Холмидон шайқасы (1402) – Англия мен Шотландия армиялары арасындағы қақтығыс. Шексіз соғыс, Шекспирдің туындысында бейнеленген. Тарих, соғыс, Шотландия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1402 жылғы 14 қыркүйекте Англияның Нортумберленд аймағында Англия және Шотландия әскерлері арасындағы шайқас – Холмедон төбесі шайқасы немесе Гомильдон төбесі шайқасы. Бұл шайқас Шекспирдің "Генрих IV" пьесасының 1-бөлімінде суреттелген. Қазіргі кезде бұл жер Хэмблтон төбесі деп аталса да, бұрын ғасырлар бойы Homildon, Hameldun, Holmedon және Homilheugh деп әртүрлі атаулармен белгілі болған.
Conflict between English and Scottish armies on 14 September 1402 in Northumberland, England
The Battle of Holmedon Hill or Battle of Homildon Hill was a conflict between English and Scottish armies on 14 September 1402 in Northumberland, England. The battle was recounted in Shakespeare's Henry IV, part 1. Although Humbleton Hill is the modern name of the site, over the centuries it has been variously named Homildon, Hameldun, Holmedon, and Homilheugh.
Өмірбаян
Леулингем келісімін тоқтатуға әкеп соққан кезеңде екі корольдік те бір-біріне шабуыл жасауды бастады. 1402 жылғы 22 маусымда шотланд үкіметінің қолдауымен кішкентай әскер, мұндай шабуылдан оралғанда, Марш графының ұлы Джордж Данбардың Несбит Моор шайқасында шабуылға ұшырап, жеңілді, онда ешқандай жеңілдік көрсетілмеді. Шотландиядағы ең күшті әскери қолбасшы және Албани герцогының басқару тобының маңызды бөлігі болған Арчибальд Дуглас, Дугластың 4-ші графы, Несбит Моорды Англияға жазалау экспедициясын бастау үшін сылтау ретінде пайдаланды. Албанидің ұлы Файфтың Мердохимен бірге Дугластың әскері шайқастың кектесуі үшін Ньюкаслға дейін жорық жасады. Ол 10 мың сарбазды бастап, Нортумберлендтің барлық аймағын қиратты.
During the time leading to the repudiation of the Truce of Leulinghem, both Kingdoms began to raid the other. On 22 June 1402, a small force backed by the Scots government, returning from one such raid, was attacked and defeated by George Dunbar, the Earl of March's son, at the Battle of Nesbit Moor, at which no quarter was given. Archibald Douglas, 4th Earl of Douglas, arguably the most militarily powerful man in Scotland, and a key part of the Duke of Albany's administration, used the pretext of Nesbit Moor to lead a punitive expedition into England. With Murdoch of Fife, Albany's son, Douglas's army marched as far as Newcastle to avenge the battle. At the head of 10,000 men, he laid waste to the whole of Northumberland.
Шайқас
Март Нортумберлендтің 1-графы Генри Перси мен оның ұлы Генри "Хотспурды" Вуллерде қайтып келе жатқан шотландтарды күтіп отыруға көндірді. Дугластың әскері салыстырмалы түрде төменгі жатқан Милфилдке орналасқаннан кейін, ағылшын әскері шабуылға ұмтылды. Бірақ шотландтардың жігерлі қарауылдары болды, сол арқылы әскер Гомильдон төбесінің жоғары жағына шегініп, дәстүрлі шилтрон формациясын құра алды; Дуглас жетпіс жыл бұрын Халидон төбесіндегі шайқастағы үлкен ағасының жеңілісінен ешқандай сабақ алмады. Шилтрондар ағылшын ұзын садақшылары үшін үлкен нысана болды, және формациялар ыдырап бастады. Сэр Джон Свинтон, Свинтон әулетінен, жүз адамды басқарып, "Бұғыдай атып түсірілгенге қарағанда, шайқаста өлгеніміз артық" деп айтып, жауға шабуыл жасады. Барлығы қаза тапты. Дуглас негізгі күштерін алға жылжуға сигнал беруге кедергі келтірген болуы мүмкін, ал бергенде бәрі тым кеш болды. Дугластың қираған әскері әлі қан төкпеген ағылшын сарбаздарымен кездесіп, жеңілді. Дугластың көптеген басшылары тұтқындалды, оның ішінде оның туысы Джордж Дуглас, 1-ші Ангус графы, Томас Данбар, 5-ші Морей графы және Файфтың Мердок. Дуглас өзі бес рет жараланып, бір көзін жоғалтып тұтқындалды, оның қаруын жасауға үш жыл кеткеніне қарамастан.
March persuaded Henry Percy, 1st Earl of Northumberland, and his son Henry "Hotspur" to lie in wait for the returning Scots at Wooler. Once Douglas's men had made camp at Milfield, relatively low ground, the English army rushed to attack. The Scots, however, had keen sentries and the army was able to retreat to the higher ground of Homildon Hill and organise into traditional Schiltron formations; Douglas had not learned from the lesson of his great uncle's defeat at the Battle of Halidon Hill seventy years previously. The Schiltrons presented a large target for the English Longbowmen, and the formations started to break. A hundred men, under Sir John Swinton of the Swintons of that Ilk, chose to charge the enemy saying: "Better to die in the mellay than be shot down like deer". All perished. It has been suggested that Douglas hesitated to signal the advance of his main force, and when he did, it was too little too late. Douglas's mauled army met the as yet unbloodied English men at arms, and were routed. Many of Douglas's leading captains were captured, including his kinsman George Douglas, 1st Earl of Angus, Thomas Dunbar, 5th Earl of Moray and Murdoch of Fife. Douglas himself was captured having been wounded five times, including the loss of an eye, despite the fact his armour had allegedly taken three years to make.
Салдары
Шотландиялық басшылардың және батырлардың көпшілігі тұтқынға алынғандықтан, Олбань әскери тұрғыдан, саяси емес, қиын жағдайға түсті. Ағылшындардың Шотландияға толыққанды шабуыл жасап, жеңісін нығайтуына Генрих патшаның ішкі және Уэльстегі мәселелері кедергі келтірді. Генрих IV көптеген қабілетті әскерлердің Шотландияға оралып, оған қарсы соғысуын қаламады, сондықтан ақсүйек тұтқындарын ұстағандарға оларды босатуға рұқсат бермеді. Бұл әрекет Персилердің тәжге деген көптеген наразылықтарының біріне айналды. 1403 жылы олар Оуэйн Глиндврмен одақтасып, ағылшын патшасына қарсы ашық көтеріліс ұйымдастырды. Хотспур тұтқындарды босатты, себебі олар үшін сыйақы алуға ешқандай мүмкіндік қалмады, және Дуглас сияқты көптеген адамдар оған қосылуға шешім қабылдады. Шындығында, Дуглас Шрусбери шайқасында Хотспурдың соңғы шайқасында шайқасып, қайтадан ауыр жарақат алды. Барнбоглдің сэр Джон Моубрейі, Далменидің ларды, сэр Томас Эрскин шайқаста оған рыцарь атағын берді.
With so many of the Scots leaders and chivalry taken prisoner, Albany was left in a precarious position militarily if not politically. It was only due to King Henry's internal and Welsh problems that the English did not press home their victory with a full scale invasion of Scotland. Henry IV was keen that so many able soldiers should not return to Scotland to fight against him, so refused to allow those who held noble captives to ransom them. This act became one of the many grievances that the Percys had with the Crown. In 1403 they allied themselves with Owain Glyndŵr, and went into open rebellion against the English king. Hotspur set his prisoners free, as there was by now no chance of remuneration for them, and many including Douglas decided to join forces with him. Indeed, Douglas fought, and was again badly wounded, at Hotspur's final fight at the Battle of Shrewsbury. Sir John Mowbray of Barnbougle, Laird of Dalmeny, was knighted by Sir Thomas Erskine at the battle.
Ұрыс орны
Ұрыс болған жер, Хэмблтон төбесі, қазір Нортумберленд ұлттық паркінің ішінде орналасқан. Төбесінде шайқастан 1500 жыл бұрын салынған темір дәуіріне қатысты бекіністің қалдықтары бар. Орта ғасырларда бұзылған бекіністің беткейлері жазғы жайлаулар мен қой сақтауға пайдаланылған. Бұл жердегі Соғыс тасы дәстүрлі түрде 1402 жылғы шайқасты еске алу үшін орнатылған деп есептелген, бірақ шындығында ол қола дәуірінен қалған тұрған тас.
The site of the battle, Humbleton Hill, is now located within the Northumberland National Park. The hill contains the remains of an Iron Age hillfort at the summit, built some 1,500 years before the battle. During the medieval period the sides of the ruined fort were apparently used for summer settlements and sheep shelters. The Battle Stone at was traditionally thought to commemorate the 1402 battle, but is actually a standing stone dating to the Bronze Age.