Томас жүйесі – 1935 ж. құрылған ағылшын стенографиясы. Оңай, түсінікті, қарапайым жазуға негіделген, ешқандай көлеңкелеусіз жазылатын жылдам жазу жүйесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Thomas Natural Shorthand – Чарльз А. Томас жасаған ағылшын тіліндегі тақырыпша жүйесі, алғаш рет 1935 жылы жарияланды. Томас өз жүйесін «бұрыннан таныс жазу сызықтарына негізделген, ең аз ережелермен жазылатын, қарапайым және оқылатын тақырыпшаға қазіргі қажеттілікті қанағаттандыру үшін жасалған» деп сипаттады. 20-ғасырдың соңында қаламмен жазылатын тақырыпшаның азаюымен жүйе қолданыстан шығып қалды, бірақ жүйенің идеясы Teeline тақырыпшасында сақталды, олармен көптеген ерекшеліктері ортақ (дегенмен әрбір жүйеде қолданылатын символдар мүлдем өзгеше).
Thomas Natural Shorthand is an English shorthand system created by Charles A. Thomas which was first published in 1935. Thomas described his system as "designed to meet the existing need for a simple, legible shorthand that is based on already familiar writing lines, and that is written with a minimum number of rules." The system has fallen into disuse with the decline of pen shorthand in the later 20th century, but the spirit of the system lives on in Teeline shorthand, with which it shares a number of characteristics (although the symbols used in each system are quite different).
Сипаттамалары
Грегг стенографиясы сияқты, және ескі Питман стенографиясынан өзгеше, Томас Натуральды стенографиясы – "жеңіл сызық жүйесі", яғни символдарды ажырату үшін көлеңкелеу (жеңіл және ауыр штрихтар) қолданбайтын жүйе. Пернин фонографиясы (Дюплоян жүйесіне негізделген) сияқты бұрынғы жеңіл сызық жүйелерінен айырмашылығы, бұрышты емес, ағынмен жазылатын штрихтар қолданылады. Дегенмен, Томас Натуральды Греггтен ерекшеленеді, ал позициялық жазуды қолдану тұрғысынан Питманға ұқсайды – әріптердің жолдың үстінде, астында немесе сызығында жазылуына қарай дауыссыз дыбыстар анықталады. Бұл жүйе сол кездегі әріптік стенография жүйелеріне қарағанда оңай оқытылуға бағытталған, "бар болғаны он екі сөз белгісі және бір қысқарту принципі" бар еді. Сондықтан жүйенің толық меңгеруі ірі сот тілмаштар жүйелеріне қарағанда әлдеқайда жылдам қол жеткізілуі мүмкін, және бұл қарапайымдық жылдамдықтан айырылуға әкелсе де, қол жеткізілген жылдамдық хатшылыққа қатысты қолдану үшін жеткілікті болды. Жүйенің танымалдылыққа ие болмауының себебі оның "шеберлігі жоқ, кез келген жұмысты істей алатын" позициясынан туындады. Оңай оқытылатын жүйе іздегендер Forkner стенографиясы немесе Speedwriting сияқты әріптік жүйелерді таңдауға бейім болды, ал стенография жылдамдығын дамытуға қызығушылық танытқандар Грегг немесе Питман сияқты сот тілмаштығы тәжірибесі бар, қалыптасқан жүйелерге ұмтылды. Көзбен көріп білмейтін адам үшін Томас Натуральды стенографиясы Грегг стенографиясына өте ұқсас көрінеді (дегенмен, ешқандай байланысы жоқ); жүйенің қаншалықты қарапайым екенін білу үшін оны зерттеу қажет еді.
Like Gregg shorthand, and unlike the older Pitman shorthand, Thomas Natural Shorthand is a "light line system", i. e. a system which does not employ shading (light and heavy strokes) to distinguish symbols. Unlike earlier light line systems such as Pernin phonography (which was based on the Duployan system), cursive rather than angular strokes are employed. However, Thomas Natural differs from Gregg and resembles Pitman in its use of positional writing—vowels are deduced according to whether a form is written on, above, or below the line of writing. The system aims to be simpler to learn than competing symbol shorthand systems of the time, boasting "only twelve word signs and one abbreviating principle". Total mastery of the system could therefore be achieved much quicker than the major court reporting systems, and although this simplicity did come with a loss of speed, the speeds achieved were still adequate for secretarial use. The system's failure to achieve popularity came from its "jack of all trades, master of none" position. Those looking for an easy to learn system were far more likely to choose alphabetic systems such as Forkner shorthand or Speedwriting; those interested in developing serious shorthand speed were drawn to more established systems with a court reporting track record such as Gregg or Pitman. To the untrained eye, Thomas Natural shorthand bears a close resemblance to Gregg shorthand (despite being unrelated); it was necessary to actually undertake a study of the system to learn how much simpler it really was than Gregg.
Teeline- мен салыстыру
Teeline стенографиясы Томас Natural Shorthand-тың философиясы мен тәсілімен үлкен ортақтыққа ие; алайда, ол жаңадан бастаушылар үшін оңайырақ, себебі қолданылатын символдар латын әліпбиіне негізделген (дегенмен, олар соншалықты абстрактілі, көптеген адамдар Teeline-ді әліпбилік емес, символдық жүйе деп санайды). Ал Томас Natural символдары таныс болуына емес, жылдамдыққа қарай таңдалған. Сонымен қатар, Томас Natural 1930-1940 жылдары, алфавиттік жүйелер өркендеп келе жатқан кезде жарық көрген, ал Teeline ілгері жылдап жатқан қазіргі заманда алфавиттік жүйелердің шектеулері оларды бұрынғыдай тартымды етпейді, олардың мүмкіндіктері зор болып көрінген кездегіден.
Teeline shorthand shares largely the same philosophy and approach as Thomas Natural Shorthand; it is however more accessible to beginners since the symbols used are themselves based on the Latin alphabet (although so abstractly that most would consider Teeline a symbol, rather than alphabetic, system). The Thomas Natural symbols, on the other hand, were chosen for speed rather than familiarity. Furthermore, Thomas Natural was published in the 1930s 1940s, at a time when alphabetic systems were just beginning their ascendency, whereas in the contemporary era in which Teeline is being promoted, the limitations of the alphabetic systems have made them less attractive than formerly, when their potential seemed greater.