Кіріспе

Николай Алексеевич Касаткин (13 желтоқсан 1859, Мәскеу – 17 желтоқсан 1930, Мәскеу) – ресейлік суретші, Ресейде әлеуметтік реализмнің негізін қалаушылардың бірі саналады.

Өмірбаян

Әкесі – гравёр және литограф. 1873–1883 жылдары Василий Перов пен Илларион Прянишниковтың басшылығымен Мәскеу сурет, мүсін және сәулет мектебінде оқыды. Мектепті бітірген соң «Шіркеу есігі алдындағы тіңшілер» атты суреті үшін медаль алды. 1891 жылы «Передвижниктер» көрмесіне қатыса бастады, ал 1894–1917 жылдары өз альма-матерінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1883 жылдан бастап отыз жыл бойы Иван Ситинмен бірге жұмыс істеді, оның танымал альманахтары мен күнтізбелеріне иллюстрациялар жасады және литография сабақтарын берді. Сонымен қатар, ол 1905 жылғы Реформаның 50 жылдығына арналған «Ұлы реформа» энциклопедиясына және «Суреттердегі орыс тарихы» атты жинаққа үлес қосты. 1903 жылы Императорлық өнер академиясының мүшесі болды. 1900 жылғы «Exposition Universelle» көрмесінде күміс медаль жеңіп алды, сондай-ақ 1904 жылғы Луизиана сатып алу көрмесіне қатысты. Келесі жылы 1905 жылғы революциядан шабыттанған бірқатар туындыларын жасады. Қазан революциясынан кейін оның мектебі жабылып, кейін «Свомас» құрамына «Екінші еркін өнер студиясы» ретінде қосылды. Дегенмен, Сокольники аудандық кеңесінің білім бөлімінде мұғалімдік қызметін жалғастырды. 1923 жылы Азамат соғысынан кейін алғашқы «Республиканың халық суретшісі» атағын алды және АХРР (Суретшілер қауымдастығы) мүшесі болды. 1924 жылы Англияға барып, ондағы пролетариаттың өмірін зерттеді. Екі жылдан кейін «Революция мұражайына» (1998 жылдан бері «Ресейдің заманауи тарихының мемлекеттік орталық мұражайы») портреттер салды. Ол өнерде социалистік реализмнің алға басушыларының бірі саналады және кейде «Суретшілердің Горькийі» деп аталды. Ол жоғарыда аталған мұражайдағы соңғы суретін таныстырып жатқанда кенеттен қайтыс болды. 1956 жылы Кеңес Одағы оның құрметіне 40 копекке номиналды ескерткіш пошта маркасын шығарды. 1971 жылы оның шахтада жұмыс істейтін әйел суреті совет суретшілерінің туындылары сериясының бір бөлігі ретінде 6 копек маркада бейнеленді. Мәскеудегі бір көшеге оның есімі берілген.