Такна қаласындағы испан билігіне қарсы көтеріліс және Франсиско Антонио де Зела
Francisco Antonio de Zela
Франсиско де Зела: Перу тәуелсіздігі үшін 1811 ж. Такнадағы алғашқы испанияға қарсы көтеріліс. Аргентина революциясымен байланыс, көтерілісшілер мен көшбасшылар туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Франсиско Антонио де Зела и Аризага (24 шілде 1768, Лима қаласында – 18 шілде 1819, Панама қаласында) Перу қаласы Тачнада 20 маусым 1811 жылы испандықтарға қарсы алғашқы көтерілісті бастағандығымен белгілі, бұл Перудің тәуелсіздігін жеңіске жеткізу мақсатында жасалған. Де Зелаға көптеген креолдар, метистер мен үндістер қолдау көрсетті, олардың ішінде касиктер Хосе Роза Ара және Мигель Копаха да болды. Тачна көтерілісі 1810 жылғы 25 мамырда Буэнос-Айресте басталған Аргентина революциясымен тығыз байланыста болды. Аргентиналықтар генерал Антонио Гонсалес де Балкарсе мен заңгер Хуан Хосе Кастелли басшылығымен Шаркас аймағына (Боливия) әскер жіберді. Олар Оңтүстік Перудегі түрлі қалаларға үндеулер жіберіп, оларды революцияға қосылуға шақырды. Тачна қаласы Франсиско Антонио де Зела басшылығымен алғаш болып сол түні испан билігінің кеңселерін басып алды. Сол күні (20 маусым) Аргентина әскері Титикака көлінің жанындағы Хуаки шайқасында испандықтардан жеңіліске ұшырады, сондықтан Де Зелаға қажетті қолдау ешқашан келмеді. Бұл жаңалық Де Зела әскерлерінің рухын құлатты, нәтижесінде олар испандықтарға жеңілді. Көтерілістің басшылары, оның ішінде Де Зела да ұсталды, олар Лимаға жеткізіліп, Панамадағы Чагрес әскери түрмесінде 10 жылға сотталды, сол жерде Де Зела қайтыс болды. Оның Зела көшесіндегі №542 үйі 1961 жылғы 26 шілдеде тарихи ескерткіш деп жарияланды және бүгінгі күнге дейін Тачна қаласының маңызды туристік орталықтарының бірі болып табылады. 20 маусым Тачна қаласында жергілікті мереке ретінде тойланады.
Francisco Antonio de Zela y Arizaga (July 24, 1768, in Lima – July 18, 1819, in Panama City) is notable for sending forth the lt=first anti Spanish rebellion in the Peruvian city of Tacna on June 20, 1811, in an attempt to start the independence of Peru. De Zela was supported by a large group of criollos, mestizos and Indians, among them the caciques José Rosa Ara and Miguel Copaja. The rebellion of Tacna was in close contact with the Argentine revolution, initiated in Buenos Aires on May 25, 1810. The Argentines sent an army to the Charcas region (Bolivia), under the command of general Antonio González de Balcarce and the lawyer Juan José Castelli. They sent proclamations to various towns in southern Peru, inviting them to follow them in the revolution. The town of Tacna was the first under the direction of Francisco Antonio de Zela, occupying the quarters of the Spanish authorities that night. On the same day (June 20) the Argentine army was defeated by Spanish forces in the Battle of Huaqui, bordering Lake Titicaca, and thus De Zela never received the needed support. This news created a morale problem for the De Zela's troops and as a result, they were defeated by the Spaniards. The main leaders of the rebellion were caught, among them De Zela, and they were led to Lima and condemned to 10 years in the military prison of Chagres, Panama, where De Zela died. His house, located on Zela Street #542, was named a Historical Monument on July 26, 1961, and to this day continues to be one of the major tourist attractions of the city of Tacna. June 20 is a local holiday in city of Tacna.