Кіріспе

Құс түрлері

Моңғол финкі (Bucanetes mongolicus), сондай-ақ моңғол трубашы финкі деп те аталады, финктер тұқымдасына жататын кішкентай сайрақ құс.

Сипаттама

Моңғол финигі - ұзын қанатты, кішкентай құс. Оның басы үлкен, ал тұмсы қысқа, қалың, сұрғылт сары түсті. Көбелек шағында еркектердің беті мен төсі қызғылт реңге боялады, қанаттарында кең ақ және қызғылт дақтар болады. Бұл өрнек көбейтілмейтін кезде де кездеседі, бірақ оның белгілері азырақ.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл құс Түркияның шығысынан, Кавказ арқылы Орталық Азияға, Қытай мен Моңғолияның батысына және Кашмирге дейін қоныстанады. Ол тасты шөлдерде, жартылай құрғақ бұталы жерлерде және тасты беткейлерде көбейеді. Ауғанстан, Армения, Әзірбайжан, Қытай, Пәкістан, Иран, Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Үндістан, Непал, Ресей, Тәжікстан, Түркия және Өзбекстанде табиғи түрде кездеседі. Бахрейнде кездейсоқ ұшып келген. 2002 жылы осы жерде тағы да құстар көрілді.

Әзірбайжан

Бұл тұңғыш рет 1912 жылдың мамыр айының басында (Beme 1926) Әзірбайжандағы Болғанда тіркелді. Болған Нахичеван аймағында орналасқан, ол елдің басты бөлігінен Армения территориясының тар жолағымен бөлінген; Кирван және Конрад (1995), Розелаар (1995). Кирван және тағы басқалар (2000) түрдің түрік ареалы кеңірек болуы мүмкін екенін көрсететін мәліметтер жариялады, соның ішінде 1999 жылы Понт тауларындағы Сиврикаядан (Түркияның негізгі ареалынан солтүстік-батысқа қарай 100 км қашықтықта) және 1982 жылы Султанбабадаги, Тунжелиден (негізгі ареалынан батысқа қарай 200 км қашықтықта) алынған деректер бар. Олар сондай-ақ 1967 жылы Туз көлінің шығыс жағында ұшқан балапаны бар ересек құс байқалғанын, сол кезде шөл финктері деп саналғанын, бірақ шын мәнінде моңғол финктері болуы мүмкін деген пікірді білдіреді.