Кіріспе
Шығыс орманды аймақтардағы жергілікті американдық тайпа – Шагтикок (ағылш. Schaghticoke, SKATikohk немесе SKATikuuk) – Шығыс орманды аймақтардағы жергілікті американдық тайпа. Тарихи тұрғыдан, олар Махикан, Потатук, Вейтинок, Тунксис, Поданк және олардың ұрпақтарынан тұрды, қазіргі Нью-Йорк, Коннектикут және Массачусетс штаттарының түпкілікті халқы. Көптеген шығындардан кейін, қалған тайпалар Коннектикут пен Нью-Йорк штатының шекарасына жақын аймақта бірікті, соның ішінде 1600 жылдары кейбір Шагтикок және көрші тайпалардың мүшелері Кариб теңізінде құлдыққа сатылды. Коннектикут колониясының Бас Ассамблеясы 1736 жылы берген олардың резервациясы АҚШ-тағы ең көне резервациялардың бірі болып саналады. 1740 жылы, резервация берілгеннен кейін көп ұзамай, шамамен 500 Шагтикок осы жерде өмір сүрді. Штат агенттерінің сатуынан кейін, Шагтикок бастапқы резервацияның бес бөлігінен де аз жерді иеленеді. Ол Нью-Йорк штатының шекарасына жақын, Личфилд округінің Кент қаласында, Хаузатоник өзенінің батысында орналасқан. Жер тайпаның иелігінде мемлекеттік сенімділікпен сақталады. 1986 жылы тайпа екіге бөлінді. Бір топ Шагтикок үнді тайпасы (SIT) деген атауын сақтап қалды, ал екіншісі Шагтикок тайпалық ұлысы (STN) деп танысты. Шагтикок халқының Коннектикут штаты және бұрынғы колониясымен саяси қарым-қатынастардың ұзақ тарихы бар. Көптеген мүшелері Кент және оның маңындағы резервациядан тыс жерде тұрады. 2004 жылы STN Коннектикут штатындағы төртінші тайпа болып федералдық тану алды. Бірақ 2005 жылы, штат пен бірнеше жергілікті үкіметтердің, сондай-ақ бір жер иесінің, бірнеше Шагтикок өкілдерінің және SIT-тің қарсылығынан кейін, Джордж У. Буштың АҚШ Үнді істері бюросы (BIA) бұрынғы шешімін кері қайтарып, тануын жойды. Шагтикок штат тарапынан танылған үш Коннектикут тайпасының бірі болды (Шығыс Пеквот тайпалық ұлысы және Алтын төбе Пагуссет үнді ұлтымен бірге), олар Буш әкімшілігі кезінде қабылданбады, себебі тайпалар казино ашуы мүмкін деген алаңдаушылық болды. Шагтикок жерді қайтару туралы сотқа шағым түсірді. Көптеген жерлер әлі де дамытылмаған. Олар Кент мектебіне, Коннектикут Лайт & Пауэр компаниясына, бірнеше жеке меншік жер иесіне және федералды үкіметке тиесілі. Үнді істері бюросының кері шешімінен және STN-нің федералдық тануын жоюдан кейін, АҚШ округтік соты 2010 жылы жерді талап ету ісін қараудан бас тартты. "Іс бойынша сот шешімін жариялағанда, сот BIA-ның соңғы шешімінің «алдындағы дәлелдерге негізделгені» және STN «қоғамдық қарым-қатынас» және «саяси ықпал немесе билік» критерийлерін қанағаттандырмағаны туралы қорытынды жасады, себебі Шагтикок тайпасының көп бөлігі STN мүшелігіне қабылданбады". Тайпа сот шешіміне 2010 жылдың ақпан айының соңында 2-ші апелляциялық сотқа шағымданып, төменгі соттың шешімі күшінде қалды. STN өз ісін АҚШ Жоғарғы Сотына ұсынды, ол 2010 жылдың қазан айында апелляциялық шешімді қараудан бас тартты.
The Schaghticoke ('/s//k//æ//t//ɪ//k//oʊ//k/ SKATikohk or '/s//k//æ//t//ɪ//k//ʊ//k/ SKATikuuk) are a Native American tribe of the Eastern Woodlands who historically consisted of Mahican, Potatuck, Weantinock, Tunxis, Podunk, and their descendants, peoples indigenous to what is now New York, Connecticut, and Massachusetts. The remnant tribes amalgamated in the area near the Connecticut New York border after many losses, including the sale of some Schaghticoke and members of neighboring tribes into slavery in the Caribbean in the 1600s. Their reservation, granted in 1736 by the General Assembly of the Colony of Connecticut, is one of the oldest in the United States. In 1740, shortly after the reservation was granted, approximately 500 Schaghticoke lived on it. After sales by state agents, the Schaghticoke hold less than a fifth of the original reserve with a reservation. It is located near the New York border within the boundaries of Kent in Litchfield County, to the west of the Housatonic River. The land is held in trust by the state for the tribe. In 1986, the tribe split. One group maintained the name Schaghticoke Indian Tribe (SIT), and the other identifies as the Schaghticoke Tribal Nation (STN). The Schaghticoke people have a long history of political relationships with both the former colony of Connecticut and the state. Most of the members live off the reservation in and near Kent. In 2004, the STN was the fourth tribe in Connecticut to gain federal recognition. But in 2005, after strong opposition from the state and several local governments as well as one landowner, several Schaghticoke individuals and the SIT, the George W. Bush U. S. Bureau of Indian Affairs (BIA) reversed its decision, revoking recognition. The Schaghticoke were among three state recognized Connecticut tribes (along with the Eastern Pequot Tribal Nation and the Golden Hill Paugussett Indian Nation) who were denied under the Bush administration, which had concerns about casinos being opened by tribes. The Schaghticoke filed a land claims action, seeking restoration of a total of Most of the land in question is undeveloped. It is owned by the Kent School, Connecticut Light & Power, a few private landowners, and the federal government. Following the Bureau of Indian Affairs' re determined negative decision and resultant reversal of the STN's federal acknowledgment, the U. S. District Court dismissed the land claim case in 2010. "In ruling on the cross motions for summary judgment, the court concluded that the BIA's final determination was 'reasonable based on the evidence before it,' and that the STN failed to satisfy the criteria of 'community' and 'political influence or authority' due to the fact that a substantial portion of the Schaghticoke refused to be enrolled as members of the STN." The tribe appealed the court's decision to the 2nd Circuit Court of Appeals in late February 2010, where the lower court's decision was affirmed. STN took its case to the Supreme Court of the United States, which in October 2010 denied to review the appellate decision.
Этимология
Шагтикок әр түрліше жазылады: Пачгатгоч, Пачгатгоч, Писгачтикгок, Писгачтикгок, Скачтакук, Скагкук, Скантикук, Скатакук, Скатикук, Шаактикук, Скоттикук, Сеачкук, бұл алгонкин тілінің диалектісінен алынған Писгачтикгок сөзінен туындаған, "екі судың қосылуы" немесе "бір жерге жиналған сулар" деген мағына береді. Бұл, он мильдік өзен мен Хаусатоник өзенінің қосылған жеріне сілтеме болуы мүмкін, онда басшы Скуантцтың ұлы Маувеху Шагтикок халқының көп бөлігін көшірген. Тілдік және мәдени негіз – алгонкин.
Үкімет
Шагтикок тайпалық ұлты STN азаматтарын өкілдік ететін сайланған тайпалық кеңес пен 1987 жылы сайланған өмір бойы басқа ие, ол Ричард Л. Велки. Шагтикок индей тайпасының да тайпалық кеңесі мен басшысы Алан Рассел бар. STN мен SIT-тің жеке-жеке тайпалық конституциялары бар. Осы үш топтың ішінде (STN, SIT және қатыспағандар) Брэдли, Когсвелл, Харрис және Килсон тегінен шыққан адамдар кездеседі. Сонымен қатар, өзінің тегі күмәнді, бірақ Шагтикок тайпасынан екенін және SIT конституциясымен басқарылатынын мәлімдейтін шағын топ та бар. Коннектикут штатының Кент қаласында орналасқан Шагтикок индей тайпасының құрамында 110 мүше бар.
Жер мәселесі
1724 жылы Коннектикут штатының Фэрфилд қаласынан келген отарлаушылар Коннектикут колониясының Бас ассамблеясынан жаңа қала құруға рұқсат алды. Бір дереккөз бойынша, олар басшы Скванцпен келіссөздер жүргізген. Алайда, олар Скванц басшысымен келіссөздер жүргізбегенін де айтады, себебі ол Скванц көлінің солтүстік жағындағы жерге қоныс аударды және Нью-Фэрфилд қаласын "сатудан" бас тартты. Олар 1725 жылдың көктемінде қайта келді, бірақ Скванц басшысы қыста қайтыс болғанын білді. Оның төрт ұлы мен мұрагерлері келісімге қол қоюдан бас тартты. Төрт жыл өткен соң ғана "Иеленушілер" деп аталған ақ адамдар жерді сатуға құқығы жоқ бірнеше басқа үндістердің қолтаңбаларын алды. Олар қазір Нью-Фэрфилд және Шерман деп аталатын 31 000 акр жерді шамамен 300 долларға "сатып алды". 1729 жылдың 24 сәуірінде жасалған келісім 1729 жылдың 9 мамырында тіркелді және қазір Хартфордтағы штаттық Капитолийдің архивінде сақталады. Коннектикут колониясының Бас ассамблеясы 1736 жылы резервация берген Шагтикок тайпасы АҚШ-тағы ең көне резервациялардың біріне ие. Бірақ, қазіргі кезде олардың бастапқы жері, бұрын Хаусатоник өзенінің екі жағында орналасқан, өзеннің батыс жағындағы 400 акр (1,6 км²) резервацияға дейін азайды. Бұл аймақта жылан, құрт және басқа да жануарлар мекендейтін жабайы табиғат бар. Бұрын Шагтикок тайпасы Массачусетс шекарасынан Тен-Майл өзеніне дейінгі жерді иеленген. Еуропалық американдық агенттер 1801-1911 жылдар аралығында федералды үкіметтің келісімінсіз 2000 акрдан астам тайпа жерін сатты. Тайпа басшылары жерді сату мен иеленудің "Үндістермен қарым-қатынас туралы" заңға қайшы келетінін мәлімдеді. Бұл 1790 жылдан 1834 жылға дейін қабылданған алты заңның ұжымдық атауы, онда тек федералды үкімет ғана үнді халықтарымен тікелей қарым-қатынас жасауға және олардың барлық жер сатуын бекітуге құқылы екені айтылған. Жеке меншік Кент мектебінің шамамен жартысы даулы жерде орналасқан. Ал қалған ірі бөлігі Престон тау клубына, жеке балық аулау клубына тиесілі. 1993 жылы федералды үкімет Коннектикутқа жер алмасуды ұсынды, Апалачиан жолын қалпына келтіру және оны бақылау мақсатында 49,7 акр резервация үшін 25 акр федералды жерді ұсынды. STN мемлекеттің аз жерді алмастыруын қабылдауға қарсылық көрсетті және резервация арқылы Жолға қол жеткізуді тоқтатумен қорқытты. 2010 жылдың қазан айында федералды сот жауапкерлердің істі қараудан бас тарту туралы өтінішін қанағаттандырды. Соттың пікірінше, 2005 жылы BIA STN тайпа ретінде федералды деңгейде танылу критерийлеріне сәйкес келмейтінін анықтағандықтан, ол жер құқығы бойынша дәлелдемелерді ұсына алмайды. Тайпа емес болғандықтан, мемлекет жер сатуымен қарым-қатынассыздық туралы заңды бұза алмады. 2022 жылы Коннектикут апелляциялық соты төменгі соттың сот ісін қараудан бас тарту шешімін қолдады, егемендік иммунитетіне және Коннектикут Бас ассамблеясының 1752 жылғы қаулысының тіліне сілтеме жасады, ол тайпаға Хаусатоник өзені бойындағы жерді пайдалану құқығын берді, бірақ тайпаға меншік құқығын нақты бермеді және жерді пайдалануды тек "осы Ассамблеяның қалауынша" ғана рұқсат етті.
Хаусатоник өзенінің ластануы
Шагтикок резервациясы Хоусатоник өзенінің жағасында орналасқан. Өзен Монсанто компаниясы өндірген және General Electric компаниясы Массачусетс штатының Питтсфилд қаласындағы электр трансформатор зауытынан өзенге құйған полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) салдарынан ластанған. Бұл өзенді пайдалану мүмкіндігін шектейді және өзен жағасында тұратын адамдардың денсаулығына қауіп тудырады, олар өзендегі балықты жеуге болмайды.
Федералды тануға ұмтылу
1981 жылы Шагтикок үнді тайпасы (SIT) федералдық тану үшін өтініш берді. Тайпаның шежіресін зерттеуші ғалым бүгінгі тайпа мүшелерінің көпшілігінің негізін құрайтын төрт әулеттің бар екенін анықтады. Бұл – Когсвеллдер, Килсондар, Харристер және Брэдлилер. Шагтикок тайпалық ұлысының өтініш беру процесінің бастапқы кезеңдерінде бірнеше жеке басшылар, сайланғандар да, қауымның ішіндегілер де STN басшылығына қарсы шықты. Нәтижесінде, әлі шешілмеген саяси дау туды. Ричард Велки – Шагтикок тайпасының басшысы, ол БИА-ға реформа жасауға, қайта топтасуға немесе қайта ұйымдастыруға мүмкіндік жоқ екенін, ал Шагтикок үнді тайпасы – тайпаның тарихи жалғасы екенін естіді; Алан Рассел – S.I.T. тайпасының басшысы және 1983 жылдан бері оның жетекшісі. Екеуі де Шагтикок халқының барлығын, тіпті саяси фракцияларға қосылудан бас тартқандарды да білдірмейді. 2002 жылдың желтоқсанында БИА STN-нің тану критерийлерінің жетісінен екеуін орындамағанын алдын ала анықтады: біртұтас қауымдастықтың дәлелі және үздіксіз саяси басшылықты сақтау. Тайпа агенттікпен консультацияда қосымша құжаттар ұсынғаннан кейін, 2004 жылдың қаңтарында Ішкі істер министрлігі федералдық заңға және тәжірибеге сәйкес Шагтикок тайпасын үнді тайпасы ретінде мойындады. STN – Машантукет Пеквот тайпасы, Мохеган тайпасы және Шығыс Пеквот тайпасынан кейін федералдық тану алған Коннектикут штатының төртінші тайпасы болды. Коннектикут штатының губернаторы және басқа да тараптар ойын казиноларының салдарынан қауымдастықтарға тиетін зиянды салдарға байланысты Үндістер істері бюросының шешіміне дереу қарсы шықты. Олар тайпаның тануды жерді иемдену үшін және казино құруға пайдаланатынынан қорқып отырды. Шығыс Пеквот тайпалық ұлысы 2002 жылы федералдық тану алған, оған штат та қарсы болды. Мохеган үнді тайпасы мен Машантукет Пеккот бұған дейін де табысты, ірі казино курорттарын дамытқан. 2004 жылғы 24 қаңтарда қабылданған STN-ді тану туралы БИА-ның түпкілікті шешімін қайта қарау туралы өтініш Үндістер ішкі апелляциялық кеңесіне (IBIA) бес рет берілді. Бес өтініш беруші: 1) «Когсвелл тобы», «қазіргі таңда Шагтикок тайпасы деп аталатын тарихи тайпаның ұрпақтары» деп сипатталған адамдар тобы; 2) Коннектикут штатының Корнуолл қаласы; 3) Коннектикут штаты Кент, Бетел, Нью-Фейрфилд, Ньютаун, Риджфилд, Гринвич, Шерман, Вестпорт, Уилтон және Вестон қалаларымен бірге, сондай-ақ Денбери және Стэмфорд қалалары; Кент мектеп корпорациясы; Коннектикут жарық және электр компаниясы; және Хаусатоник сайланған лауазымды адамдар кеңесі; 4) Престон тау клубы, Inc., жер иесі; және 5) Шагтикок үнді тайпасы, федералдық тануға жеке өтініш берген топ. 2005 жылғы 12 мамырда IBIA STN-нің түпкілікті шешімін күштен шығарды және оны қайта қарау үшін БИА-ға қайтарды. STN БИА шешіміне шағымданып, бірақ 2009 жылдың тамызында федералды судья Питер Дорси оны қолдады. STN федералды соттан көмек сұрады, бірақ бұл талап 2008 жылдың тамызында қабылданбады. Бұл шешім Нью-Йорктегі 2-ші апелляциялық сотқа шағымданылып, 2009 жылғы 19 қазанда қабылданбады. STN федералдық тану алған жағдайда Коннектикут штатында үшінші ойын залын салуға үміттенді. 2015 жылы Үндістер істері бюросы жаңа ереже шығарып, бұрын федералдық танудан бас тартқан тайпалар қайтадан өтініш бере алмайтынын мәлімдеді. 2022 жылдың наурыз айында Шагтикок үнді тайпасы федералдық тануға өтініш берді.
Басқа құқықтық мәселелер
2009 жылдың 29 қаңтарында STN мүшелері мен қолдаушылары Коннектикут штатының астанасында митинг өткізді. Олар губернатор Джоди Реллге петиция тапсырып, резервацияға жер басып алу мен ондағы қасиетті орындарды жоюды тоқтатуды талап етті. Тайпаның федералдық деңгейде мойындалуына қол жеткізу үшін күш сала беруіне назар аудару мақсатында болды. 1987 жылдан бері STN тайпалық төрағасы Ричард Л. Велки: «Мен сізге кепілдік бере аламын. Олар бізді жоюға ешқашан қол жеткізбейді, біздің жерімізді тартып алуға да ешқашан мүмкіндік алмайды» деді. 2011 жылы екі тайпалық ұйым бірігіп, Шагтикок тайпасына жатпайтын Майкл Ростты резервациядан қууға тырысты. STN және SIT мүшелері Росттың, тайпа мүшесінің қонағы ретінде резервацияда болуға құқығы бар екенін мәлімдеп, заңсыз түрде ағаштарды кесіп сатқанын, рұқсатсыз жолдар салғанын және құнды археологиялық ескерткіштерді қиратқанын айтты. Олар оны сотқа беріп, шығарып жіберуді сұрады. Рост шығару туралы шешімге шағымданды және 2012 жылдың 18 қыркүйегінде апелляциялық сот судья Клаттың шығару шешімін күшінде қалдырып, STN-нің тайпалық билігіне қатысты бұрынғы шешімін түзетті. Апелляциялық сот атап көрсетті: «Сот, бірақ, STN-нің тайпалық кеңесі арқылы Шахтикок үндістерін басқарушы орган екендігі туралы бұрынғы шешімін қайта қарауға келісті. Сот былай түсіндірді: «Резервацияда кім тұратынын айту құқығы Шахтикок үндістеріне тиесілі. Олар осы мәселеде өз пікірін білдірді. Өйткені екі талапкер де [айыпкерді] қаламайтыны туралы келісімге келді». Кейін сот мәлімдеді: «Мен өз шешімімді қайта ашамын және нақтылаймын, егер [Ричард] Велки, менің заңдық талдауым бойынша, қабылданған және мойындалған тайпа басшысы болмаса да, талапкерлер – Шахтикок үндістері, Шахтикок тайпасы емес, бұл штаттың бастапқыда мойындаған үндістер – осы шағымды білдірген және [айыпкерді] шығаруды сұраған тұлғалар. Сондықтан сот шешімінің нақтылануы осылай. Осыған сәйкес, сот бұрынғы шешімінің осы бөлігін өзгертті, онда STN Шахтикок үндістерінің басқарушы органы екендігі айтылған».
Мұра
Нью-Йорк штатының Шагтикок қаласы осы тайпаның атымен аталған. Шагтикок ауылы да осы тайпаның атымен аталған. Коннектикут штатының Нью-Милфорд қаласындағы Шагтикок орта мектебі осы тайпаның құрметіне аталған. Коннектикут штатының Нью-Фейрфилд қаласындағы Скванц тоғаны 1724-1725 жылдары қайтыс болған Шагтикок халқының басшысы Скванцтың есімімен аталған. Коннектикут штатының Уоррен және Вашингтон қалаларындағы Уарамауг көлі 1725-1735 жылдар аралығында Потатук халқының басшысы болған Уарамаугтың есімімен аталған. Бұл тайпа Нью-Йорк штатының Элизавилл қаласындағы Камп Скатико атына да әсер еткен.