Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қызметші қыз
Servant girl
Амах (ama, Amme, ортағасырлық латынша: amma,) немесе ая (aia, латынша: avia, тагалогша: yaya) – отбасында тазалау, балаларға күтім жасау және басқа да шаруашылық жұмыстарын орындау үшін жұмысқа алынған қыз немесе әйел. Амах көбінесе Шығыс Азияда қолданылады, ал ая – Оңтүстік Азияда, және ол көбінесе жалпы қызметшіге қарағанда, кішкентай балаларға қараушы мейірбике деген мағынаны білдіреді.
An amah (ama, Amme, Medieval Latin: amma, ) or ayah (aia, Latin: avia, Tagalog: yaya) is a girl or woman employed by a family to clean, look after children, and perform other domestic tasks. Amah is the usual version in East Asia, while ayah relates more to South Asia, and tends to specifically mean a nursemaid looking after young children, rather than a general maid.
Рөл
Бұл үй қызметшісі және бала күтушінің біріктірілген қызметін атқаратын лауазым. Олардан форма кию талап етілуі мүмкін. Бұл термин, "ана" сөзінің айтылуына ұқсас (қараңыз, "Мама" және "Папа"), қытай тілінде сыпайы және құрметті болып саналады. Аялар Үндістанда 18-шы ғасырдың соңынан бастап ерекше кәсіби топ ретінде танылды, Үндістанда Компания билігі мен Британдық Радж кезеңдерінде бала күтімі жұмысының негізгі тірегі болды, өйткені отарлық әйелдер және олардың балалары көбейді. Бенгалия тумасы, мүмкін португал тегі бар Джоанна де Силва, өзімен бірге Британияға сапар шеккен аяның ерте мысалы болды және сирек жағдайда, 1792 жылы Уильям Вуд оның портретін салған. 1896 жылы Калькуттадағы 15 Free School Street мекенжайында тұратын Мина Ая мен Гринхиллз британдық отбасы арасында жасалған жазбаша және қол қойылған келісімшарт Британ кітапханасында сақталған. Онда екі баланы күтіп Британияға сапарға шығуға қатысты қызмет шарттары және Мина Аяның қайта оралуы туралы талаптар көрсетілген: "Егер Гринхилл ханым маған қайтып оралу үшін басқа әйел таппаса, менің қайта жол ақым 10.0.0 фунт стерлинг". Аялар 19-шы және 20-шы ғасырдың басында Сингапур, Үндістан және Малайзияда да жұмыс істеді. 1930 жылдары Боғаз қоныстары мен Гонконгта қытайлық амалар көбірек таралды. Үнді және қытай әйелдері Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы үй шаруашылықтарында жұмыс істеді, сондай-ақ британдық отбасылармен және ата-аналарызсыз саяхаттайтын балалармен Азия, Еуропа және Австралия арасында теңіз арқылы бірге жүрді.
It is a domestic servant role which combines functions of maid and nanny. They may be required to wear a uniform. The term, resembling the pronunciation for "mother" (see Mama and papa), is considered polite and respectful in the Chinese language. Ayahs have been identified as a distinctive occupational group in India from the late eighteenth century, becoming the mainstay of childcare work during the periods of Company rule in India and the British Raj, as colonial wives and therefore children became more prevalent. Joanna de Silva, a native of Bengal, possibly of part Portuguese descent, was an early example of an ayah who travelled to Britain with her charges, and, more rarely, had her portrait painted by William Wood in 1792. A rare written and signed agreement between Mina Ayah of 15 Free School Street, Calcutta, an Indian ayah and a British family, the Greenhills, was signed in 1896, and survives in the British Library. It lays out the terms of services for the voyage to Britain looking after two children, and Mina Ayah's return "£10.0.0. for my return passage unless Mrs Greenhill finds me a lady to return with". Ayahs also worked in Singapore, Indian and Malay ayahs during the nineteenth and early twentieth century. By the 1930s, Chinese amahs were more prevalent in the Straits Settlements and Hong Kong. The Indian and Chinese women were employed in households in South and South East Asia and also accompanied British families, and children travelling without their parents, across the seas between Asia, Europe, and Australia.
Этимология
Амах сөзі "[[:wiktionary:أمة#Noun 2, meaning "female slave";] немесе "әркез" деген мағынаны білдіретін португал сөзі ama-дан шыққан болуы мүмкін. Бірақ, кейбір мамандар бұл сөздің қытай сөзінің ағылшын тіліндегі түрі екенін айтады. "А" – бір буынды есімдердің немесе туыстық атаулардың алдына жақындық білдіру үшін қосылатын, қытай тіліндегі кең таралған префикс, ал "ма" – "ана" дегенді білдіреді. Тағы бір пікір бойынша, бұл сөз бала күтуші әйелге арналған "nai mah" терминінен пайда болған. Бұл термин Шығыс Азия, Оңтүстік-Шығыс Азия және Оңтүстік Азияда қызметші немесе бала күтуші әйелді білдіру үшін қолданылады. Кейбір елдерде "Амах-чие" немесе "маххе" (қытай диалектілерінде "үлкен қарындас" деген мағынада) сияқты түрлері де қолданылған. Қытайда "амах" сөзі кез келген егде жастағы әйелге қатысты айтылуы мүмкін. Тайвань мен Оңтүстік-Шығыс Қытайда, миннан тілінде сөйлейтін аймақтарда, amah (t=阿媽) – әке жағынан келген әжеге жатады. Осыған ұқсас терминдерге "аии" (c=阿姨), "ииии" (қарындас) немесе "джиии" (ағасы) жатады. 1990 жылдардың ортасынан бері, кейбір топтарда мұндай адамды "қызметші" немесе "ая" деп атаудың орнына, "көмекші" деп атау саяси тұрғыдан дұрыс болып саналады.
The word amah may have originated from the [[:wiktionary:أمة#Noun 2, meaning "female slave"; or from the Portuguese ama, meaning "nurse". Some however argued that it is the English form of the Chinese word ah mah. Ah is a common Chinese prefix used before monosyllabic names or kinship terms to indicate familiarity, and mah means "mother". Others say that the word originated from the term for a wet nurse, nai mah This word is common in East Asia, Southeast Asia and South Asia to denote a maidservant or nursemaid. Variants such as Amah chieh or mahjeh ( means elder sister in Chinese dialects) have also been used in some countries. In China, amah may even refer to any old lady in general. In Taiwan and southeastern China where the Minnan language is spoken, amah (t=阿媽) refers to the paternal grandmother. Similar terms in the same context include ah yee (c=阿姨), yee yee (aunt), or jie jie (elder sister). Since the mid 1990s, it has become more politically correct in some circles to call such a person a 'helper' rather than a maid or ayah.
Басқа мағыналары
Қытайдағы Тан әулеті тұсында "амах" сөзі таоистік құдай, Батыс патшайымына бейресми және поэтикалық атау ретінде қолданылған. "Амах" сонымен қатар көптеген елдерде "ана" деген мағынаны да білдіреді.
During the Tang dynasty in China, the word amah was used as an informal and poetic title for the Taoist goddess, the Queen Mother of the West. "Amah" also means mother in many countries.