Кіріспе

Джей Сэндричтің 1980 жылғы фильмі «Ескі уақыттар есімізде» – 1980 жылы түсірілген американдық комедиялық фильм. Басты рөлдерді Шеви Чейз, Голди Хоун және Чарльз Гродин сомдады, режиссері – Джей Сэндрич, сценарий авторы – Нил Саймон. Бұл Сэндричтің телесериалдардағы режиссерлік жұмысымен танымал болған жалғыз толық метражды фильмі. Фильм Ник Гарденьяның, банкті тонауға мәжбүр болған және қашқынға айналған жазушының, бұрынғы әйелі Гленда Паркстен, мемлекеттік қорғаушыдан көмек іздеуі туралы айтады. Оның қазіргі күйеуі Айра Паркс – Лос-Анджелес округінің аудандық прокуроры, ол Никке қызғанышпен қарады. Бұл Голди Хоун мен Шеви Чейздің 1978 жылғы «Жалған ойын» фильмінен кейін екінші бірлескен жұмысы болды.

Сюжет

Ник Гардения, бақытсыз жазушы, Калифорнияның Биг Сур қаласында досының теңіз жағасындағы коттеджінде тұрады. Оны Кармельдегі банкті тонау үшін пайдаланған екі банкті тонаушы тоқтатады. Олардың тәсілі – жазықсыз адамды қарумен қорқытып, банкті тонауға мәжбүрлеу, содан кейін ақшаны алып, тұтқынды машинадан лақтырып тастау. Ник өкінішке орай, банкте аяғына жығылып, көмекке қол жеткізеді және тікелей қауіпсіздік камерасына қарайды. Банктегі Никтің суреті Лос-Анджелес округінің прокуроры Ира Паркстің назарына түседі, оның көмекшісі Фред оны Паркстің әйеліне бұрынғы күйеуі деп таниды. Ира штаттың бас прокуроры болуды армандайтындықтан, бұл оның сайлау кампаниясына зиян келтіруі мүмкін деп ойлап, ашуланады. Ираның әйелі Гленда да заңгер. Қоғамдық қорғаушы Гленда клиенттерін оңалтуға тырысады, оларға үй шаруасында жұмыс беріп, мысалы, оның шофері және үй қызметшісі Честер сияқты көмекке тартады. Ұзақ соттан кейін Гленда үйге қайтып, екі жаңалықты естиді: Ираның Бас прокурорлыққа үміткер болуына қуаныш пен Ира оған Ник туралы айтқанда таңғалу. Ол Никті қорғағысы келеді, өйткені ол банкті тонауға батылы жетеді деп ойламайды. Тонаушылар Никті тастап кетеді, ол Гленда мен Ираның Брентвудтағы үйіне қарай беттейді, жол бойы кондитерлік дүкеннен шоколад таяқшаларын алу үшін жанармай құю станциясының кассирін кездейсоқ ұстап алады. Бір кеште Гленда өзінің итінің біреуін іздеп жүргенде, Никті гаражда жасырынып отырғанын көреді. Ол көмек сұрап жалбарынады, ал ол оған тамақ табуға тырысады, бірақ оның үйінде құқық қорғау органдарының көп бөлігі жиналған. Ник болған оқиғаны түсіндіреді, бірақ Гленда оны ұстамаса, көмектесуден бас тартады. Гленда ақыры оны гараж үстіндегі қонақ бөлмесіне жатқызуға келіседі. Ертесіне Ник өзіне жала жапқан қылмыскерлерді іздеуге шешім қабылдайды. Полициямен, Ирамен және оның белсенді үй қызметшісі Аврора Де Ла Хойямен шатысудан кейін, Гленда ешкімнің Ник сол жерде болғанын білмеуіне көз жеткізеді. Кейін ол тонаушыларды қуу үшін Гленданың көлігін алады, бірақ кейін оның гаражының үстінде қайта пайда болады, ал Ира мен Гленда арасында тағы да жанжал туындайды. Ира жақын арада Ник банкті тонауға мәжбүрлеген екі адам туралы шындықты айтқанын біледі. Калифорнияның губернаторы кешкі асқа келуге дайындалып жатқанда, Гленда сот істерімен айналысуға тиіс; Аврораның аяғына операция жасалып, губернатордың сүйікті тағамын пісіруге мүмкіндік болмайды; және Честер ас үйде ішіп отыр. Ник өзін ұстап беру үшін қайта оралады және губернаторға, Ираға, Глендаға және Фредке кешкі ас дайындайды. Кешкі ас ақыры қызғанышпен тұнған Ира мен Ник арасындағы төбелеспен аяқталады, оның барысында Фред есінен айрылады. Ник, Гленда, Ира, Аврора және иттер ақырында судья Джон Ченнингтің сот залына түседі. Сот Парктардың үйіндегі оқиғаларға таңғалып, полиция банкті тонаушыларды әкеледі. Олар Никтің кінәсіздігін мойындап, ұсталғандарынан кейін жазаларын жеңілдетуді сұрайды, себебі оларды Аврора мен иттер Никке істегендей, банкті тонауға мәжбүрлеуге тырысқанда ұстап алады. Іс аяқталғаннан кейін Ник пен Гленданың сезімдері әлі де толыққанды шешілмейді. Ол Ирамен бірге қалуға шешім қабылдап, Никке қоштасады. Біраз уақыттан кейін Ира мен Гленда соңғы оқиғаларды ұмыту үшін көлікпен саяхатқа шығады. Олар жолда сиырдан қашуға тырысып, апатқа ұшырайды. Ира аяғын сындырады, сондықтан Гленда көмек іздеп, барлық шамдары жанған коттеджді табады. Гленда есікті қағып, Ник есікті ашады.

Қабылдау

Роджер Эберт 1980 жылғы 24 желтоқсандағы шолуында фильмге төрт жұлдыздың екісін берді және оны "күлкіге қалдырғанымен", фильмнің "жетістікке жете алмағанын" жазды. Ол: "Жақсы сахналар одан да көп нәрсені күтуге мүмкіндік берді. Бұл фильм Нил Саймонның 1940 жылдарғы шулы комедиялардың бірін жасауға жасаған әрекеті, онда көптеген күтпеген кірулер, асығыс шығулар және төсектің астына тығылулар бар. Актерлер таңдауын жақсарту қиын еді (Голди Хоун, Шеви Чейз және Чарльз Гродин). Бірнеше өте күлкілі, созылған эпизодтар бар". Чикаго Трибьюнынан Джин Сискел де төрт жұлдыздың екісін берді және оны "кейіпкерлері жоқ, тек әзілдерден тұратын" "әлсіз комедия" деп атады. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин фильмді "Нил Саймонның өте күлкілі туындысы" деп сипаттады, ал актерлер құрамын "өте тартымды" деп атады. Ол: "Бұл материал жылдам және қызықты, ал мистер Сэндрич комедиялық қарапайымдыққа қанағат тұтып, одан артығына ұмтылмайды. Ол фильмді көңілді және шапшаң темпте дамытады". Лос-Анджелес Таймс газетінен Чарльз Шамплин: "Егер фильм инновация үшін нөл алса, онда ол ескі үлгідегі жарқын комедияны шебер жеткізуі үшін 93 баллға лайық. Хенни Янгманның стендап-шоуы сияқты, ол күлкілі, өйткені ол өте тырысады, ештеңеден тайынбай, "әйелімді алып кетсеңіз" дейтіндей, күлкілі болуға тырысады". Variety журналы Сандричтің "көбінесе күлкілі болғанымен, дамуы жұқа Нил Саймонның сценарийіне негізделгенін" жазды. "Нәтижесінде, фильм сыртынан көрерменге қызықты көрінеді, бірақ оның құрылымы жағынан өте әдеттегідей. Әрине, Чейс пен Хоун арасындағы тартымды байланыс фильмнің кемшіліктерін ұмыттырады". Newsweek журналынан Джек Кролл Саймонның ескі шулы комедиялар үлгісінде жұмыс істегенінің фильмге "оның басқа фильмдерінде кездеспейтін жеңілдік сыйлағанын" айтты. "Күлкіге қатысты бұл фильм жақсы нәтиже көрсетіп тұр. Сандричтің жеңіл қолы бар, ал актерлер құрамы өте жақсы. Әсіресе, бүгінгі кездің кез келген актрисасынан гөрі көбірек қуаныш сыйлайтын тамаша комедиантка Голди Хоун". Rotten Tomatoes шолу агрегаторында 20 сыншының 70% оң пікір білдірді, ал орташа бағасы 6,1/10 болды. Metacritic, салмақты орташа есептейтін платформа, фильмге тоғыз сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 58 бал берді, бұл "аралас немесе орташа пікірлер" екенін көрсетеді. Фильм Чарльз Гродиннің ең нашар қосалқы актер рөлі үшін Razzie Award сыйлығына ұсынылды.

Шабыт

Turner Classic Movies мәліметтері бойынша, Нил Саймон «The Talk of the Town» фильмінен шабыттанған. 1942 жылы түсірілген бұл комедияда Кэри Грант әдемі әйелдің үйінде тығылатын, жаңсақ айыптама алған адам рөлінде ойнаған, ал Жан Артур осы әйел рөлінде. Ронда Колман романтикалық үшбұрыштың үшінші қатысушысы болды.