Кіріспе

Американдық зерттеу кемесі

Экспедиция: Жаннетт экспедициясы
Кету күні: 8 шілде 1879
Суға батқан күні:

USS Jeannette – Джордж В. Де Лонг басқаруымен 1879–1881 жылдары Арктикаға Жаннетт экспедициясын жүргізген әскери-теңіз зерттеу кемесі. Кеме екі жылға жуық мұзда қамалып ағысып жүргеннен кейін, мұздан босатылып, қайтадан қамалып, Сібір жағалауынан солтүстікке қарай шамамен 300 теңіз милі (560 км; 350 миль) жерде мұздан сығылып батты. Кеме экипажының барлығы судан құтылды, бірақ кішкентай қайықпен құрлыққа бет алғанда сегіз адам қаза тапты. Қалғандары Сібірге жетті, бірақ Лена дельтасында, соның ішінде Де Лонг 12 адам көз жұмды. Кеме 1861 жылы HMS Pandora, Корольдік теңіз күштерінің канонерлік қайығы ретінде қызметін бастады. Батыс Африка мен Жерорта теңізінде он жылдан астам қызметтенгеннен кейін, «Пандора» британдық саяхатшы Аллен Янгқа жеке яхта ретінде сатылды. Янг оны 1875 және 1876 жылдары Арктикаға екі рет алып жүріп, «Нью-Йорк Геральд» газетінің иесі Джеймс Гордон Беннеттке сатты, ол кеменің атын «Жаннетт» деп өзгертті. Кеме АҚШ туымен USS Jeannette ретінде Арктикаға барғанмен, теңіз заңдары мен тәртібіне бағынды, бірақ экспедицияның барлық шығындарын Беннетт төледі.

Құрылыс және іске қосу

USS Jeannette кемесі 1860 жылы Пемброк теңіз кемежайларында салынған Корольдік Әскери-теңіз флотының канонерлік қайығы ретінде өмірін бастады. Ол ағаштан жасалған, 45 метр ұзындығы, 8 метр ені және 4 метр суға бату тереңдігі бар кеме еді. Құрылысшы өлшемдері бойынша есептелген тоннажы 428 тонна, ал суыру көлемі 570 тоннаны құрады. Кеме барк ретінде жабдықталған, бірақ оның негізгі қозғалтқышы бумен жұмыс істейтін бұранда болды. 1861 жылдың 7 ақпанында "Пандора" Пемброктан Портсмут кемежайына жеткізіліп, онда қозғалтқыштары мен қазандықтары орнатылып, сынақтардан өтті. 22 қазанда ол сынақтарды сәтті аяқтады, өлшенген бір шақырымда 9,25 түйін жылдамдыққа қол жеткізді. "Пандора" 1862 жылдың қаңтарына дейін Ливерпульде тұрып, содан кейін Портсмутқа оралды. 1867 жылы "Пандора" Портсмутқа қайта оралып, резервке жіберілді. 1868 жылдың сәуір айында ол қайтадан қолданысқа енгізіліп, Батыс Африкаға қайта оралды. Екі жылдан кейін ол Валеттада (Мальта) орналасқан Жерорта теңізі эскадрильясына ауыстырылды. Бұл британдық Әскери-теңіз флотындағы оның соңғы қызметі болды. 1872 жылдың шілдесінде, Жерорта теңізінде екі жыл қызметтен кейін, ол Спитхедке оралды, онда активті қызметтен алынып, Портсмуттың бу резервінің бір бөлігі ретінде орналастырылды.

Қалпына келтіру жоспары

2015 жылдың ақпан айында орыс авантюрисі, саяхатшы және медиа тұлғасы Андрей И Ресей Географиялық қоғамымен кеңескеннен кейін «Жаннетте» кемесінің құлау орынын табу және көтеру жоспарларын жасап жатқанын хабарлады. Хорошев «The Siberian Times» газетіне: «Бұл кеме шамамен 1,5 метр тереңдікте жатыр, оның орналасқан жері белгілі. Сондықтан қазіргі жағдайда оны табу және көтеру аса қиын міндет емес» деді. Ол бұл оқиғаның Ресей мен АҚШ арасындағы қарым-қатынастарды жақсартуға, «қазіргі уақытта олар тым жақсы емес» дейтін серпін береді деп үміттенеді. Бірақ кеме батып кеткен аймақты қарастыру ешқандай нәтиже бермеді және 2019 жылға дейін ол табылған жоқ.