. О'Брайен Торонто университетінде мұзды хоккей ойнады. Ол Кобальт аймағына көшіп, Кобальт (Онтарио) және Хейлибери (Онтарио) қалаларында екі мұзды хоккей клубын құрды, оларға қаржысын әкесі берді. 1909 жылы ол Ұлттық хоккей қауымдастығын (NHA), «Les Canadiens» клубын, кейін «Монреаль Канадиендері» деп аталды, құрды және «Ренфрю Creamery Kings» клубын сатып алды. 1909–10 жылғы NHA маусымында «Creamery Kings» клубы О'Брайеннің сол кездегі бірнеше жұлдыздарға, соның ішінде Фред «Циклон» Тейлорға, Фрэнк Патрик және Лестер «Күміс түлкі» Патрик ағайындыларына жомарт келісімшарттар жасауының нәтижесінде «Миллионерлер» деген лақап ат алды, сондай-ақ Ренфрю үшін Стэнли кубогын жеңу мақсатымен Эдуард «Ньюзи» Лалондыны сатып алды. Бұл әрекет сәтті болмады және ол екі маусымнан кейін команданы таратып жіберді. 1909 жылдың қараша айында Монреальдегі іссапары барысында О'Брайен «Creamery Kings» клубының сол кездегі иелерінен Канада хоккей қауымдастығына (CHA) қосылуға өтініш беруді сұрады. Ол өтініш берді, бірақ қабылданбады. CHA отырыстары өткен қонақ үйдің сыртында Монреаль «Уондерерс» клубының менеджері Джимми Гарднермен кездесті. Бірге олар О'Брайеннің Кобальт және Хейлибери командаларымен, «Уондерерс» клубымен және Монреальде франкофон тұрғындарының қызығушылығын ояту үшін «Les Canadiens» деген жаңа командамен өз лигасына бастау идеясын жасады. Осының нәтижесінде «Монреаль Канадиендері» клубы құрылды. О'Брайен командаға бір маусым ғана ие болды. Маусымнан кейін «Канаддық атлетикалық клубтың» иесі Джордж У. Кендалл (Кеннеди) «Канадиендер» клубының атына заңды құқықтарды талап етіп, оны сотқа берді. Келісімге қол жеткізілді және 1910 жылдың 12 қарашасында Кендалл команданы 7500 долларға сатып алды. NHA командаларын ұстау қымбатқа түсті және NHA жалақы төлемақысын және ең жоғары жалақыны енгізуге мәжбүр болды. О'Брайендер өздерінің қатысуын азайтты. 1910 жылы О'Брайен қолдаған төрт команда NHA-да ойнаса, 1910–11 жылдары тек «Миллионерлер» ғана ойнады, О'Брайен қалған үш NHA франшизасын сатқаннан кейін. 1911–12 маусымына дейін «Миллионерлер» де болмады, оның ойыншылары басқа NHA командаларына таратылды. О'Брайен ешқашан команданың иесі болған жоқ. О'Брайен 1962 жылы Хоккей даңқы залына құрылысшы ретінде енгізілді. Ол 1968 жылдың 24 сәуірінде қайтыс болды. 2006 жылдың желтоқсанында «Монреаль Канадиендері» клубының негізін қалаушы ретінде Джон Амброз О'Брайен команданың жаңадан құрылған «Құрылысшылар қатарына» Bell Centre-де алғашқы болып енгізілді.

O'Brien was born in Renfrew, Ontario, the son of Michael John O'Brien, a Canadian businessman, and later one of the owners of mines in Cobalt, Ontario during the Cobalt silver rush. O'Brien played varsity ice hockey at the University of Toronto. He moved to the Cobalt area and founded two ice hockey clubs, in Cobalt, Ontario and Haileybury, Ontario, funded by his father. In 1909, he founded the National Hockey Association, Les Canadiens, later Montreal Canadiens, and bought the Renfrew Creamery Kings. In the 1909–10 NHA season, the Creamery Kings received the nickname "Millionaires" as O'Brien signed up several stars of the time to extravagant contracts, including Fred "Cyclone" Taylor and brothers Frank Patrick and Lester "the Silver Fox" Patrick, and acquired Edouard "Newsy" Lalonde in an attempt to win the Stanley Cup for Renfrew. The attempt was unsuccessful and he folded the team after two seasons. While in Montreal for business in November 1909, O'Brien was asked by the then owners of the Creamery Kings to apply to join the Canadian Hockey Association. He made the application but was turned down. Outside the hotel room where the CHA meetings were occurring he met Jimmy Gardner, manager of the Montreal Wanderers. Together, they developed the idea of starting their own league with O'Brien's Cobalt and Haileybury teams, the Wanderers and a new team "Les Canadiens" for Montreal to capture francophone Montrealers' interest as a rival for the Wanderers. As a result, the Montreal Canadiens were born. O'Brien only owned the team for one season. After the season, he was sued by George W. Kendall (Kennedy) owner of the Club athlétique Canadien, claiming the legal rights to the Canadiens name. A settlement was reached and on November 12, 1910 Kendall acquired the team for $7,500. Operation of the NHA teams was expensive and the NHA was forced to implement salary caps and maximum salaries. The O'Briens reduced their involvement. Whereas in 1910, four O'Brien backed teams played in the NHA, only one, the Millionaires, played in 1910–11, O'Brien having sold the other three NHA franchises. Before the 1911–12 season the Millionaires were also no more, its players dispersed to the other NHA teams. O'Brien was never a team owner again. O'Brien was inducted as a builder into the Hockey Hall of Fame in 1962. He died on April 24, 1968. In December 2006, as the founder of the Montreal Canadiens, John Ambrose O'Brien was an inaugural inductee in the team's newly created 'Builders Row' in the Bell Centre.