Кіріспе

Ұшақтың көзге көрінетін қашықтығы – авиацияда ұшу-қону жолағының көзге көрінетін қашықтығы (RVR) – ұшу-қону жолағының орта сызығындағы ұшқыштың ұшу-қону жолағының бетін белгілейтін немесе оның жарықтарын, немесе орта сызығын көре алатын қашықтық. RVR әдетте метр немесе футпен өлшеніп жазылады. RVR ұшқыштардың қону және ұшып көтерілу шарттарын, сондай-ақ әуежайда қолданылатын визуалды құралдардың типін анықтау үшін пайдаланылады.

Өлшем

Бастапқыда RVR адам өлшеу арқылы анықталған, яғни ұшу-қону жолағының табалдырығында тұрған көліктен ұшу-қону жолағының жарықтарын көру немесе ұшу-қону жолағының бір жағындағы мұнарадан арнайы бұрышты жарықтарды бақылау арқылы. Көрінетін жарықтардың санынан RVR-ді анықтау үшін қашықтық есептелген. Бұл әдіс адам бақылауының әдісі деп аталады және қажет болған жағдайда оны пайдалануға болады. Бүгінде көптеген әуежайлар аспаптық ұшу-қону жолағындағы көріну қашықтығын (IRVR) пайдаланады, ол шашырату өлшегіштерімен өлшенетін, олар біріктірілген құрылғылар болғандықтан орнату оңай және ұшу-қону жолағының маңызды бөлігіне бір құрылғы ретінде орнатылуы мүмкін, немесе трансмиссиометрлермен, олар ұшу-қону жолағының бір жағына, шетіне жақын орнатылады. Әдетте, үш трансмиссиометр қарастырылады: ұшу-қону жолағының екі басында және ортасында біреуден. АҚШ-та көптеген әуежайларда Forward Scatter RVR жүйелері трансмиссиометрлерді алмастыруда. АҚШ Федералдық авиация басқармасының мәліметінше: "NAS жүйесінде шамамен 279 RVR жүйесі бар, оның 242-сі – Forward Scatter NG RVR жүйелері, ал 34-і – ескі Transmissometer жүйелері".

Деректердің сенімділігі

IRVR деректері жергіліктік ақпарат болғандықтан, алынған мәндер ұшқыштың не көретінін толық сенімді түрде көрсетпейді. Бұл, мысалы, тұман сияқты көру қабілетін нашарлататын жағдайлар өзгеретін кезде анық байқалады, бір физикалық нүктеде әртүрлі мәндер бір уақытта қолданылуы мүмкін. Мысалы, 2000 метрлік ұшу-қону жолағында қону, орта нүкте және ұшып шығу үшін IRVR мәндері 700 м, 400 м және 900 м болуы мүмкін. Егер қону нүктесіндегі (шектен 300 метр қашықтықта) нақты RVR хабарланғандай 700 метр болса, онда ұшқыш 700 метр қашықтықтағы жарықты, ұшу-қону жолағының орта нүктесінде көре алады деп күтеді. Егер ұшқыш орта нүктеге дейін таксилеп, сол ауа массасы арқылы кері қараса, ол қону нүктесіндегі жарықты да көре алуы керек, бірақ орта нүктедегі RVR 400 метр деп көрсетілгендіктен, 700 метр қашықтықтағы жарық көрінбеуі тиіс. Сол сияқты, алға қараса, ол ұшып шығу аймағындағы жарықты көре алмайды, бірақ ұшып шығу үшін көрсетілген 900 метрлік RVR бойынша, ондағы жарық көрінуі керек және соңғы 200 метр бойында көрініп тұрған болуы мүмкін.

Қолданылуы

RVR аспаптық жақындаудағы минималдық талаптардың бірі ретінде қолданылады, себебі көп жағдайда ұшқыш ұшақты қондыру үшін ұшу-қону жолағын көруі керек. RVR-дың максималды көрсеткіші 2000 метр немесе 6000 фут болып табылады, одан асып кетсе маңызды емес және хабарлау қажеттілігі тумайды. RVR мәліметтері METAR хабарламаларында келтіріледі және ұшқыштарға жақындау кезінде жағдайдың қауіпсіздігі мен заңдылығын бағалауға көмектесу үшін әуе қозғалысын басқарушылармен беріледі. RVR сонымен қатар әуежайда орнатылған көмекші құралдардың санатын анықтау үшін де қолданылады. Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) 14-қосымшасында 550 метрден жоғары RVR мәні болған жағдайда CAT I жарықтандыруы орнатылуы тиіс екенін айтады, ал егер RVR 300 метр мен 549 метр аралығында болса, CAT II жарықтандыруы қажет. CAT IIIa RVR мәні 175 метр мен 300 метр аралығында болғанда орнатылады. CAT IIIb RVR мәні 50 метр мен 175 метр аралығында болғанда талап етіледі, ал CAT IIIc көмекші құралдары үшін RVR шектеулері жоқ.