Халықаралық гуманистік ұйым және дінсіздер құқығы

Кіріспе

Халықаралық қайырымдылық ұйымы
Секулярлық гуманизмді қолдау ұйымы

Humanists International (1952–2019 жылдары Халықаралық гуманистік және этикалық одақ, немесе IHEU деп белгілі болған) – секулярлық гуманистік құндылықтарға негізделген, секулярлық пен адам құқықтарын қорғауды мақсат тұтқан халықаралық үкіметтік емес ұйым. 1952 жылы Амстердамда құрылған бұл ұйым 80-нен астам елден келген 160-тан астам секулярлық гуманистік, атеистік, рационалистік, агностикалық, скептикалық, еркін ойлау және этикалық мәдениет ұйымдарын біріктіреді. Humanists International адам құқықтары мәселелері бойынша жаһандық деңгейде науқандар жүргізеді, оның ерекше назарында ой және өрнек еркіндігін қорғау және көптеген елдерде осал топқа жататын дінге сенбейтіндердің құқықтарын қорғау тұр. Ұйымның кеңсесі Лондонда орналасқан, бірақ ол Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі кеңесінде, Нью-Йорктегі Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында және Страсбургтегі Еуропа Кеңесінде, сондай-ақ басқа да халықаралық институттарда өкілдігін сақтайды. Оның қызметі гуманизмге, дінге жатпайтындардың құқықтарына қатысты мәселелер бойынша пікір қалыптастыруға және әлеуметтік мәселелерге гуманистік көзқарасты таратуға бағытталған. Humanists International әлемде және БҰҰ-да дінге қарсы және діннен бас тарту заңдарына қарсы күресте белсенділік танытады. Оның жыл сайынғы «Ой еркіндігі туралы есеп» еліміздің дінге жатпайтындарға қатысты қарым-қатынасын және ой мен өрнек еркіндігіне берілгендігін бағалайды. Өзінің мүше ұйымдарымен бірлесіп, дінге сенбейтіндерді қудалайтын мемлекеттерден қашқандарға қолдау көрсетуді үйлестіреді. Ол түрлі әлеуметтік мәселелерге гуманистік тұрғыдан қарап, биоэтикалық талқылауларға үлес қосады және жыныстық және репродуктивті денсаулық пен құқықтарды, ЛГБТ құқықтарын, балалардың және әйелдердің құқықтарын қолдайды, сондай-ақ құлдық пен касталық дискриминацияға қарсы тұрады. Humanists International өзінің адвокаттық жұмысынан бөлек, жаһандық гуманистік қозғалыстың демократиялық органы ретінде жұмыс істейді. Ол жыл сайын жалпы жиналыс өткізеді және әдетте үш жылда бір рет Дүниежүзілік гуманистік конгресс өткізеді; келесі Дүниежүзілік конгресс 2023 жылдың тамызында Данияның Копенгаген қаласында өтеді. Humanists International гуманизм мен еркін ойдың дамуын ынталандыру және белсенділерге өз елдерінде тиімді ұйымдар құруға көмектесу арқылы бүкіл әлемде ағартушылық құндылықтарды таратуға жұмыс істейді. 2002 жылы Humanists International бас ассамблеясы бірауыздан «Әлемдік гуманизмнің ресми анықтамасы» ретінде қабылданған 2002 жылғы Амстердам декларациясын қабылдады. Оның ресми символы – «Бақытты адам» бейнесі, ол барлық мүше ұйымдармен бөліседі.

Humanists International (known as the International Humanist and Ethical Union, or IHEU, from 1952–2019) is an international non governmental organisation championing secularism and human rights, motivated by secular humanist values. Founded in Amsterdam in 1952, it is an umbrella organisation made up of more than 160 secular humanist, atheist, rationalist, agnostic, skeptic, freethought and Ethical Culture organisations from over 80 countries. Humanists International campaigns globally on human rights issues, with a specific emphasis on defending freedom of thought and expression and the rights of the non religious, who are often a vulnerable minority in many parts of the world. The organisation is based in London but maintains a presence at the United Nations Human Rights Council in Geneva, the United Nations General Assembly in New York, and the Council of Europe in Strasbourg, among other international institutions. Its advocacy work focuses on shaping debates on issues associated with humanism, the rights of the non religious, and promoting humanist attitudes to social issues. Humanists International is particularly active in challenging blasphemy and apostasy laws around the world and at the UN. Its annual Freedom of Thought Report indexes the world's countries by treatment of the non religious and their commitment to freedom of thought and expression. Working with its member organisations, it also helps to coordinate support for those fleeing danger from states which persecute the non religious. It advocates a humanist approach to various social issues, contributing to bioethical debates and arguing in favour of sexual and reproductive health and rights, LGBT rights, children's rights and women's rights, and in opposition to slavery and caste discrimination. Outside of its advocacy work, Humanists International functions as the democratic organ of the global humanist movement. It holds a general assembly each year and a World Humanist Congress usually every three years; its next World Congress will be held in Copenhagen, Denmark, in August 2023. Humanists International works to stimulate the growth of humanism and freethought and the spread of Enlightenment values around the world by supporting activists to form effective organisations in their home countries. In 2002, the Humanists International general assembly unanimously adopted the Amsterdam Declaration 2002, which presents as "the official defining statement of World Humanism". Its official symbol, the Happy Human, is shared with its member organisations worldwide.

Басқа маңызды қарарлар

2005 жылы Францияда өткен Дүниежүзілік гуманистік конгресс барысында Бас Ассамблея 2005 жылғы Париж декларациясын қабылдады, онда мемлекеттік секуляризм туралы былай делінген: Діндер қоғамды басқаратын кезде сана бостандығы болуы мүмкін емес. Секуляризм – кез келген дінге жататын және дінге жатпайтын адамдардың тең құқықтарын қамтамасыз ету талабы. IHEU (Халықаралық гуманистік және этикалық одақ) және оның мүше ұйымдары үшін мемлекет секулярлық болуы керек, яғни діни де, атеистік те емес. Бірақ діндарлар мен гуманистердің арасындағы нақты демократиялық теңдікті заңмен мойындау, IHEU-ның мүше ұйымдары барлық философиялық көзқарастарға бірдей қарауы керек дегенді білдірмейді. Біздің рационализмді құрметтеуге міндеттемеміз жоқ, оның тамыры қаншалықты ежелгі болса да. Нағыз гуманизм – сана бостандығы мен еркін зерттеулердің гүлденуі. 2007 жылы (сонда) Халықаралық гуманистік және этикалық одақтың, Еуропалық гуманистік федерацияның және «Таңдау жасаған католиктердің» бұрын-соңды болмаған одағы Берлиндегі декларацияға жауап ретінде Брюссель декларациясын жариялады. Аталған декларацияда түзетілген ЕО Конституциясында «Құдай» және «Еуропаның христиандық тамыры» туралы сілтемелер болуы мүмкін еді. Декларацияда әртүрлі азшылық топтарына қатысты теңдік және адам құқықтары жөніндегі саяси ұстанымдар нақты айтылды және былай делінді: «Еуропа өркениетінің негізі болып табылатын қағидалар мен құндылықтар қайтадан қауіпке ұшырады. Біз Еуропа халқы мен еркіндік, демократия және құқықтық мемлекетке құрметтейтін баршаны оларды қолдауға және қорғауға бізбен бірігуге шақырамыз». 2011 жылы Норвегияда өткен Дүниежүзілік гуманистік конгресс барысында Гуманистердің халықаралық бас ассамблеясы Осло декларациясын қабылдады, онда былай делінген: «Біз барлық мүше ұйымдар мен гуманистерді өз елдерінде бейбітшілік мәдениетін дамытуға жұмыс істеуге және барлық үкіметтерді зорлық-зомбылық пен соғысқа қарағанда қақтығыстарды бейбіт жолмен шешуге шақырамыз». 2014 жылы Ұлыбританияда өткен Дүниежүзілік гуманистік конгресс барысында Гуманистердің халықаралық бас ассамблеясы ой және өрнек еркіндігі туралы Оксфорд декларациясын қабылдады. Онда былай делінген: «Ой еркіндігі – мәжбүрлеусіз сенімдерді дамыту, ұстану, зерттеу және білдіру құқығы, сондай-ақ діни немесе дінсіз болсын, пікірлер мен дүниетанымын қорқынышсыз білдіру құқығы. Бұл өз көзқарасымызды өзгерту немесе бұрын ұстанып келген сенімдерден бас тарту құқығын да қамтиды. Мемлекет идеологиясына немесе дін ілімдеріне сәйкес болуға қысым жасау – тирания». 2017 жылы Халықаралық гуманистер Лондондағы бас ассамблеясы аясында гуманизм мен либералды демократияға авторитарлық популизм мен экстремизмнің күшеюінен туындаған қауіп-қатерлер тақырыбында арнайы конференция өткізді. 2018 жылы Жаңа Зеландияның Окленд қаласында өткен келесі бас ассамблеяда Халықаралық гуманистер мүшелері «Бөлу саясаты туралы Окленд декларациясын» қабылдады. Декларацияда «өз мүддесін қорғауға тырысатын, бірақ адам құқықтарын төмендетуге және азшылықтарды назардан тыс қалдыруға дайын «күшті адамдар» саясаткерлерінің жаңа буынында көрініс тапқан демагогияның жақындағы жаңғыруы» айыпталып, гуманистік ұйымдар «бөлу саясатының әлеуметтік себептерін – әлеуметтік теңсіздік, адам құқықтарын құрметтемеу, демократияның табиғаты туралы жалған түсініктерді жоюға» және «демократия, заң үстемдігі, теңдік және адам құқықтары» құндылықтарын растауға міндеттелді. 2019 жылы Халықаралық гуманистер мүшелері бірауыздан климаттың өзгеруіне байланысты Рейкьявик декларациясын қабылдады, антропогендік климаттың өзгеруіне қатысты ғылыми консенсусты мойындап, халықаралық гуманистік қозғалысты «климаттың өзгеруін азайту және алдын алу үшін шұғыл әрекеттерді және ұзақ мерзімді саясатты қалыптастыруға» міндеттеді.

At the World Humanist Congress in 2005, in France, the General Assembly adopted The Paris Declaration 2005, on state secularism, which states:There can be no freedom of conscience when religions rule societies. Secularism is the demand for equal rights for those who belong to any religion as well as for those who belong to none For IHEU (International Humanist and Ethical Union) and its member organizations, the State must be secular, that is, neither religious not atheist. But demanding genuine democratic equality, recognized by the Law, between believers and humanists does not mean that the member associations of IHEU treat all philosophical points of view equally. We have no duty to respect irrationalism, however ancient its origins. True Humanism is the flourishing of freedom of conscience and the methods of free inquiry. In 2007, in an "unprecedented alliance" of the (then) International Humanist and Ethical Union, the European Humanist Federation and Catholics for Choice, launched the Brussels Declaration, a secular response to a proposed Berlin Declaration, under which the amended EU Constitution would have made references to "God" and the "Christian roots of Europe". It made specific reference to policy positions on equality and human rights for different minority groups, concluding: "The principles and values on which European civilisation is founded are once again under threat. We call upon the people of Europe and all who care for freedom, democracy and the rule of law to join us in promoting and protecting them." At World Humanist Congress 2011, in Norway, the Humanists International General Assembly adopted The Oslo Declaration on Peace, which concludes: "We urge each of our member organizations and Humanists globally to work for a more peaceful culture in their own nations and urge all governments to prefer the peaceful settlement of conflicts over the alternative of violence and war." At World Humanist Congress 2014, in the United Kingdom, the Humanists International General Assembly adopted The Oxford Declaration on Freedom of Thought and Expression, which asserts: "Freedom of thought implies the right to develop, hold, examine and manifest our beliefs without coercion, and to express opinions and a worldview whether religious or non religious, without fear of coercion. It includes the right to change our views or to reject beliefs previously held, or previously ascribed. Pressure to conform to ideologies of the state or to doctrines of religion is a tyranny." In 2017, Humanists International held a special conference on threats to humanism and liberal democracy from rising authoritarian populism and extremism as part of its general assembly in London. At the following general assembly in Auckland, New Zealand, in 2018, Humanists International members agreed The Auckland Declaration on the Politics of Division, which condemned a recent global resurgence of demagogy, "exemplified in a new generation of so called “strong men” politicians, who purport to stand up for popular interests, but who are eager to diminish human rights and disregard minorities in order to gain and retain power for their own ends". The Declaration commits humanist organisations "to addressing the social causes of the politics of division: social inequality, a lack of respect for human rights, popular misconceptions about the nature of democracy" and affirms the "values of democracy, rule of law, equality, and human rights." In 2019, Humanists International members unanimously passed the Reykjavik Declaration on the Climate Change Crisis, acknowledging the scientific consensus on anthropogenic climate change committing the international humanist movement to "foster a social and political commitment to urgent action and long term policymaking to mitigate and prevent climate change."

Стратегия және іс-шаралар

Гуманистер халықаралық ұйымының мақсаты – "әлемдік гуманистік қозғалысты құру, қолдау және өкілдік ету, адам құқықтарын қорғау, әсіресе дінге жатпайтын адамдардың құқықтарын қорғау және гуманистік құндылықтарды бүкіл әлемде насихаттау". Хьюманистер Интернешнл үгіт-насихат ұйымы ретінде "халықаралық саясатқа өкілдік ету және ақпарат беру арқылы ықпал ету, гуманистік желі құру және әлемге гуманизмнің дүниетанымын таныстыру" мақсатын көздейді. Есептің негізінде әр тәуелсіз мемлекет үшін мәтіндік сипаттамасы бар "Ел индексі" жатыр. Әр ел 64 шекаралық шарттың тізімі бойынша бағаланады, олар төрт тақырыптық санатқа ("Конституция және үкімет", "Білім және балалардың құқықтары", "Отбасы, қоғам, діни соттар мен трибуналдар", және "Өркендеу бостандығы, гуманистік құндылықтарды жақтау") бөлінеді және бес деңгейдегі жалпы "ауырлық" деңгейімен ("Азат және тең", "Көбінесе қанағаттанарлық", "Жүйелі дискриминация", "Қатаң дискриминация" және "Ауыр бұзушылықтар") өлшенеді. 64 шекаралық шарттың мысалдары: "'Апостазия' немесе нақты бір діннен бас тарту заңсыз және өлім жазасына тартылады", бұл ең жоғары ауырлық деңгейінде, "Өркендеу бостандығы" санатында, және: "Мемлекеттік қаржыландыруға кем дегенде бірнеше діни мектептер ие", бұл орташа ауырлық деңгейіндегі шарт, "Білім және балалардың құқықтары" санатында. Есептегі деректер Creative Commons лицензиясы бойынша тегін қолжетімді.

"Сөз бостандығы" баяндамасының қорытындылары

2017 жылы баяндамада 30 ел ең ауыр деңгейде ("Өте ауыр бұзушылықтар") кем дегенде бір талапқа сай екендігі, ал тағы 55 ел келесі ең ауыр деңгейде ("Ауыр кемсітушілік") кем дегенде бір талапқа сай екендігі анықталды. "Атеистердің құқықтарын құрметтемейтін көптеген елдер бар" (Christian Today); "Стефан Фрайдың дінге деген сықақтап сөйлеуі осы елдерде өлім жазасына кесілуіне себеп болуы мүмкін" (The Washington Post). Бұл баяндама қатты сынға ұшыраған елдердің ұлттық бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды, мысалы "Малайзиядағы еркін ойлау мен діни көзқарас білдіру "қатты шабуылға" ұшырап отыр" (Malay Mail). Баяндаманың әртүрлі жылдық басылымдарына алғы сөздерді 2012 жылы Дін мен сенім бостандығы жөніндегі БҰҰ арнайы баяндамашысы Хайнер Билефельдт, 2013 жылы "құдайға тіл тигізу" айыбымен сотталған екі адам – Касем Эль Газали мен Альбер Сэбер, 2014 жылы адам құқықтарын қорғаушылар Гулалай Исмаил мен Агнес Оджера, 2015 жылы Бангладеште секуляризмге қарсы шабуылдан аман қалған гуманист белсендісі Рафида Ахмед Бония, ал 2016 жылы Дін мен сенім бостандығы жөніндегі БҰҰ арнайы баяндамашысы Ахмед Шахид жазды. 2015 және 2016 жылдары Ой еркіндігі туралы баяндаманың жылдық басылымы Брюссельдегі Еуропалық парламентте Денис де Йонг төрағалық ететін Дін еркіндігі немесе сенім және діни төзімділік жөніндегі Еуропалық парламенттік тобының ұйымдастыруымен таныстырылды. Ой еркіндігі туралы баяндаманың алғашқы басылымына жазған алғы сөзінде Хайнер Билефельдт: "Дінге немесе сенімге деген еркіндік – жалпы адам құқығы ретінде кең қолданысқа ие. Алайда, бұл құқық атеистердің, гуманистердің және еркін ойлаушылардың сенімдеріне, іс-әрекеттеріне және ұйымдарына да нормативтік негіз болатыны көбіне назардан тыс қалады. Сондықтан, гуманистік қоғамдық ұйымның атеистерге қатысты кемсітушілік туралы алғашқы дүниежүзілік баяндамасын жасағанына қуаныштымын. Бұл мәселеге дін мен сенім бостандығына мүдделі барлық тарап мұқият қарап, зер салады деп үміттенемін." 2015 жылғы басылымның таныстырылымында өткен панельдік талқында Билефельдт баяндаманы "құптағанын" айтты және "дін немесе сенім бостандығы" туралы "бұл тек қысқаша түсіндірілуі" екенін, ал "Дін бостандығы" сияқты тұжырымдар "адамның жекелігін қалыптастыратын, терең сенімдерін және оларға негізделген іс-әрекеттерін қамтитын осы құқықтың ауқымын шатастырады" деп қайталады. 2013 жылы Ұлыбритания парламентіндегі бір сауалға жауап берген Дэвид Лидингтон үкімет атынан: "Біздің дін немесе сенім бостандығы саясатымыз Халықаралық гуманистік және этикалық одақтың (IHEU) баяндамасының негізгі ойымен сәйкес келеді: халықаралық адам құқықтары туралы заң жеке адамдардың өз сенімдерін білдіру құқығын қорғауға, сенімдердің өзін қорғауға емес, бағытталған. Баяндамада әлеуметтік желілерде атеистердің дінді сынағаны үшін қудаланғандардың саны күрт өскені жазылған. Онлайн сөз бостандығын қорғау Британ үкіметі үшін басымдыққа ие және біз діндерді сыннан қорғау үшін жаңа халықаралық стандарттар құруға жасалған әрекеттерге қарсы тұрамыз."

In 2017, the report found that 30 countries meet at least one boundary condition at the most severe level ("Grave violations"), and a further 55 countries met at least one boundary condition in the next most severe level ("Severe discrimination"). "Most countries fail to respect rights of atheists – report" (Christian Today); and "Stephen Fry's mockery of religion could land him the death penalty in these countries" (The Washington Post). The report has received coverage in the national media of countries that are severely criticised, for example "Malaysia's free thought, religious expression under 'serious assault', study shows" (the Malay Mail). Forewords and prefaces to the various annual editions of report have been written by then United Nations Special Rapporteurs on Freedom of Religion or Belief, Heiner Bielefeldt, in 2012; two victims of "blasphemy" accusations, Kacem El Ghazzali and Alber Saber in 2013; human rights defenders Gulalai Ismail and Agnes Ojera in 2014; humanist activist and survivor of an anti secularist machete attack in Bangladesh, Rafida Ahmed Bonya (2015); and United Nations Special Rapporteurs on Freedom of Religion or Belief, Ahmed Shaheed, in 2016. In 2015 and 2016 the annual edition of the Freedom of Thought Report was launched at the European Parliament in Brussels hosted by the European Parliamentary Intergroup on Freedom of Religion or Belief and Religious Tolerance chaired by Dennis de Jong MEP. In his foreword to the first edition of the Freedom of Thought Report, Heiner Bielefeldt wrote:As a universal human right, freedom of religion or belief has a broad application. However, there seems to be little awareness that this right also provides a normative frame of reference for atheists, humanists and freethinkers and their convictions, practices and organizations. I am therefore delighted that for the first time the Humanist community has produced a global report on discrimination against atheists. I hope it will be given careful consideration by everyone concerned with freedom of religion or belief. At a panel event at the European Parliament for the launch of the 2015 edition, Bielefeldt said he "unambiguously welcomed" the report and reiterated with regard to "freedom of religion or belief" that it is "only a kind of short hand", and "Formulations such as "religious freedom" obfuscate the scope of this human right which covers the identity shaping, profound convictions and conviction based practices of human beings broadly." The report was the subject of a question in the UK Parliament in 2013, to which David Lidington MP responded for the government asserting, "Our freedom of religion or belief policy is consistent with the key message of the International Humanist and Ethical Union's (IHEU) report: that international human rights law exists to protect the rights of individuals to manifest their beliefs, not to protect the beliefs themselves. The report records a sharp increase in the number of prosecutions for alleged criticism of religion by atheists on social media. Protecting freedom of expression online is a priority for the British Government and we have consistently argued against attempts to create a new international standard in order to protect religions from criticism."

Қорғаушылық және науқандардың басты бағыты

Гуманистер халықаралық ұйымының үгіт-насихат және науқандарындағы жиі кездесетін тақырыптар ЛГБТИ құқықтары, әйелдер құқықтары, жыныстық және репродуктивті денсаулық және құқықтар, дінге қарсы заңдар мен діннен бас тарту, касталық дискриминация, құлдық және секуляризмді қолдау болып табылады.

Дінге қатысы жоқ қуғындалған адамдар

Өздерінің діни емес көзқарастарын білдіргені үшін (нақты немесе қабылданатын) қудаланған адамдар IHEU кампанияларының жиі нысаны болды. Көрінетін жағдайлардың кейбіреулері: 1990 жылдары IHEU Бангладештен шеттетілген Таслима Насринге қатысты туындаған қауіп-қатерді жария етуге белсенді түрде көмектесті, сондай-ақ ол ЮНЕСКО-да IHEU өкілі ретінде де жұмыс істеді. IHEU және Amnesty International 2004 жылы Пакистанда "құдайға қарсы сөз айтқандығы" айыбымен ұсталған Юнус Шейхті босату мақсатында науқан жүргізді. 2013 жылы IHEU Египет билігінен Альбер Сабердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуді талап етті, ол YouTube-тағы "Мұсылмандардың кінәсіздігі" бейнесіне сілтеме жасады деген күдікпен "дінге қарсы келушілік" айыбымен айдалып кетті. 2014 жылы IHEU Нигериялық Мубарак Баланың атеист екенін ашық айтқаннан кейін психиатриялық ауруханаға қамау туралы мәлімдеме жасады. Ол халықаралық БАҚ тарапынан жарияланғаннан кейін босатылды. 2017 жылы Малайзия үкіметінің министрі атеисттер клубының мүшелері "ізденіп табылмайынша аңға салынады" дегеннен кейін, IHEU атеистердің адам құқықтарын құрметтеуге шақырды, және министрдің сөздерін ұйымның айыптауы Малайзия БАҚ-та жарияланды. IHEU делегациясы Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі кеңесінде Сауд Арабиясында Раиф Бадавидің "дінге қарсы сөз айтқандығы" және Валид Абулхаирдің "билік органдарын сыйламағандығы" үшін түрмеге қамалуы мен дене жазасы мәселесін бірнеше рет көтерді. Humanists International да "діннен тайғанағандығы" айыбымен айдалып кеткен жағдайларды жария етті, мысалы, Мавританияда өлім жазасына кесілген блогер Мохамед Шейх Ульд Мхаитир және Сауд Арабиясында қамауда отырған ақын Ашраф Файяд. 2016 жылғы маусымда Адам құқықтары жөніндегі кеңестің 32-ші сессиясында IHEU делегаты Әшраф Файядтың өлеңдерінің бірін жалпы пікірталас барысында оқып, ерекше қадам жасады.

Бангладештегі қылышпен адам өлтіру

Гуманистік халықаралық ұйым 2006 жылы үкіметке байланысты фундаменталистердің зайырлы белсенділерді, соның ішінде оның мүше ұйымдарына қатысты адамдарды «қорқытып-үркітуге» тырысқанын айтты. Алайда, 2013 жылдан бері Бангладеште негізінен зайырлы және атеист блогерлер мен еркін ойлаушыларды нысанаға алған, пышақпен жасалған шабуылдар ерекше қатты болды, ал IHEU оған қарсы тұрақты түрде науқан жүргізіп, БҰҰ Адам құқықтары кеңесінде кісі өлтірулерді жария етті. 2013 жылы Humanists International блогер және белсенді Ахмед Ражиб Хайдердің қазасына және оның досы Асиф Мохиуддинге жасалған шабуылға ден қойды, сондай-ақ Мохиуддиннің және басқалардың «діни сезімдерді қорғамай» тұтқындалып, түрмеге қамалуына назар салды. 2015 жылдың 26 ақпанында автор және бенгал еркін ой қозғалысының көрнекті көшбасшысы Әвижит Рой қаза тапқанда, Гуманистік халықаралық ұйым оның Бангладештегі жағдай туралы оларға кеңес бергенін мәлімдеді. Гуманистік халықаралық ұйымның коммуникация директоры: «Бұл оңтүстік Азиядағы және бүкіл әлемдегі еркін ойлаушылар мен гуманистер үшін ауыр қайғы. Ол гуманизмнің әріптесі және адам құқықтарын, бостандықты және ақыл-оқты құрметтейтін барлық адамдардың досы болды». 2015 жылдың 30 наурызында Ушикур Рахман Бабудың (немесе Оясикур Рахман) қазасынан кейін Humanists International оның соңғы жазбаларының бір бөлігін қайта жариялады. 2016 жылдың 12 мамырында Ананда Биджой Дас қаза тапқаннан кейін Humanists International Биджой Дастың Швециядан виза алу өтініші қабылданбағанын хабарлаған хаттың бір бөлігін жариялады, оның үстіне ол шведтік PEN клубынан шақырылған болатын. Ұйым «Бангладеш билігінің осы мақсатты түрде жасалған кісі өлтірулердің артындағы желілерді анықтап, сотқа өткізбеуіне» тоқталып, Швецияның оның виза өтінішін қабылдамағанын сынады. «Біз барлық елдерді гуманистер, атеистер және секуляристердің осы көзқарастарын білдіруге батылы жеткені үшін қудаланғандағы баспана туралы өтініштерінің заңдылығын және кейде шұғыл және моральдық қажеттілігін мойындауға шақырамыз» деді. Ниладри Чаттопадхья Нилойдың (немесе Нилой Чаттерджи, сонымен қатар Нилой Нил деген атпен де таныс) қазасынан кейін 2015 жылдың 7 тамызында Гуманистік халықаралық ұйым үкімет пен билік органдарына тағы да шабуыл жасап, «алғашқы тұтқындалғандардың ізін кесуге тікелей бағытталған тергеулерді жүргізбеуі және ақпарат құралдарының манипуляциясы салдарынан қарама-қайшылықтар тууы, жаңалықтарды беруді қиындатады және полиция операцияларын жасырады» деді. 2016 жылдың 31 қазанында Даккадағы екі жеке баспа үйіне жасалған шабуылда баспагер Фейсал Арефин Дипон қаза тауып, баспагер Ахмедур Рашид Чоудхури ауыр жарақат алды. Кейіннен IHEU Чоудхуримен шабуыл және Норвегияға қашуы туралы сұхбат жариялады. 2015 жылдың тамызында Humanists International «Блогерлер, сөз бостандығы үшін күресушілер, гуманистік қауымдастықтар, діни және бұрынғы мұсылман топтарының» бірлестігі ағылшын және бенгал тілдерінде бірлескен ашық хат жариялады. Онда Бангладеш президенті мен премьер-министрінен «өміріне қауіп төніп тұрған адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, кісі өлтірушілерді табуға полицияны тапсыруды, құрбандарды мазақтамауды және дінсіз Бангладеш азаматтарына өлім жазасын талап етушілерден бас тартуды» және зайырлы блогерлер тұтқындалып, түрмеге қамалуына себеп болған заңдарды жоюды сұрады. Содан кейін университет оқытушысы профессор Резаул Карим Сиддиктің 2016 жылдың 23 сәуірінде қазасынан кейін Humanists International президенті Эндрю Копсон: «Егер Бангладеш үкіметі сөз еркіндігіне қолданатын принципсіз және зайырсыз талаптарды қоспай, сөз еркіндігі мен жазу құқығын қорғауға кіріспесе, жақын арада естілетін дауыстар тек кісі өлтіруші экстремистердің дауысы ғана болады» деді. Humanists International, оның мүшесі Голландия гуманистік қауымдастығы және Гаага бейбітшілік жобалары 2016 жылдың 26 ақпанында Дакадағы жыл сайынғы Экюшей кітап жәрмеңкесімен бірге «бірлік кітап жәрмеңкесін» ұйымдастырды. 2015 жылдың соңында және 2016 жылдың басында осы шабуылдардың нысаналары кеңейе бастады, көбінесе азшылықты дін өкілдері мен шетелдіктерді қамтыды, оның нәтижесінде 2016 жылдың шілдесінде Гулшан Танадағы Даккадағы шабуыл жасалды.

Humanists International complained that fundamentalists linked to the government were "terrorising" secular activists, including individuals in connection with its Member Organisations, as far back as 2006. However, a series of machete attacks primarily targeting secular and atheist bloggers and freethinkers in Bangladesh has been especially severe since 2013, and the IHEU has campaigned persistently in response and highlighted the murders at the UN Human Rights Council. Humanists International responded in 2013 to the murder of blogger and activist Ahmed Rajib Haider and the machete attack on his friend Asif Mohiuddin, and highlighted the subsequent arrest and imprisonment of Mohiuddin and others for "hurting religious sentiments". When author and prominent leader of the Bengali freethought movement Avijit Roy was murdered, 26 February 2015, Humanists International revealed that he had been advising them on the situation in Bangladesh; Humanists International Director of Communications commented, "This loss is keenly felt by freethinkers and humanists in South Asia and around the world. He was a colleague in humanism and a friend to all who respect human rights, freedom, and the light of reason." Following the murder of Washiqur Rahman Babu (or Oyasiqur Rhaman), 30 March 2015, Humanists International republished some of his final writings. Following the murder of Ananta Bijoy Das, 12 May 2016, Humanists International leaked parts of the letter Bijoy Das had recently received from Sweden rejecting his visa application, despite his having been invited to the country by Swedish PEN. The organisation highlighted "the failures of the Bangladeshi authorities to bring to justice the individuals and to break the networks behind this string of targeted killings", and also criticised Sweden's rejection of his visa application, commenting, "We call on all countries to recognise the legitimacy and sometimes the urgency and moral necessity of asylum claims made by humanists, atheists and secularists who are being persecuted for daring to express those views." Following the murder of Niladri Chattopadhyay Niloy (or Niloy Chatterjee, also known by his pen name Niloy Neel), 7 August 2015, Humanists International again attacked the government and authorities, saying, "Apparent failure to pursue the most obvious lines of inquiry even when initial arrests are made, and media manipulation resulting in conflicting stories, further makes reportage difficult and police operations opaque." A coordinated attack against two separate publishing houses in Dhaka, 31 October 2016, killed the publisher Faisal Arefin Dipon and seriously injured the publisher Ahmedur Rashid Chowdhury. The IHEU later published an interview with Chowdhury about the attack and his escape to Norway. In August 2015 Humanists International coordinated a joint open letter in English and Bangla by a coalition of "Bloggers, free speech campaigners, humanist associations, religious and ex Muslim groups" calling on the president and prime minister of Bangladesh to "ensure the safety and security of those individuals whose lives are threatened by Islamist extremists instruct the police to find the killers, not to harass or blame the victims disassociate yourself publicly from those who call for death penalties against non religious Bangladeshis " and repeal the laws under which secular bloggers faced arrest and imprisonment. and then the murder of university lecturer Professor Rezaul Karim Siddique, 23 April 2016, Humanists International president Andrew Copson said "Unless the government [of Bangladesh] immediately begins to defend the right to speak and write freely, without adding the unprincipled and anti secular qualifications that it keeps applying to freedom of expression, then very soon the only voices that will be heard will be those of murderous extremists." Humanists International, along with its Member Organisation the Dutch Humanist Association, and Hague Peace Projects, organised a "solidarity book fair" in The Hague, 26 February 2016, to coincide with the annual Ekushey Book Fair in Dhaka. The range of targets for these attacks began to broaden in the later part of 2015 and throughout 2016 to more often include minority religious individuals and foreigners, culminating in the July 2016 Dhaka attack in Gulshan Thana.

"Құдайды қорлау туралы заңға қарсы іс-қимылға тоқталу" акциясы

2015 жылдың қаңтар айында, Charlie Hebdo-дағы оқиғаға жауап ретінде, Humanists International басқа да трансұлттық секулярлық ұйымдармен бірлесіп, Еуропалық гуманистік федерациясы және Atheist Alliance International, сондай-ақ екі жүзден астам ұйымнан тұратын коалиция құрып, "Дінге қарсы заңдарды жою" кампаниясын іске қосты. "Дінге қарсы заңдарды жою" кампаниясы "әлем бойынша "дінге қарсылық" және оған байланысты заңдарды жоюға" бағытталған.

Басқа науқандар

"Қоламаушылық туралы бірінші әлемдік конференция" 2009 жылдың маусым айында Лондонда Халықаралық гуманистер ұйымы тарапынан ұйымдастырылды. Бұл шараға күтіп отырған BBC News, сол кездегі атқарушы директоры Бабу Гогиненидің сөзін келтірді: заң реформалары ғана касталық дискриминацияны тоқтатуға жеткіліксіз: "Үндістанда далит саясаткерлері бар, бірақ ештеңе өзгерген жоқ. Жауабы – далиттерді білім беру және оларды күштендіру". Іс-шараға дейін Ұлыбритания Парламентінде сұрақтар талқыланды, ал қонақтардың арасында Ұлыбритания Лордтар палатасынан Лорд Десай және Лорд Авебери, Непал Құрылтай жиналысының мүшесі Бинод Пахади және АҚШ Конгресінің халықаралық діни бостандық жөніндегі саясаты бойынша ғылыми қызметкері Тина Рамирес болды. 2013 жылы Халықаралық гуманистер ұйымы АҚШ-тағы Appeal of Conscience Foundation-ды Индонезияның сол кездегі президенті Сусило Бамбанг Юдхойоноға "Әлемдік мемлекет қайраткері сыйлығын" табыс еткені үшін сынады; ұйым бұл сыйлықтың "әлемдегі саналы тұтқындарға жасалған соққы" екенін айтты. "Александр Аан өзінің нанымын Facebook-ке жариялағаны үшін Индонезия түрмесінде отырса, оның түрме бастығы Нью-Йоркте сенім бостандығының жақтасы ретінде марапатталады". Бір жыл өткен соң Халықаралық гуманистер ұйымы "әртүрлі секулярлық ұйымдар коалициясының" бір бөлігі ретінде Пәкістанда "әрекетсіздікке шақыру" деп қаралатын твиттерді блоктау үшін Twitter әлеуметтік желісінің құралдарын енгізуіне қарсы "#TwitterTheocracy" хэштегімен науқан жүргізді.

Төрағалар мен төрағалар

ЖылдарПозиция иегерлері1952ПрезидентЖулиан Хаксли 1952–1975ТөрағаЖаап ван Праг1975–1979Төрағалар кеңесіПиет ТонесМихаило МарковичХовард Б. Радест1979–1985Берт Шварц1985–1986Светозар Стоянович1986–1987Роб ТильманПол Курц1987–1990Леви Фрагелл1990–1993Кари Вигеланд1993–1994Жэйн Уинн Уилсон1994–1995 1995–1996Верн Булу1996–1998ПрезидентЛеви Фрагелл1998–2003Рой Браун2003–2006Сонья Эггеррикx2006–2015Эндрю Копсон2015–

Марапаттар

IHEU тұрақты түрде және кейде арнайы марапаттар тағайындайды.