Туысқандық қатынастар: әлеуметтік, құқықтық және мәдени аспектілер

Кіріспе

Отбасы мүшелері немесе жақын туыстар арасындағы жыныстық қатынас – жақын туыстармен жыныстық қатынасқа қатысты әлеуметтік, құқықтық, діни және мәдени көзқарастар мен санкциялар. Инцест ( /ɪnˈsɛst/ ) – отбасы мүшелері немесе жақын туыстар арасындағы жыныстық қатынас. Бұл көбінесе қандастық байланыстағы (қандас туыстар) адамдар арасындағы жыныстық қатынасты қамтиды, кейде тектік байланыстағылар да кіреді. Көптеген қоғамдарда бұл тыйым салынған және моральдық емес деп есептеледі, сондай-ақ жүктілік болған жағдайда балаларда генетикалық аурулардың пайда болу қаупін арттырады. Инцест табуы – қазіргі және өткен қоғамдардағы ең кең таралған мәдени табулардың бірі. Көптеген қазіргі қоғамдарда инцестке қатысты заңдар немесе жақын туысқандық некелерге қойылатын әлеуметтік шектеулер бар. Кейбір мәдениеттерде инцест табуы қандастық байланысы жоқ туыстарға да – мысалы, сүттен туған бауырларға, өгей бауырларға және асырап алынған бауырларға – таратылады, бірақ көбінесе одан аз күшпен. Үшінші дәрежелі туыстар (мысалы, жарты жеңе, жарты немере, бірінші туысқан) орташа есеппен 12,5% ортақ генетикалық мұраға ие, ал олардың арасындағы жыныстық қатынасқа әртүрлі мәдениеттерде әртүрлі қарастырылады – одан аулақ болуға шақырудан бастап, әлеуметтік тұрғысынан қабылдануға дейін. Инцест қатынасынан туған балалар заңды емес деп есептелген, және кейбір қоғамдарда осы күнгі күнге дейін солай қарастырылады. Көп жағдайда ата-аналардың осы мәртебені жою үшін некеге тұру мүмкіндігі болмаған, себебі инцест некелері де тыйым салынған және қазір де тыйым салынған. Инцестке тыйым салудың жиі кездесетін себебі – туыстық аралық шаруашылықтан сақтану, яғни жақын генетикалық байланысы бар ата-аналардан туған балаларға әсер ететін генетикалық аурулардың жиынтығы. Алайда, мәдени антропологтар туыстық аралық шаруашылықтан сақтану инцест табуының жалғыз негізі бола алмайтынын атап өтті, өйткені инцестке тыйым салудың шекаралары мәдениеттер арасында кеңінен өзгереді және міндетті түрде туыстық аралық шаруашылықтан сақтануды барынша арттыра бермейді. Кейбір қоғамдарда, мысалы, ежелгі Египетте, аға-іні, әкесінің қызы, анасының ұлы, ағайынның інісі, әпкесі, немересі және басқа да патшалық отбасындағы туыстар патшалық әулетті жалғастыру мақсатымен үйленді. Кейбір қоғамдарда инцесттің заңсыз немесе адал емес екендігіне қатысты әртүрлі көзқарас бар. Мысалы, Самоада аға мен үлкен әпкелердің некелесуіне рұқсат берілген, ал кіші аға мен кіші әпкелердің некелесуі әдепсіздік деп танылған. Дегенмен, бірінші дәрежелі туыстармен (ата-ана, бауырлас немесе бала) жыныстық қатынасқа түсуге шамалы дамыған қоғамдардың барлығында тыйым салынған.

Sexual activity between immediate family members or close relatives
the variable social, legal, religious, and cultural attitudes and sanctions concerning human sexual relations with close kin

Incest ('/ɪ//n//s//ɛ//s//t/// INsest) is human sexual activity between family members or close relatives. This typically includes sexual activity between people in consanguinity (blood relations), and sometimes those related by lineage. It is forbidden and considered immoral in most societies, and can lead to an increased risk of genetic disorders in children in case of pregnancy. The incest taboo is one of the most widespread of all cultural taboos, both in present and in past societies. Most modern societies have laws regarding incest or social restrictions on closely consanguineous marriages. Some cultures extend the incest taboo to relatives with no consanguinity, such as milk siblings, stepsiblings, and adoptive siblings, albeit sometimes with less intensity. Third degree relatives (such as half aunt, half nephew, first cousin) on average have 12.5% common genetic heritage, and sexual relations between them are viewed differently in various cultures, from being discouraged to being socially acceptable. Children of incestuous relationships have been regarded as illegitimate, and are still so regarded in some societies today. In most cases, the parents did not have the option to marry to remove that status, as incestuous marriages were, and are, normally also prohibited. A common justification for prohibiting incest is avoiding inbreeding, a collection of genetic disorders suffered by the children of parents with a close genetic relationship. However, cultural anthropologists have noted that inbreeding avoidance cannot form the sole basis for the incest taboo because the boundaries of the incest prohibition vary widely between cultures and not necessarily in ways that maximize the avoidance of inbreeding. In some societies, such as those of Ancient Egypt, brother–sister, father–daughter, mother–son, cousin–cousin, aunt–nephew, uncle–niece, and other combinations of relations within a royal family were married as a means of perpetuating the royal lineage. Some societies have different views about what constitutes illegal or immoral incest. For example, in Samoa, marriage between a brother and an older sister was allowed, while marriage between a brother and a younger sister was declared as unethical. However, sexual relations with a first degree relative (meaning a parent, sibling, or child) are almost universally forbidden.

Терминология

Инцест сөзі латын тіліндегі *incestus* сөзінен шыққан, оның жалпы мағынасы "таза емес, ұятсыз" дегенді білдіреді. Ол орта ағылшын тіліне латынның жалпы мағынасында (орта ағылшын кезеңі бойына сақталған) және қазіргі тары мағынасында енгізілді. Туынды сын есім *incestuous* 16 ғасырда пайда болды. Латын термині пайда болғанға дейін инцест ежелгі ағылшын тілінде *sib leger* ( *sibb* "туыстық" + *leger* "жатаққа түсу") немесе *mǣġhǣmed* (*mǣġ* "туыс, ата-ана" + *hǣmed* "жыныстық қатынас") деп белгіленген, бірақ уақыт өте келе екі сөз де қолданыстан шығып қалды. *Incester* және *incestual* сияқты терминдер адамдар арасындағы туыстармен жыныстық қатынасқа қызығушылық танытқан немесе оған қатысқандарды сипаттау үшін қолданылса, *inbreeder* сөзі адам емес организмдердегі ұқсас мінез-құлыққа қатысты қолданылады.

Ежелгі дәуір

Көне Қытайда әкелерінің бауырларынан туған туысқандардың (яғни, әкесінің ағаларынан туған) бір-біріне үйленуіне рұқсат етілмесе, ал әртүрлі тегі бар туысқандар (әкесінің әпке-қарындастарынан туған аналық және әкелік туыстар) үйленуге рұқсат берілген. Ахеменидтік Парсыда туысқандар арасында, мысалы, жартылай бауырлар, немерелер мен ағайындылар арасында некелер болған, бірақ олар қандас болып саналмаған. Дегенмен, грек деректерінде патшалық отбасында аға-іні, әпке-қарындас және әке-қызының некелері болғандығы айтылады. Геродоттың айтуынша, II Камбиз шах өзінің екі қарындасы Атосса мен Роксанаға үйленген. Бұл заңсыз саналған. Алайда Геродот Камбиз Отанның қызы Файдимеге үйленгенін айтады, ал оның замандасы Ктесий Роксанды Камбиздің әйелі деп атайды, бірақ ол оның қарындасы деп көрсетілмейді. Камбизді инцест жасады деген айыптама оның «зияраттық әрекеттерінің» бір бөлігі ретінде айтылады, бұл оның «ессіздігі мен мақтандығын» көрсетуге бағытталған. Бұл хабарлардың барлығы Камбизге қарсы болған бір ғана египеттік дереккөзден алынған, ал «қылмыстар» туралы кейбір айыптамалар, мысалы, Апис бұқасын өлтіру, жалған деп расталды, яғни Камбиздің болған инцесттік қатынасы туралы хабар күмәнді. Египет патшаларының бірнешеуі өздерінің жарты қарындастарына үйленді және патшалық әулетті жалғастыру үшін бірнеше бала тудырды. Мысалы, Тутанхамон өзінің жарты қарындасы Анхесенамунға үйленді, ал өзі Ахнатон мен белгісіз әйелі арасындағы инцесттік одақтың баласы болды. Фриер және басқа ғалымдар Грек-рим дәуірінде Египеттің барлық топтарында ағайынды некелер кең таралған деп мәлімдейді. Көптеген папирустар мен римдік санақ мәліметтері көптеген ерлі-зайыптылардың бір әке мен анадан туған аға-іні, апа-қарындас болғанын растайды. Алайда, қолжетімді дәлелдер мұндай қатынастардың жиі кездесетінін қолдамайды деп де айтылды. Бұл қарым-қатынастардың ең танымалдары Птолемей патшалық отбасында болды; Клеопатра VII өзінің екі інісі Птолемей XIII және Птолемей XIV-ке тұрмысқа шықты, ал анасы мен әкесі Клеопатра V және Птолемей XII-де аға-інілері болды. Арсиноя II мен оның кіші інісі Птолемей II Филадельф отбасында тұңғыш рет бауырластық некеге қатысты, бұл дәстүрден ауытқу. Грек және македониялық дәстүр бойынша толық бауырластар арасындағы одақ нормаға қайшы болды және кем дегенде кейбір қалалардың заңдарымен тыйым салынды. Селевкидтерді бауырластық одақтарына қатысты өз тәжірибелеріне жетелеген олардың көршілес Птолемейлік бәсекелестерін байқау болуы мүмкін. Антиох III мен Лаодики III-нің қызы Лаодики IV өзінің екі ағасы Антиох пен Селевки IV-ке және өзінің кіші інісі Антиох IV-ке үйленді. Оның екінші және үшінші ағалары бірінен кейін бірі патшалық құрды, бұл оның екі некеде де патшайым болды. Ол үш ағасының да баласын әкелді. Олардың бірі оның ұлы Димитрий I болды, ол да бір кезде таққа отырды және өзінің толық қарындасы Лаодикия V-ге үйленді. Лаодикия V күйеуінің ағасынан үш бала тапты; олардың некелері патшалық тарихында бауырластардың соңғы некелері болып табылады. Инцест кейде ежелгі Грецияда төрешіліктің оң белгісі ретінде танылды. Геродот Писистраттың ұлы Хиппийдің түсінде «анасымен бірге жатқан» екенін және бұл түс оған Афинаны қайтадан билеп-төстейтінін уәде еткенін айтады. Суетоний бұл белгіні Юлий Цезарьдың түсінде көргенін айтады, ол өз анасымен жыныстық қатынас туралы түс көрудің символикасын түсіндіреді. Инцест туралы Вергилийдің Энеида VI кітабында айтылады және айыпталады: hic thalamum invasit natae vetitosque hymenaeos «Бұл қыздың бөлмесіне басып кірді және тыйым салынған жыныстық әрекет жасады». Римдік азаматтық заңда төрт қандас арадағы некеге тыйым салынған, бірақ некеге қатысты туыстық қатынас деңгейі жоқ. Римдік азаматтық заңдар ата-ана мен бала арасындағы кез келген некеге тыйым салды, жоғары немесе төменгі сызықтағы кез келген. Ежелгі Римде инцестке қарсы табуның саяси инцест туралы айыптауларды (көбінесе жалған айыптаулар) қорлау және саяси құқықтардан айыру құралы ретінде қолданғаны дәлелденді. Страбон парсы магиясы мен ирландтардың өз аналарымен жыныстық қатынаста болғанын жазған. Ктесийдің «Персия тарихы» романында Эдип Тиранның спектаклін көрген кейбір македониялықтар Эдиптің өз туғандығы туралы шындықты білгеннен кейін өзін қию қажеттігін неге сезінгенін түсінбей қалғандығы туралы айтылған. Олар актерді әзілдеп, бір-бірін «Анаңа бар» деп шақырды. Скандинавия мифологиясында аға-інілер мен апа-сіңлілердің некелері кең таралған, ең танымал мысалы – Ньордр мен оның аты жоқ қарындасы (әлде Nerthus), Фрейя мен Фрейрдің ата-аналары. Локи өз кезегінде Фрейя мен Фрейрдің жыныстық қатынаста болғандығын айыптайды.

In ancient China, first cousins with the same surnames (i. e. those born to the father's brothers) were not permitted to marry, while those with different surnames could marry (i. e. maternal cousins and paternal cousins born to the father's sisters). In Achaemenid Persia, marriages between family members, such as half siblings, nieces and cousins took place but were not seen as incestuous. However, Greek sources state that brother sister and father daughter marriages allegedly took place inside the royal family, yet it remains problematic to determine the reliability of these accounts. According to Herodotus, Shah Cambyses II supposedly married two of his sisters, Atossa and Roxane. This would have been regarded as illegal. However, Herodotus also states that Cambyses married Otanes' daughter Phaidyme, whilst his contemporary Ctesias names Roxane as Cambyses' wife, but she is not referred to as his sister. The accusations against Cambyses of committing incest are mentioned as part of his "blasphemous actions", which were designed to illustrate his "madness and vanity". These reports all derive from the same Egyptian source that was antagonistic towards Cambyses, and some of these allegations of "crimes", such as the killing of the Apis bull, have been confirmed as false, which means that the report of Cambyses' supposed incestuous acts is questionable. Several of the Egyptian kings married their sisters and had several children with them to continue the royal bloodline. For example, Tutankhamun married his half sister Ankhesenamun, and was himself the child of an incestuous union between Akhenaten and an unidentified sister wife. Several scholars, such as Frier et al., state that sibling marriages were widespread among all classes in Egypt during the Graeco Roman period. Numerous papyri and the Roman census declarations attest to many husbands and wives being brother and sister, of the same father and mother. However, it has also been argued that the available evidence does not support the view that such relations were common. The most famous of these relationships were in the Ptolemaic royal family; Cleopatra VII was married to two of her younger brothers, Ptolemy XIII and Ptolemy XIV, whilst her mother and father, Cleopatra V and Ptolemy XII, were also brother and sister. Arsinoe II and her younger brother Ptolemy II Philadelphus were the first in the family to participate in a full sibling marriage, a departure from custom. A union between full siblings was counternormative in Greek and Macedonian tradition, and prohibited by the laws of at least some cities. It may have been observation of their next door Ptolemaic competitors that guided the Seleukids to their own experimentations with sibling unions. The daughter of Antiochus III and Laodice III, Laodice IV, married her two full blooded older brothers, Antiochus and Seleucus IV, and also her younger brother Antiochus IV. Her second and third brother husbands ruled as king one after the other, making her the queen in both her marriages. She bore children to all three of her brothers from her unions with them. One of them was her son Demetrius I, who also took the throne at one point and married a full sister of his own, Laodice V. Laodice V bore her brother husband three children; their marriage is the last known sibling marriage in the kingdom's history. Incest was sometimes acknowledged as a positive sign of tyranny in ancient Greece. Herodotus recounts a dream of Hippias, son of Pisistratus, in which he "slept with his own mother", and this dream gave him assurance that he would regain power over Athens. Suetonius attributes this omen to a dream of Julius Caesar, explaining the symbolism of dreaming of sexual intercourse with one's own mother. Incest is mentioned and condemned in Virgil's Aeneid Book VI: hic thalamum invasit natae vetitosque hymenaeos "This one invaded a daughter's room and a forbidden sex act". Roman civil law prohibited marriages within four degrees of consanguinity but had no degrees of affinity with regard to marriage. Roman civil laws prohibited any marriage between parents and children, either in the ascending or descending line ad infinitum. The taboo against incest in ancient Rome is demonstrated by the fact that politicians would use charges of incest (often false charges) as insults and means of political disenfranchisement. Strabo reported that the Persian magi and the Irish had sex with their own mothers. Ctesias' History of Persia mentions how some Macedonians who saw a performance of Oedipus Tyrannus were perplexed at why Oedipus felt the need to mutilate himself after learning the truth about his birth; they booed the actor, and urged each other "Go for your mother". In Norse mythology, there are themes of brothersister marriage, a prominent example being between Njörðr and his unnamed sister (perhaps Nerthus), parents of Freyja and Freyr. Loki in turn also accuses Freyja and Freyr of having a sexual relationship.

Киелі кітап сілтемелері

Ең алғашқы Киелі кітаптағы инцестке қатысты сілтеме Қабылға байланысты. Ол әйелімен жақындық құрды, және ол Енохты жүкті болып, дүниеге әкелді. Бұл өлеңдерді тура мағынасында түсіндіргенде, сол кезде Хауадан басқа әйел болмаған, немесе аты-жөні айтылмаған қарындасы болған, сондықтан Қабыл анасымен немесе қарындасымен инцестке барыпты. Кейін, Еврей жазбаларының 20-тарауында, Патриарх Ыбырайым өзінің жарты әпкесі Сараға үйленді. Басқа сілтемелерге 2 Самуил кітабының 13-тарауындағы Дәуіт патшаның ұлы Амнонның өзінің жарты әпкесі Тамарды зорлағаны туралы оқиға кіреді. Майкл Куганның айтуынша, Амнонның оған үйленуіне ешқандай бөгет болмас еді, себебі Киелі кітап инцестке тыйым салуда тұрақсыз. Жаратылыс кітабының 19:30-38 аяттарында, Содом мен Ғомор жойылғаннан кейін оқшауланған жерде тұрған Лоттың екі қызы, оның әулетін жалғастыру үшін серік таппағандықтан, әкесін мас етіп зорлауға сөз байласады. Лот мас болғандықтан, алғашқы және келесі күні кіші қызымен жатқанда, ол ештеңе сезбеді. Мұса да инцесттік некеден туған. Шығу кітабының 6-тарауында оның әкесі Амрамның анасы Жохебеттің сіңілі баласы болғаны айтылады. Алайда, бұл инцест Мұсаны «жабайы аңдардың, ауа райының, судың және басқа да қауіп-қатерлердің» қаупіне ұшыратуы мүмкін екені айтылған. Еретик саналған секталар, мысалы, Вальденстер, инцест жасады деп айыпталды. Инцесттік некелер ежелгі Жапония мен Корея, Инка Перуі, ежелгі Гавайи және кейде Орталық Африка, Мексика және Таиландтың патшалық үйлерінде де кездескен. Ежелгі Египет патшалары сияқты, Инка билеушілері де өздерінің әпкелеріне үйленген. Мысалы, Хуайна Капак Топа Инка Юпанкидің ұлы, Инканың әйелі және қарындасы болды. Инка патшасы әпкесіне үйленуі күтілді. Егер ол үлкен әпкесінен бала таппаса, екінші және үшінші әпкелеріне үйлене беріп, балалары болғанша бірге тұратын. Күннің қанының тазалығын сақтау – Инка патшасының әпкесіне үйленуінің бір себебі болды. Инка патшалары аспан денелерінен тараған құдайлар деп есептеліп, аспан әкесі Күннің мінез-құлқына еліктеп, оның қарындасы Айға үйленген. Патшалар мен ханзадалар өздерінің әпкелеріне үйленуінің тағы бір себебі – мұрагердің патшалықты анасынан да, әкесінен де мұраға алуы мүмкін болды. Сондықтан ханзада мұрагерлік принципінің екі түрін де пайдалана алатын. Ежелгі Жапонияда жарты бауырластық некелер де болған, мысалы, Император Бидацу мен оның жарты қарындасы Императрица Суиконың некесі. Жапон князі Кинаши но Кару өзінің толық қарындасы Князь Кару но Оирацумемен жақындық құрды, бірақ бұл әрекет ақымақтық деп есептелді. Басқа отбасылардың ықпалын болдырмау үшін, Кореяның Горьео әулетінің монархы Гванжонг 10-ғасырда өзінің жарты қарындасы Даэмокқа үйленді. Қандас емес туысқанға үйлену де адамгершілікке қайшы саналды және инцест ретінде қарастырылды. Мысалы, 14 ғасырдың Горьео патшасы Чунгхэ қайтыс болған әкесінің бір әйелін зорлады, сондықтан ол анасы деп есептелді. Үндістанда 13-49 жас аралығындағы әйелдердің ең көп саны жақын туыстарына үйленетін Тамил Надуда, содан кейін Андхра-Прадеш, Карнатака және Махараштрада. Бұл сирек болғанымен, Андхра-Прадеш пен Тамил Надуда жиі кездеседі.

The earliest Biblical reference to possible incest involves Cain. It was cited that he knew his wife and she conceived and bore Enoch. A literalist reading of this passage indicates that, during this period, there was no other woman except Eve, or there was an unnamed sister, in which case Cain had an incestuous relationship with his mother or his sister. Later, in Genesis 20 of the Hebrew Bible, the Patriarch Abraham married his half sister Sarah. Other references include the passage in 2 Samuel 13 where Amnon, King David's son, rapes his half sister Tamar. According to Michael D. Coogan, it would have been perfectly all right for Amnon to have married her, the Bible being inconsistent about prohibiting incest. In Genesis 19:3038, while living in an isolated area after the destruction of Sodom and Gomorrah, Lot's two daughters conspire to inebriate and rape their father due to the lack of available partners to continue his line of descent. Because of intoxication, Lot "perceived not" when his firstborn, and the following night his younger, daughter lay with him. Moses was also born of an incestuous marriage. Exodus 6 details how his father, Amram, was the nephew of his mother, Jochebed. It stated, however, that the incest exposed Moses "to the peril of wild beasts, of the weather, of the water, and more." Sects deemed heretical, such as the Waldensians, were accused of incest. Incestuous marriages were also seen in the royal houses of ancient Japan and Korea, Inca Peru, Ancient Hawaii, and, at times, Central Africa, Mexico, and Thailand. Like the kings of ancient Egypt, the Inca rulers married their sisters. Huayna Capac, for instance, was the son of Topa Inca Yupanqui and the Inca's sister and wife. The ruling Inca king was expected to marry his full sister. If he had no children by his eldest sister, he married the second and third until they had children. Preservation of the purity of the Sun's blood was one of the reasons for the brothersister marriage of the Inca king. The Inca kings claimed divine descent from celestial bodies and emulated the behavior of their celestial ancestor, the Sun, who married his sister, the Moon. Another reason the princes and kings married their sisters was so the heir might inherit the kingdom as much as through his mother as through his father. Therefore, the prince could invoke both principles of inheritance. Half sibling marriages were found in ancient Japan, such as the marriage of Emperor Bidatsu and his half sister Empress Suiko. Japanese Prince Kinashi no Karu had sexual relations with his full sister Princess Karu no Ōiratsume, although the action was regarded as foolish. In order to prevent the influence of the other families, Korean Goryeo dynasty monarch Gwangjong married his half sister Daemok in the 10th century. Marriage with a family member not related by blood was also regarded as contravening morality and was therefore incest. One example of this is the 14th century Chunghye of Goryeo, who raped one of his deceased father's concubines, who was thus regarded to be his mother. In India, the largest proportion of women aged 13 to 49 who marry their close relatives are in Tamil Nadu, then Andhra Pradesh, Karnataka, and Maharashtra. While it is rare for uncleniece marriages, it is more common in Andhra Pradesh and Tamil Nadu.

Басқалар

Кейбір Оңтүстік-Шығыс Азия мәдениеттерінде, белгілі бір этностар арасында инцест жиі кездесетіні туралы әңгімелер кейде сол этностарды қаралау мақсатымен айтылады. Удеге халқының ерте заманында кіші әйелдер мен үлкен әпкелерінің арасында некелер кең таралған. Гавай аралдарында жоғары дәрежелі әли'и басшылары өздерінің маннасын арттыру үшін үлкен қарындастарына үйленуге міндетті болған. Осы қатынастар патшалық қанның тазалығын сақтауға септігін тигізеді деп есептелген. Бұл туыстық одақтардың тағы бір себебі – биліктегі әли'и тобының санын шектеу болды. Қаналудың, бірнеше апаттардан кейін қабылданған діни ережелеріне сәйкес, "басшылар өздерінің санын арттыруы керек, және бұл іс кіші әйел үлкен қарындасына үйленсе орындалады".

Ауру таралуы және статистика

Ересектер мен келісім жасына толмаған адамдар арасындағы инцест балаларды жыныстық қорлаудың бір түрі болып саналады, ол балалық шақтағы қорлаудың ең төтенше түрлерінің бірі болып табылады; бұл жиі ауыр және ұзақ мерзімді психологиялық травмаларға әкеледі, әсіресе ата-ана инцестінің жағдайында. Оның таралуын жалпылау қиын, бірақ зерттеулер жалпы халықтың 10-15% кем дегенде бір рет осындай жыныстық қатынасқа түскенін, 2% -дан аз жыныстық қатынасқа немесе жыныстық қатынасқа ұмтылуды қамтитынын болжады. Әйелдер арасында зерттеулер 20%-ға дейін бағалады. Соңғы кездегі зерттеулер бойынша, аға-інілер арасындағы инцест, әсіресе аға аға-інілер мен кіші аға-інілер арасындағы жыныстық қатынас инцесттің ең кең таралған түрі болып табылады. Кейбір зерттеулер бойынша, аға-інілер арасындағы инцест инцесттің басқа түрлеріне қарағанда жиірек кездеседі. Кейбір зерттеулер көрсеткендей, бауырластарды зорлаудың жасөспірім қылмыскерлері жас құрбандарды таңдайды, зорлау құрбандарын ұзақ уақыт бойы таниды, ересектерге қарағанда жиі және қатты зорлық-зомбылық жасайды, бауырластарды зорлаудың әке немесе әкесі инцестінен гөрі ену әрекеттерінің деңгейі жоғары, әке мен аға ағасының инцесті әке-шешесінің инцестінен гөрі үлкен қиындыққа әкеледі. Оңтүстік Африка, Сауд Арабиясы, Судан, Пәкістан және Нигерия қандас некелер арқылы инцест жасалатын елдердің бірі болып табылады.

Ересектер арасында

Бір-біріне келісім берген ересектердің арасындағы инцестті қолдайтындар, бір жағынан келісім білдірген ересектердің мінез-құлқы мен, екінші жағынан зорлау, балаларға қатысты жыныстық зәбірлеу және зорлық-зомбылықпен жасалған инцест арасында нақты шекара салады. Дегенмен, тіпті мұндай келісімді қарым-қатынастар да заң бойынша инцест саналады және көптеген елдерде қылмыстық құқық бұзушылық ретінде қарастырылады (бірақ кейбір ерекшеліктер бар). Монаш университетінің криминология пәнінің аға оқытушысы, сондай-ақ Англия мен Уэльсте және Шотландияда отбасылық жыныстық қатынасқа заңдық жауап беру жөніндегі бұрынғы қызметкер Джеймс Роффи, Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенцияның барлық отбасылық жыныстық қатынасты қылмыстық деп санайтынын, тіпті барлық тараптар толық келісім берген жағдайда және барлық салдарынан хабардар болса да, талқылады. Оның пікірінше, заңнамада қолданылатын тілдік құралдар оқырмандарды барлық отбасылық жыныстық әрекеттерді, тіпті барлық тараптар келісім білдірген ересектер болған жағдайда да, әдепсіз және қылмыстық деп санауға итермелейді. Slate журналында Уильям Салетан гомосексуалистік қатынас пен келісім білдірген ересектер арасындағы инцест арасындағы заңдық байланысты көрсетті. Ол өзінің мақаласында 2003 жылы АҚШ сенаторы Рик Санторумның АҚШ Жоғарғы Сотының содомия заңдарына қатысты іс (негізінен жеке өмірге құқық және заң алдында теңдік мәселесі ретінде) туралы былай дегенін келтірді:

"Егер Жоғарғы Сот сіздің үйіңізде келісіммен жыныстық қатынас құқығыңыз бар екенін айтса, онда сіз бигамияға, көп әйел алуға, инцестке, неке адалдығын бұзуға құқылысыз." Жақындағы мақаласында Салетан инцесттің дұрыс емес екенін, себебі ол отбасылық қарым-қатынастарды күйрету қаупін тудырады, оларға "күшті және қауіпті жағдайды" енгізеді деп айтты.

Әпке-шешелер, аға-інілер, немере-сіңлілер немесе немере-жігіттер

Нидерландыда жеңеңізбен немесе сіңіліңізбен некелесу заңды, бірақ ұрпақтарында генетикалық ақаулар пайда болу қаупі болғандықтан, бұл тек Нидерланд үкіметінің тікелей рұқсатымен ғана мүмкін. Жеңе-сіңлі некелері көбінесе шетелдік иммигранттар арасында кездеседі. 2008 жылдың қараша айында Христиан-демократиялық партиясының ғылыми институты жеңелермен және сіңлілермен некелесуге тыйым салуды қалайтынын жариялады. Нидерланды мен Бельгияда 16 жастан асқан ересектер арасындағы қанағаттандырылған жыныстық қатынас, тіпті жақын туыстардың арасында да, әрқашан заңды. Ересек отбасы мүшесі мен кәмелетке толмаған бала арасындағы жыныстық қатынас заңсыз, бірақ ол инцест ретінде қарастырылмайды, ересек адамның кәмелетке толмаған балаға билігін пайдалану ретінде қарастырылады, бұл мұғалімнің, бапкердің немесе дін қызметкерінің билігіне ұқсас. Флорида штатында, өзінің әпкесі, ағасы, сіңлісі немесе жеңгесі екені белгілі адаммен қанағаттандырылған жыныстық қатынас үшінші дәрежелі қылмыс болып саналады. Басқа штаттарда да мұндай туыстар арасында некеге тыйым салынады. Жартылай әпке немесе жеңемен жыныстық қатынастың заңдылығы штаттан штатқа өзгереді. Ұлыбританияда инцестке тек ата-анасымен, әже-шешесімен, баласымен немесе бауырымен жыныстық қатынас жатады, бірақ жақында енгізілген «ересек туысымен жыныстық қатынас» құқық бұзушылығы жартылай бауырлар, ағалар, апалар, жеңелер мен сіңлілерге дейін таралады. Дегенмен, «инцест» термині халық мәдениетінде туысқандық қатынастағы кез келген жыныстық белсенділікті сипаттау үшін кеңінен қолданылады. Канадада жеңелер мен сіңлілердің, сондай-ақ әпкелер мен жеңгелердің арасындағы некелер заңды.

Ересекті бауырлар арасында

2000 жылдары ересектер арасындағы туысқандық инцесттің ең көп талқыланған жағдайларының бірі – Германиядан шыққан Патрик Штубинг пен Сюзан Каролевскидің ағайынды жұбайлардың оқиғасы. Әкесінің зорлық-зомбылық көрсетуі салдарынан Патрик 3 жасында асырап алуға берілді, кейін оны асырап алған ата-анасы ресми ұл етіп қабылдады. 23 жасында ол биологиялық ата-аналары туралы біліп, анасымен байланысқа шықты және онымен, сондай-ақ 16 жасар әпкесі Сюзанмен алғаш рет кездесті. Содан кейін ересек Патрик туған отбасына көшіп барды. Алты ай өткен соң анасы күрт қайтыс болғаннан кейін, ағайындылар жақын қарым-қатынасқа түсіп, 2001 жылы бірінші балалары дүниеге келді. 2004 жылға қарай олардың төрт баласы болды: Эрик, Сара, Нэнси және София. Олардың қарым-қатынасының көпке танымал болуы және осының салдарынан бірнеше рет сотталып, түрмеге қамалуы Германиядағы кейбір адамдарды ересектердің өзара келісімімен жасаған инцесті жазалау керек пе деген мәселені көтеруге мәжбүр етті. "Шпигель" журналында жарияланған мақалада олар бақытты екендері айтылған. Сот материалдарына сәйкес, алғашқы үш баласының психикалық және физикалық дамуында кемістіктер бар, олар асырап алуға берілді. 2014 жылдың 24 қыркүйегінде Германияның Этикалық кеңесі үкіметке ағайындылар арасындағы инцесті қылмыстық санайтын заңдарды жоюды ұсынды, мұндай тыйымдар азаматтардың құқығын шектеуге алып келеді деп сарайды. Кейбір қоғамдар толыққанды ағайындылық және жартылай ағайындылық қарым-қатынастың аражігін ажыратады.

Туыс туыстық қатынастар

Кейбір мәдениеттерде бірінші туыстар арасындағы некелер мен жыныстық қатынастар инцест ретінде қарастырылады, бірақ әлемнің көп бөлігінде оларға жол беріледі. Қазіргі уақытта АҚШ-тың 24 штатында бірінші туыстардың некелесуіне тыйым салынған, ал тағы жеті штатта тек ерекше жағдайларда ғана рұқсат етіледі. Ұлыбританияда туыстардың некелесуіне де, жыныстық қатынасқа түсуіне де рұқсат етіледі. Кейбір Батыс емес қоғамдарда жақын туыстар арасындағы некелер барлық некелердің 20-60% құрайды. Бірінші және екінші туыстардың некелері Батыс Еуропа, Солтүстік Америка және Океанияда сирек кездеседі, олар некелердің 1% -дан азын құрайды, бірақ Оңтүстік Америкада, Шығыс Азияда және Оңтүстік Еуропада 9% -ға жетеді, ал Таяу Шығыстың, Солтүстік Африканың және Оңтүстік Азияның аймақтарында шамамен 50% -ға жетеді. Пәкістанның Дхонд және Биттани сияқты қауымдастықтары туысқандар арасындағы некелерді жақсы көреді, өйткені олар ұрпақ желісінің тазалығын қамтамасыз етеді, жұбайларды жақын таныстырады және мұраның "сырттан келгендердің" қолына өтпейтініне көз жеткізеді. Бразилиялық Амазонияның Яномами халқының арасында, сондай-ақ антропологтар анықтаған көптеген тайпалық қоғамдардың арасында жақын туыстармен үйленуге басымдық беріледі. Азияда туысқандық некеге, кейде тіпті екінші туыстар арасындағы некеге немесе одан да алыс туысқандарға лайықсыз деп саналатын кейбір мәдениеттер бар. Бұл әсіресе Корея мәдениетінде орын алады. Оңтүстік Кореяда 1997 жылға дейін бір тегі мен руы бар екі адамның некелесуіне тыйым салынған. Бұл заң конституцияға қайшы деп танылғандықтан, Оңтүстік Кореяда қазір үшінші туысқа дейін некеге тыйым салынады (Қорей азаматтық кодексінің 809-бабын қараңыз). Хмонг мәдениетінде бір тегі бар адамның үйленуіне тыйым салынған, мұндай жағдайда олардың бәрінен бас тартылады және олар әдетте тегінен айырылады. 48 зерттеудің нәтижесінде, туысқандардың балаларында туа біткен кемістіктер туысқан емес жұптарға қарағанда екі есе көп: туысқан жұптардың 4% -ы, ал жалпы халықтың 2% -ы.

Неке арқылы анықталады

Кейбір мәдениеттерде инцестке тыйым салуға неке арқылы туысқандар да жатады; мұндай қатынастар қандастық емес, туыстық деп аталады. Мысалы, қайтыс болған әйелінің әпкесіне үйленуді қалаған жесірдің заңдылығы мен моральдық тұрғысынан дұрыстығы туралы мәселе 19 ғасырда Ұлыбританияда ұзақ және қызу пікірталас тудырды, оған Мэтью Болтон мен Чарльз Ла Тробе сынды тұлғалар да қатысты. Некелер Шотландияда және Швейцарияда заңмен рұқсат етілді. Орта ғасырлық Еуропада баланың құдасы болу да туыстық байланыс құрды. Ал басқа қоғамдарда қайтыс болған жұбайдың бауыры немесе қарындасымен некелесу – идеалды нұсқа саналды. Еврей кітабында еркекке бауырының жесірін алуға тыйым салынған, бірақ егер бауыры баласыз қайтыс болса, оның жесірін алу арқылы "оны туыстың жалғасын қалдыруы" міндетті. Кейбір қоғамдар ұзақ жылдар бойы сестренкалық полигинияны – яғни, бір ер адамның бір-біріне апалы-сіңлілі әйелдерге үйленуін (бірақ олар оған жақын туыс емес) қалыпты құбылыс ретінде қабылдады. Ислам заңнамасында ата-ана, әкесінің не анасының қайта үйленген әйелі, қарындас, бауыр, аға-інінің балалары, тәтелер мен шешелермен неке қиюға тыйым салынған, ал бірінші не екінші туыстардың арасында неке рұқсат етіледі. Бауырдың жесірін немесе қайтыс болған не ажырасқан әйелдің қарындасын алуға да рұқсат беріледі.

Бір туыстылық

Биологиялық туысқан ата-аналардың ұрпақтары инбридингтің ықтимал әсеріне тап болуы мүмкін. Мұндай ұрпақтарда туа біткен кемшіліктердің пайда болу мүмкіндігі жоғары (қараңыз, туыстық коэффициенті), себебі бұл осындай бұзылыстарды тудыратын зиянды рецессивті аллельдер үшін гомозиготалы зиготалардың үлесін арттырады (қараңыз, инбридинг депрессиясы). Көптеген мұндай аллельдер популяцияларда сирек кездесетіндіктен, туысқан емес екі әйел мен еркектің екеуі де гетерозиготалы тасымалдаушы болуының ықтималдығы төмен. Дегенмен, жақын туыстар өз аллельдерінің үлкен бөлігін ортақ пайдаланатындықтан, ортақ ата-бабада кездесетін сирек кездесетін зиянды аллельдің туысқан ата-аналардан мұраға қалу ықтималдығы инбридті емес жұбайларға қарағанда едәуір артады. Көптеген адамдардың ойынша, инбридинг аллель жиілігін өзгертеді, бірақ шындығында ол гомозиготалардың гетерозиготаларға қатысты үлесін арттырады. Бұл екі қайшы әсерге алып келеді: алдымен, инцестуалды көбею зиготалық деңгейді арттырады, нәтижесінде зиянды рецессивті аллельдер жиірек білінеді, бұл зиготалардың спонтанды түрде түсік тастауына, перинатальды өлімге және туғаннан кейінгі кемшіліктері бар ұрпақтардың көбеюіне әкеледі. Бірақ, ұзақ мерзімді перспективада, осы зиянды рецессивті аллельдердің табиғи іріктеуге ұшырауының артуына байланысты, олардың жиілігі инбридті популяцияда жылдам төмендейді, нәтижесінде "салауаттырақ" популяция пайда болады (жаман рецессивті аллельдердің азаюымен). Екі адамның туыстық байланысы неғұрлым жақын болса, зиготалық деңгей соғұрлым жоғары болады, демек инбридингтің биологиялық салдары да соғұрлым ауыр болады. Осы фактінің арқасында бауырлар сияқты жақын туыстар арасындағы инбридинг, туысқандар арасындағы инбридингке қарағанда сирек кездеседі. Рецессивті аурулардан басқа да зиянды әсерлер болуы мүмкін. Мысалы, ұқсас иммундық жүйелер жұқпалы ауруларға осал болуы мүмкін (қараңыз, негізгі гистоқонюгациялық кешен және жыныстық таңдау). 1994 жылғы зерттеуде бірінші туысқандар арасындағы инбридинг кезінде орташа өлім-жітім 4,4% құрады. 2008 жылғы зерттеуде де бірінші туысқандардың ұрпақтарының өмір сүру ұзақтығы қысқарғаны анықталды, бірақ екінші туысқан деңгейінен кейін өмір сүру ұзақтығында ешқандай айырмашылық байқалмады. Ата-анасы мен баласы немесе бауырлары бар отбасылардың балалары туысқандарға қарағанда жоғары тәуекелге ұшырайды. Зерттеулерге сәйкес, осы балалардың 20-36% инбридинг салдарынан өледі немесе ауыр мүгелектікке ұшырайды.

Offspring of biologically related parents are subject to the possible impact of inbreeding. Such offspring have a higher possibility of congenital birth defects (see Coefficient of relationship), because it increases the proportion of zygotes that are homozygous for deleterious recessive alleles that produce such disorders (see Inbreeding depression). Because most such alleles are rare in populations, it is unlikely that two unrelated marriage partners will both be heterozygous carriers. However, because close relatives share a large fraction of their alleles, the probability that any such rare deleterious allele present in the common ancestor will be inherited from both related parents is increased dramatically with respect to non inbred couples. Contrary to common belief, inbreeding does not in itself alter allele frequencies, but rather increases the relative proportion of homozygotes to heterozygotes. This has two contrary effects:
In the short term, because incestuous reproduction increases zygosity, deleterious recessive alleles will express themselves more frequently, leading to increases in spontaneous abortions of zygotes, perinatal deaths, and postnatal offspring with birth defects. In the long run, however, because of this increased exposure of deleterious recessive alleles to natural selection, their frequency decreases more rapidly in inbred population, leading to a "healthier" population (with fewer deleterious recessive alleles). The closer two persons are related, the higher the zygosity, and thus the more severe the biological costs of inbreeding. This fact likely explains why inbreeding between close relatives, such as siblings, is less common than inbreeding between cousins. There may also be other deleterious effects besides those caused by recessive diseases. Thus, similar immune systems may be more vulnerable to infectious diseases (see Major histocompatibility complex and sexual selection). A 1994 study found a mean excess mortality with inbreeding among first cousins of 4.4%. A 2008 study also found decreased lifespan among offspring of first cousins, but no difference between lifespans after the second cousin level. Children of parentchild or siblingsibling unions are at increased risk compared to cousincousin unions. Studies suggest that 20–36% of these children will die or have major disability due to the inbreeding.

Заңдар

Жақын туыстар арасындағы жыныстық қатынасқа қатысты заңдар мемлекеттерде әртүрлі болады және жыныстық қатынастың түріне, қатысушы тараптардың отбасылық байланысына, сондай-ақ олардың жасы мен жынысына байланысты. Инцестқа тыйым салатын заңдар неке құқығын шектеуге дейін барады, бұл да мемлекеттерде әртүрлі болады. Көптеген мемлекеттерде ата-ана мен бала, бауырлар арасындағы некеге тыйым салынған, ал кейбіреулері бірінші туысқандар, немересі мен атасы, немересі мен әйелі арасындағы некеге де тыйым салады. Көптеген елдерде екеуінің жасына қарамастан, туысқандар арасындағы жыныстық қатынас заңсыз. Ал басқа елдерде, оның ішінде Нидерланды, Франция, Словения және Испанияда, ересектердің өзара келісімімен жасалған инцесттік қатынастарға (жасы мемлекетке қарай өзгереді) рұқсат беріледі. Швеция – туған бауырлардың некелесуіне рұқсат беретін жалғыз ел, бірақ олар некеге тұру алдында мемлекеттік кеңес алуға тиіс. Инцестқа келісім берудің заңдылығы елдерде әртүрлі болғанымен, туысқа насихаттау жасалған жыныстық зорлық өте ауыр қылмыс саналады. Кейбір құқықтық жүйелерде қылмыскердің жәбірленушіге жақын туыс болуы зорлау және кәмелетке толмағандармен жыныстық қатынас сияқты жыныстық қылмыстарда жазаны ауырлататын жағдай болып есептеледі – осылай Румынияда қарастырылады.

Зороастризм

Ежелгі Персияда туысқандар арасындағы инцест – қадірлі ізгілік саналады, бірақ кейбір дереккөздерде инцест ата-ана мен бала немесе бауыр-қарындас арасындағы қарым-қатынасқа байланысты екені айтылады. Зороастризм кезінде патшалар, дін қызметкерлері және қарапайым халық инцест жасаған, бірақ соңғы топта бұл дәстүр қаншалықты кең таралғаны белгісіз. Бұл дәстүр соншалықты қасиетті саналғандықтан, инцест арқылы туған жұбайлардың дене сұйықтықтары емдік қасиетке ие деп есептелген. Сасани Иранында және одан бұрын, әсіресе патшалық және ақсүйек отбасылардан тыс жерлерде ("династиялық инцест") және, мүмкін, дін қызметкерлері арасында Xvaetvadatha қаншалықты орындалған, ал оларға таңылған амалдар жалпы халыққа тән екенін айтуға бола ма, бұл әлі де анық емес. Хваетвадатаның таралу жиілігі туралы шежірелер мен санақ материалдары жетіспейді. Дегенмен, "Дура Европос" жазбалары және Сасанидтер кезіндегі нақты жағдайларды келтіретін еврей және христиан деректері зороастризм мәтіндерінің дәлелдерін күшейтеді. Сасанидтік зороастризмнен кейінгі әдебиетте Хваетвадата туысқандар арасындағы некелерді білдіреді, олар әрқашан салыстырмалы түрде көп кездесетін. Мұндай инцест әрекеттері діни амал ретінде үлкен мақтауға ие болғаны байқалады және, шетелдіктер тарапынан айыпталумен қатар (мұндай айыптаулардың сенімділігі күмәнді, өйткені инцест айыптаулары басқа топтарды кемсітудің кең таралған тәсілі болған), олардың өзінің жақтаушылары үшін үлкен сын болған, төрт рет қатынас жасау мәңгілік құтқарылуға лайық сирек жетістік деп есептелген. Инцест қарым-қатынасына түсу үлкен жеке қиындық болғандықтан, тіпті сол кездегі зороастрийлерге де жағымсыз көрінген, бұл діни идеалдарға деген адалдықтың шынайы белгісі болды. Индуизм инцест туралы қорқынышты пікірде. Индустар инцесттің зиянды және практикалық салдары бар деп санайды, сондықтан отбасы шежіресіне (готра) немесе қан тамырына (Правара) қатысты эндогамия және экзогамия қағидаларын қатаң сақтайды. Дәстүрлі неке жүйесінде готра ішіндегі некеге экзогамия ережесі бойынша тыйым салынған. Готрадағы адамдар туысқан болып есептеледі, сондықтан мұндай адамға үйлену инцест саналады. Әкеден туған туысқандармен некеге тұруға қатаң тыйым салынған. Дәстүрлі индуистік неке заңдары некеге тұруға дайындалып жатқан ер және әйелдің арасында күйеу жігіт пен қалыңдықтың әке жағынан 6 ұрпаққа дейін және ана жағынан 4 ұрпаққа дейін ортақ ата-бабасы (готра) болмауы керек екенін көрсетеді. Кейбір ортодоксалды индустар бұл шекті әке жағынан 8 ұрпаққа дейін және ана жағынан 6 ұрпаққа дейін ұзартуы мүмкін (келіншек пен күйеу жігіт үшін). Бір готраға жататын адамдардың арасындағы некелер әдетте жақтырмас болғанымен, оны қалай анықтау аймақтық ерекшеліктерге байланысты өзгеруі мүмкін. Өңірдегі халықтың мәдениеті мен кастасына байланысты неке әке, ана және әже готрасының 7 ұрпағына дейін шектелуі мүмкін. Кейбір ауылдық жерлерде бір жергілікті қауымдастықта некеге тұруға тыйым салынған.

In Ancient Persia, incest between cousins is a blessed virtue although in some sources incest is believed to be related to that of parentchild or brothersister. Under Zoroastrianism, royalty, clergy, and commoners practiced incest, though the extent in the lattermost class was unknown. The tradition was considered so sacred that the bodily fluids produced by an incestuous couple were thought to have curative powers. To what extent Xvaetvadatha was practiced in Sasanian Iran and before especially outside the royal and noble families ("dynastic incest") and, perhaps, the clergy and whether practices ascribed to them can be assumed to be characteristic of the general population is not clear. There is a lack of genealogies and census material on the frequency of Xvaetvadatha. Evidence from Dura Europos, however, combined with that of the Jewish and Christian sources citing actual cases under the Sasanians, strengthens the evidence of the Zoroastrian texts. In the post Sasanian Zoroastrian literature, Xvaetvadatha is said to refer to marriages between cousins instead, which have always been relatively common. It has been observed that such incestuous acts received a great deal of glorification as a religious practice and, in addition to being condemned by foreigners (though the reliability of these accusations is questionable since accusations of incest were a common way of denigrating other groups), were considered a great challenge by their own proponents, with accounts suggesting that four copulations was deemed a rare achievement worthy of eternal salvation. It has been suggested that because taking up incestuous relations was a great personal challenge, seemingly repugnant even to Zoroastrians of the time, it served as an honest signal of commitment and devotion to religious ideals. Hinduism speaks of incest in abhorrent terms. Hindus believe there are both karmic and practical bad effects of incest and thus practice strict rules of both endogamy and exogamy in relation to the family tree (gotra) or bloodline (Pravara). Marriage within the gotra (swagotra marriage) is banned under the rule of exogamy in the traditional matrimonial system. People within the gotra are regarded as kin, and marrying such a person would be thought of as incest. Marriage with paternal cousins (a form of parallel cousin relationship) is strictly prohibited. Traditional Hindu laws of marriage suggest that, between a man and a woman who are about to marry, there should be no common ancestor (gotra) between the groom and the bride for up to 6 generations on the fathers' side of the groom and bride and up to 4 generations on the mothers' side of the groom and bride. Some orthodox Hindus might extend this limit to up to 8 generations on the father's side and 6 generations on the mother's side (for both the bride and groom). Although generally marriages between persons having the same gotra are frowned upon, how this is defined may vary regionally. Depending on culture and caste of the population in the region, marriage may be restricted up to seven generations of gotra of father, mother, and grandmother. In a few rural areas, marriage is banned within the same local community.

Стоицизм

Стоицизмнің негізін қалаушы Цитийлік Зенон және кейіннен танымал стоик философы Хрисипп «Республика» еңбегінде инцестке рұқсат етілгенін айтты. Алайда, Зенон инцестті тек ерекше жағдайларда ғана қолдайды, мысалы, ауырған анасынан "даңқты" балалар тудыру үшін, осылайша оны көңіл көтеруге болады. Басқа жағдайларда инцест табиғатқа қарсы деп айыпталады. Зенон инцестті моральдық және психологиялық тұрғыдан да айыптайды, оны Платонның тираниялық жанының белгісі деп санайды, ол шексіз құштарлықпен басқарылатын жан ретінде сипатталады. Ол Эдипті трагедиялық мысал ретінде келтіреді. Бірақ, б.з.б. 1-ғасырындағы кейінгі стоик шәкірттері инцестті қолдау туралы пікірді әлсіретіп, Зенонның «Республиканы» жазғанда «жас және ойсыз» болғанын айтты.

Басқа жануарлар

Адам емес жануарларда іштен туыстық қатынастан аулақ болу сирек кездеседі. Солтүстік Каролина мемлекеттік университетінің зерттеулері бойынша, төсек жарғақтары көптеген басқа жәндіктерден өзгеше, инцестке төзімді және генетикалық тұрғыдан іштен туыстықтан туындайтын салдарды жақсы көтере алады. Көптеген сүтқоректілер, оның ішінде адамзаттың ең жақын туыстары, жақын туыстарымен көбейе беруден аулақ болады, әсіресе балама серіктестер болған жағдайда. Дегенмен, кейбір шимпанзелер аналарымен жұптасуға тырысқандары тіркелген. Еркек егеуқұйрықтар өз қарындастарымен жұптасқандары байқалған, бірақ олар қарындастарына қарағанда туыс емес едіктерді артық көреді. Мал өсірушілер көбінесе популяциядағы қажетсіз қасиеттерді жою үшін бақыланатын шараларды қолданады, сонымен қатар, жаңа және қажетті белгіні орнатуға тырысқанда, жарамсыз деп есептелетін ұрпақтарды да жояды.