Кіріспе

Врачардағы қалалық аудан, Белград, Сербия. Чубура – Сербияның астанасы Белград қаласының қалалық ауданы. Белградтың Врачар муниципалитетінде орналасқан, қаланың богемиялық өмірімен байланысты атақты жер.

Орналасқан жері

Чубура Макензиева көшесі мен Николай II және Максим Горкий көшелерінің қиылысы бойымен созылады. Батысында Врачар және Градич Пейтон (Чубураның шағын ауданы) шағын аудандарымен, солтүстігінде Каленич, шығысында Crveni Krst, оңтүстік-батысында Неймар және оңтүстігінде Пашино Брдомен шектеседі.

Тарих

Чубура көлі мен Чубурский потк ағысының жағалауындағы ауыл ретінде пайда болды. Ауыл 1880 жылдары қала маңына айнала бастады. Осы кезеңде Церак (Дорчол ауданы, Кралья Петра көшесі маңы) маңынан рома халқы қоныс аударып, Чубураға көшіп келді. Суды ағыстан емес, аңғардағы бір-екі таза сулы бұлақтан жинаған. Бірінші дүниежүзілік соғыста серб армиясы қатарында қаза тапқан рома халқына ескерткіш орнатылған. Бұл ескерткіш 1924 жылы Милан Вукичевичтің "Београд шетіндегі ескерткіштер" ("Споменици на окраини Београды") еңбегінде айтылған. Тас ескерткіш ағыстың үстіне орнатылып, "Сербиялық цыған жастары 1912-1918 жылдары қаза тапқан қаһармандарына" деген жазумен безендірілген. Соғыс аяқталғаннан кейін Чубурада қарқынды қала құрылысы жүрді. 1939 жылы "Vreme" журналы аудан туралы толыққанды жазғанда, ескерткіш туралы еске салған жоқ. Жазбаларға сүйенсек, ол қазіргі саябаққа жақын жерде орналасқан. 2007 жылдың басында қала әкімдігі жариялаған жоспарға сәйкес, Максима Горког көшесінің жұп санды жағындағы тұрғын үйлер, көшені кеңейту үшін бұзылуға тиіс. 2022 жылдың қыркүйегінде ірі спорт орталығының құрылысы жарияланды. Орталық Южный бульвар, Шуматовачка және Вардардская көшелерімен шектелген блок ішінде, Король Петр II Караджорджевич атындағы мектеп және заманауи тұрғын үй кешені "Мармиленд" орналасқан жерде салынады. Орталықтың орнына әртүрлі ашық спорт алаңдары бар блоктың ортаңғы бөлігі орналасады. "Врачар" спорт кешеніне көп мақсатты спорт залы, бірнеше кіші залдар мен галереялар, сондай-ақ ашық жүзу бассейндері, оның ішінде Олимпиада стандартындағы бассейн кіреді.

Богемиялық тоқсан

Чубураның 2002 жылғы халқы 13 498 адамды құрады. Бұл аудан тар көшелермен ерекшеленеді және аймақтағы көптеген кафаналардың арқасында қала богемаларының орталықтарының бірі ретінде танымал болды. Скадарлиядан өзгеше, ол әсем әрі сәнді орын саналса, Чубура қарапайым халықтың жиналатын жері болған. Қала билігінің ондаған жылдар бойы осы ауданға назар аудармауы да осы сезімді күшейтті. 1941 жылы Славиядан Макензиева көшесі бойындағы қысқа қашықтықта 30 кафана болған. 1945 жылдан кейін Влтава кафанасы Белград заңгерлерінің, ал Малая Влтава – Голи Отоктан келген бұрынғы саяси тұтқындардың жиналатын орны болды, ал дәулетті азаматтар Трандафиловичте бас қосты. Қазіргі паркті қоршаған бүкіл аумақ «күндіз-түні ашық, бір үлкен кафана» деп сипатталған. Бірақ соңғы жылдары болып жатқан өзгерістерге байланысты кафаналар бірінен соң бірі жабылып, «Чубура рухы» бірте-бірте жоғалып барады. Соңғы кафаналардың бірі – Колубара, тікелей ставкалар жасау орталығына айналды, ал «Чубурска липа» («Чубураның липа ағашы») 2018 жылдың басында бұзылды. Оның аты 1924 жылы Липик шипажайынан әкелінген липа ағашының құрметіне қойылған. Ағаш та кесілді. Жаңа ғимараттар салынып жатқанда, көптеген ақ түсті және интербеллум архитектурасын китч стилінде еліктейтін сәулетшілер Чубураны «қанттан жасалған торт сияқты үйлерге толы» деп сипаттады.

Чубурский саябағы

Кішкентай саябақ (Чубурский саябағы) Максима Горког, Кара Николая II, Чубурска және Орловица Павла көшелерімен шектелген ауданда орналасқан. Ол белгілі бір аумақты алып жатыр және көбінесе үш балалар ойын алаңы мен маусымдық ойын-сауық паркіне толы. 2007 жылдың қараша айында саябақты күрделі жөндеу жұмыстары басталды, ол толық хумус қабатын және барлық ескі, ауру ағаштарды ауыстыруды, жаңбыр кезінде саябақта су тоғандарының пайда болуын болдырмау үшін саябақтың астына кәріз жүйесін орнатуды, сондай-ақ саябақты шеңкейтін жолдарды қайта жайластыруды қамтыды. Жөндеу жұмыстары 2008 жылдың сәуір айында аяқталды. 2009 жылдың 12 мамырында саябақта серб жазушысы Петар Кочичқа ескерткіш ашылды. Кочич Белградта тұрған кезінде осы саябаққа жақын жерде тұрған. Драголюб Давидовичтің еңбегі – ескерткіштің көшірмесі Босния және Герцеговинадағы Баня-Лука қаласының жанындағы Стричичи ауылындағы Кочичтің туған үйінің алдына орнатылды. 2019 жылдың 16 маусымында саябақта, Максима Горког және Кара Николая II көшелерінің қиылысында тағы бір ескерткіш орнатылды. Ол атақты, өздігінен үйренген Черна-Трава құрылысшыларына арналған. Черна-Трава тұрғындары аймақ бойынша ең жақсы құрылысшылар ретінде танымал, олар халық арасында «Югославияның жартысын салғандар» деп сипатталады: Белград университетінің философия факультеті, Белград университетінің құқық факультеті, Стари двор, Нови двор, Сербия үкіметі, Любица ханшайымының резиденциясы, Скадарлиядағы «Кафана Два Елен» мейрамханасы, «Москва» және «Бристоль» қонақүйлері, бірнеше ондаған метрден асатын фабриканың мұржалары және тағы да көптеген нысандар. Ескерткіш белгісіз «Черна-Трава құрылысшысын» (Crnotravac neimar) бейнелейді және оны Зоран Кузманович жасаған. Саябақ таңдалған себебі, бұл жерде Kikevac kafana орналасқан, ол Белградтағы Черна-Трава көшіп келгендерінің бас жиналыс орны болған. Биік мүсіннің тас тұғырға орнатылған көшірмесі 2019 жылдың 29 қазанында Черна-Травада орнатылды.