Кіріспе

Альфред Уридің кітабы мен Джейсон Роберт Браунның музыкасы және сөздері бар мюзикл, 1960 жылғы ревю. "Парад" мюзиклі Альфред Уридің кітабы мен Джейсон Роберт Браунның музыкасы және сөздері бар. Мюзикл 1913 жылы Грузияда еврей-американ Лео Франкқа жасалған сот процесі мен түрмеге қамау, сондай-ақ 1915 жылы оның линчеленуінің драматизациясы болып табылады. Мюзиклдің премьерасы 1998 жылдың желтоқсанында Бродвейде өтті және ол "Ең үздік кітап" және "Ең үздік түпнұсқа музыкалық ұпай" (тоғыз номинациядан) бойынша "Тони" сыйлығын, сондай-ақ алты "Драмалық үстел" сыйлығын жеңіп алды. 1999 жылдың ақпан айында Бродвейде жабылып, шоу АҚШ бойынша гастрольдік сапарға шықты және АҚШ пен Ұлыбританияда бірнеше кәсіби қойылымдар қойылды. Оның 2023 жылғы Бродвейдегі қойылымы алты "Тони" сыйлығына ұсынылып, екеуін жеңіп алды, оның ішінде "Мюзиклдің ең жақсы қайта жаңғыруы" сыйлығы да бар.

Бастапқы және пайда болуы

Мюзикл 1913 жылы еврей фабрикасының менеджері Лео Франкқа қатысты сот процесін бейнелейді. Ол он үш жасар Мэри Фаганды зорлап өлтірді деген айыппен сотталды. Бұл сот процесі БАҚ-та кеңінен жарияланып, Атланта мен АҚШ-тың Джорджия штатында антисемиттік керішіліктерге ұшықтырды. 1915 жылы Джорджияның губернаторы Джон М. Слатон 10 000-нан астам беттік куәліктерді және сот процесіндегі мүмкін болатын бұзушылықтарды мұқият қарастырғаннан кейін Лео Франкқа тағайындалған өлім жазасын өмір бойына түрме жазасына ауыстырды. Содан кейін Лео Франк Джорджия штатының Милледжвилл қаласындағы түрмеге көшірілді, онда линч жасауға ниеттенген топ оны ұрлап әкетті. Франк Фаганның туған қаласы Мариеттаға (Джорджия штаты) апарылып, ескі емен ағашына дарға асылды. Оқиғаға байланысты тергеу мен сот процесі екі жаңа топтың құрылуына әкелді: таратылған ККК қайта жандануы және Еврей азаматтық құқықтарын қорғау ұйымы – Жалаңға қарсы лиганың (ADL) құрылуы. Режиссер Харольд Принс Стивен Сондхайм жобадан бас тартқаннан кейін музыкасын жазу үшін Джейсон Роберт Браунға жүгінді. Принстің қызы Дейзи Браунды әкесіне ұсынды. Кітап авторы Альфред Ури, Атлантада өскендіктен, Франк оқиғасын жақсы білді, өйткені оның атасы Лео Франк басқарған қарындаш фабрикасының иесі болған. Мюзиклдің сюжеті бойынша, кілтті куәгер және Франкке қарсы сотта сөйлеген Джим Конли нақты кісі өлтіруші болған. Бұл туындының антагонистері – амбициялы және сыбайлас прокурор Хью Дорси (кейін Джорджияның губернаторы және судья) және ашкере антисемитшіл баспагер Том Уотсон (кейін АҚШ сенаторы болып сайланды). Принс пен Ури Франк пен оның әйелі Люсильдің қарым-қатынасының эволюциясына ерекше мән берді. Олардың қарым-қатынасы "Leo at Work/What am I Waiting For?", "You Don't Know This Man", "Do it Alone" және "All the Wasted Time" сияқты әндерде суықтан жылыға дейін өзгереді. Қиындықтарға қарамастан махаббатқа толы жұптың тағдыры – туындының мәні. Бұл трагедиялық аяқталу – әділетсіздік – оқиғаны одан да ауыр етеді. Бұл Браунның Бродвейдегі тұңғыш қойылымы болды. Сыншы Чарльз Ишервудтың пікірінше, оның музыкасы "поп-роктан халық музыкасына, ритм-н-блюз бен госпелге дейінгі әртүрлі ықпалдарға ие, әрі нәзік әрі тартымды мелодиялардан тұрады". Көптеген сыншылар шоуды, әсіресе музыкасын жоғары бағалады. Алайда, көпшілік пен кейбір сыншылар шоуға жылы қабылдамады. Шоу жабылуға жақын, ко-продюсер Livent банкроттықтан қорғануға өтініш берді (11-тарау). Линкольн орталығы апталық операциялық шығындарды толығымен өтеуге жауапты екінші продюсер болды.

АҚШ-тың алғашқы ұлттық гастролі

Принц режиссерлік еткен АҚШ-тың ұлттық гастрольдік сапары Атланта қаласындағы Фокс театрынан басталды. Ол 2000 жылдың маусымынан қазан айына дейін жалғасты, ал кейбір сахналарда Джейсон Роберт Браун дирижерлік етті. Лео рөлінде Дэвид Питту, Люсиль рөлінде Андреа Бернс, Джим рөлінде Кит Байрон Кирк және Мэри рөлінде Кристен Боуден ойнады.

Лондон

Ұлыбританиядағы алғашқы ірі қойылым 2007 жылдың 24 қыркүйегінен 24 қарашасына дейін Донмар қоймасында өтті. Оны Роб Эшфорд режиссерлік етті, ал Лара Пулвер Люсиль, Берти Карвел Лео, Джейн Визенер Мэри және Стюарт Мэтью Прайс жас солдат/Фрэнки рөлінде ойнады. Пулвер 2008 жылғы Laurence Olivier Award сыйлығына «Музыкалық қойылымдағы ең үздік әйел актер» номинациясына ұсынылды, ал Карвел – «Музыкалық қойылымдағы ең үздік актер» номинациясына ұсынылды. First Night Records бұл қойылымның екі дискілік жазбасын шығарды. Жазбаға Браунның қойылым үшін жазған жаңа материалдары және Донмар қойылымынан барлық әндер мен диалогтар енді. Дэвид Каллен мен Браун Бродвейдің үлкен оркестрін екі фортепиано, аккордеон, соққы аспаптар, кларнет, горн және скрипкалардан тұратын тоғыз адамдық ансамбльге дейін қысқартты. 2011 жылдың 10 тамызында Саутварк ойын үйінің Vault театрында 6 апталық кезеңге, 17 қыркүйекте аяқталып, тағы бір Вест-Энд емес қойылым ашылды. Оны Том Саузерленд режиссерлік етті, ал музыкалық сахналауды Тим Джексон жасады. Алястер Брукшоу Лео, Лора Питт Пулфорд Люсиль, Саймон Бейли Том және Марк Инскоу Хью рөлін сомдады.

2023 жылы Бродвей қайта жаңғыру

City Center қойылымы Бродвейдің Бернард Б. Джейкобс театрында 2023 жылдың 21 ақпанында алдын ала көрсетілімдерді бастады және 16 наурызда ашылды. Платт пен Даймонд Лео мен Люсиль Франк рөлдерін қайта ойнады. Қайта жаңғырту 2023 жылдың 6 тамызында 21 алдын ала көрсетілім және 169 тұрақты қойылыммен аяқталды. Платт пен Даймонд MSNBC-тің Morning Joe бағдарламасында трансфер туралы хабарлады. Сити-Центрдегі рөлдерін қайталағандар – Крилл, Нолан, Джонсон, Фелисиано және Дойл. Оларға қосылып, Келли Барретт миссис Фаган рөлінде, Говард МакГиллин, ол Сити-Центрде Лютер Россерді ойнаған, Ескі Сайыпқыран/Судья Роан рөлінде және Джейк Педерсен Фрэнки Эппс рөлінде өнер көрсетті. 2023 жылдың 23 наурызында Interscope Records лейблы қойылымның саундтрек альбомын шығарды. Бұл жазба ең жақсы музыкалық театр альбомы номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығына ие болды. Қайта жаңғырту көбінесе жағымды пікірлер алды, соның ішінде The New York Times («жақсы бағаланған және уақтылы»), Time Out New York («тойлауға лайық»), The Guardian («динамикалық және әсерлі»), Entertainment Weekly («бұрынғыдан да әсерлі және күшті»), The New York Post («Браунның ең жақсы музыкасы және Платтың ең жүректі жаралайтын жұмысы. Диамонд, оның нәзіктігі мен күші жас актриса үшін қызықты, Платпен дуэттеріне ерекше күш сыйлайды»), Variety («театрлық қызығушылықты оятушы»), New York Stage Review («тамаша орындалған»), New York Theatre Guide («біркелкі керемет актерлік құрам [Платт пен Даймонд] тамаша орындады»); ал Чарльз Ишер Волл-стрит журналында келіспейді: «Тіпті бірінші деңгейдегі «Парад» тұжырымдамалық мәселелерді жасыра алмайды». Бұл қойылым алты «Тони» сыйлығына ұсынылып, ең жақсы музыкалық қойылымның жаңа өрнегі және ең жақсы музыкалық қойылым режиссурасы номинацияларында жеңіске жетті. Шоудың алғашқы алдын ала көрсетілімі күнінде неонацистік ұйым «Ұлттық социалистік қозғалыс» мүшелері театр алдында қойылымға қарсы наразылық акциясын өткізді.

АҚШ-қа жоспарланған ұлттық турне

2023 жылғы қойылымның жалпыұлттық гастрольдік сапары 2025 жылдың қаңтарында Нью-Йорк штатының Шенектади қаласындағы Проктор театрында басталады, ал ресми ашылуы Миннесота штатының Миннеаполис қаласындағы Орфей театрында өтеді. Арденнің режиссерлік жұмысы және қойылымның шығармашылық тобы өзгеріссіз сақталады.

Концерттер

2015 жылдың 16 ақпанында «Парад» концерттік қойылымы Линкольн орталығының Эйвери Фишер залында Манхэттен концерттік өндіріс компаниясы арқылы Гарри Гриффиннің режиссерлігімен және композитор Джейсон Роберт Браунның дирижерлігімен сахналандырылды. Джереми Джордан мен Лора Бенанти Лео мен Люсиль рөлдерін ойнады, Рамин Каримлоу Том, Джошуа Генри Джим, Энди Миентус Бритт, Эмерсон Стил Мэри, Кэти Роуз Кларк миссис Фаган, Джон Эллисон Конли Хью, Дэвис Гейнс судья Роан/Ескі солдат, Эрик Андерсон детектив Старнс және Алан Кэмпбелл губернатор Слатон рөлдерін сомдады. Нью-Йорк қалалық орталығы «Парадты» 2022/2023 жылғы маусымының гала-концерттік қойылымы ретінде ұйымдастырды, 1 қарашада қайырымдылық көрсетіліп, 2022 жылдың 6 қарашасына дейін жалғасты. Бен Плат пен Микаэла Даймонд Лео мен Люсиль Франк рөлдерін ойнады. Майкл Арден режиссерлік қойды және нақты сот процесінің проекциялары мен фотосуреттерін өндіріске енгізді. Басқа да танымал актерлер қатарында Джон Доссет – Ескі солдат/Судья Роан, Маноэль Фелчиано – Том Уотсон, Джей Армстронг Джонсон – Бритт Крейг, Шон Аллан Крилл – Губернатор Слатон, Дженифер Лора Томпсон – Салли Слатон, Эрин Макки – Миссис Фаган, Гетен Матараццо – Фрэнки Эппс, Эрин Роуз Дойл – Мэри Фаган, Ховард МакГиллин – Лютер Россер және Пол Александр Нолан – Хью Дорси болды. Джейсон Роберт Браун сахнадағы оркестрді дирижерлік етті. 2007 жылғы «Донмар» қойылымындағы сценарий мен музыкаға енгізілген өзгерістер сақталды. Стивен Саскин 5 жұлдыз беріп, «New York Stage Review» басылымында былай деп жазды: «Бұрынғы қойылымдардағыдай, көрермендерін әсерлі, бірақ эмоционалды түрде сезімтал қылмай, Майкл Арденнің қарапайым, бірақ ұқыпты қойылымы осы уақытқа дейін тұтқындалған жазудың қызықты театралдығын ашты».

Басқа өндірістер

Парад 2003 жылы мамыр айында Санта-Анадағы Ориндж округінің өнер мектебінде, Калифорнияда, Райан Мекенянның режиссерлігімен және Сьюзан Иганның продюсерлігімен сахналады. 2008 жылдың 9 шілдесінен бастап Калифорния штатының Палос-Вердес-Эстейтс қаласындағы Нейбёрхуд Плейхауста қойылды. Қойылымды Брэйди Швинд режиссерлік етті. Лео рөлінде Крейг Д'Амико, Люсиль рөлінде Эмили Олсон және Мэри рөлінде Алисса Андрегг ойнады. Донмар қойылымы 2009 жылдың қыркүйегінде Лос-Анджелестегі Марк Тапер форумына көшіріліп, 2009 жылдың 15 қарашасына дейін жалғасты. Пулвер Люсиль рөлін қайта ойнады, ал Лео рөлінде Т. Р. Найт ойнады. Актерлік құрамында Майкл Беррес, Кристиан Хофф, Хейли Подшун, Роза Сезниак және Фиби Строл да болды. 2023 жылдың сәуірінен шілдесіне дейін Регенсбургтегі Регенсбург театрында мюзиклдің неміс тіліндегі нұсқасы оннан астам қойылымдармен көрсетілді. Оны Симон Эйхенбергер режиссерлік және хореографиялық жағынан қойып, Вольфганг Аденберг аударған болатын, ал Лео рөлінде Алехандро Николас Фирлей Фернандес, Люсиль рөлінде Фабиана Локк ойнады.

Бродвейдің түпнұсқалық қойылымы

Жыл Сыйлық беру рәсімі Санат Тұңғыш үміткер Нәтижесі 1999 Тони сыйлығы Үздік мюзикл Мюзиклдің үздік кітабы Альфред Ури Мюзиклдің үздік музыкасы Джейсон Роберт Браун Мюзиклдің үздік режиссурасы Гарольд Принс Мюзиклдегі жетекші актердің үздік орындауы Брент Карвер Мюзиклдегі жетекші актрисаның үздік орындауы Кэроли Кармелло Мюзиклдің үздік сахналық дизайны Риккардо Эрнандес Мюзиклдің үздік хореографиясы Патрисия Берч Мюзиклдің үздік оркестрлеуі Дон Себески Drama Desk сыйлығы Тамаша мюзикл Тамаша мюзикл кітабы Альфред Ури Тамаша мюзикл музыкасы Джейсон Роберт Браун Тамаша мюзикл лирикасы Тамаша мюзикл режиссурасы Гарольд Принс Тамаша мюзикл актері Брент Карвер Тамаша мюзикл актрисасы Кэроли Кармелло Тамаша мюзиклдегі екінші актер Руфус Бондс, Jr. Тамаша сахналық дизайн Риккардо Эрнандес Тамаша жарық дизайны Хауэлл Бинкли Тамаша дыбыс дизайны Джонатан Динс Тамаша хореография Патрисия Берч Тамаша оркестрлеу Дон Себески Нью-Йорк драма сыншылары шеңберінің сыйлығы Үздік мюзикл